MIT’nin yayın organı Technology Review’ün yeni kapak dosyası, teknoloji dünyasının son birkaç yıldır sorduğu soruyu tersine çeviriyor. Bugüne kadar daha çok “Yapay zeka çocuklara ne yapacak?” diye tartışıldı. Oysa artık başka bir soru ortaya çıkıyor: Yapay zekayla birlikte büyüyen çocuklar onunla nasıl bir ilişki kuracak?
Derginin 10 ile 18 yaş arasındaki çocuk ve gençlerle yaptığı görüşmelerde ortaya çıkan sonuç, yetişkinlerin beklediği kadar dramatik değil. Yapay zeka onlar için ne mucize ne de kıyamet. Çoğunun hayatında zaten var; Google aramasında, okul programında, telefonda, kod yazarken veya ders çalışırken karşılarına çıkıyor. Ancak aynı çocuklar bazı sınırları da şaşırtıcı derecede net çiziyor.
16 yaşındaki Remy yapay zekayı kod yazarken kullanıyor ama kendi projelerini ona yaptırmak istemiyor. 14 yaşındaki Wesley bir öykünün yazım ve dilbilgisi hatalarını ChatGPT’ye kontrol ettirebileceğini, fakat yaratıcı kısmını makineye bırakmayacağını söylüyor. 10 yaşındaki Sylvia için yapay zeka yardımcı olabilir ama resmi ve şarkıyı kendisi yapmak istiyor. 13 yaşındaki Evelyn ise yapay zeka destekli sistemlerin diyabetini yönetmesine yardım etmesine rağmen sınırı tek cümleyle koyuyor: “Doktorum olmasını asla istemem.”
Düşünmenin yerini almamalı
Çocukların söylediklerindeki bir başka dikkat çekici ayrıntı gelecekteki mesleklerinden çok düşünme yeteneklerini kaybetmekten endişe etmeleri.
17 yaşındaki Winter, “Yapay zeka sorunlarımızın çözümü değil” diyor ve yaratıcılıkla eleştirel düşüncenin zayıflamasından korkuyor. 18 yaşındaki Danielle’in endişesi yanlış bilginin ve önyargıların yayılması. 13 yaşındaki Evelyn ise çocukların “Nasıl olsa AI var” diyerek okulda çaba göstermeyi bırakmasından korkuyor.
Buna karşılık aynı gençlerin yapay zekayı tamamen reddettiği de söylenemez. Danielle’in ekibi yapay zeka ajanlarından oluşan bir sistemle belediye ve eyalet yönetimlerinin yüzlerce sayfalık belgelerini tarıyor. Bir ajan kaynakları buluyor, diğeri doğruluyor, bir başkası belgeleri takip ediyor, diğerleri sınıflandırıp haber bülteni hazırlıyor. Projenin ilkesi ise yeni kuşağın AI yaklaşımını özetliyor: “Yapay zekanın insanlar adına düşünmesini değil, insanların düşünmesi için bilgi dağıtmasını istiyoruz.”
