Elon Musk’ın sahibi olduğu X’in yapay zekâ aracı Grok, yeni yılda kullanıcı komutlarıyla rıza dışı cinsel içerikli görseller üretmesi ve bunların platformda yayılması nedeniyle Birleşik Krallık'ta hem siyasetin hem düzenleyicilerin hedefinde.
Kriz, Kuzey İrlanda siyasetinden de somut bir kopuş getirdi: Sosyal Demokrat ve İşçi Partisi (SDLP) milletvekili Cara Hunter, “kadınları ve çocukları çevrimiçi korumada tam bir ihmal” gördüğü gerekçesiyle X’i kullanmayı bırakacağını duyurdu. Hunter, dört yıl önce yüzünün başka bir görüntüye dijital olarak yerleştirildiği bir deepfake videoyla hedef alınmış, görüntü 2022 Stormont seçimleri öncesinde sosyal medyada geniş biçimde dolaşıma girmişti.
Ofcom’dan X’e resmî soruşturma
Birleşik Krallık'ın çevrimiçi güvenlik düzenleyicisi Ofcom, X’in Online Safety Act kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini tespit etmek üzere resmî soruşturma açtı. Ofcom, X ile 5 Ocak’ta “ivedi” temas kurduğunu, şirkete 9 Ocak Cuma gününe kadar uyum adımlarını açıklaması için süre tanıdığını ve yanıtı aldıktan sonra hızlandırılmış bir değerlendirme yaptığını bildirdi.
Soruşturma; X’in 'öncelikli yasa dışı içerik' (rıza dışı mahrem görüntüler ve çocuk cinsel istismarı materyali dahil) riskini değerlendirip değerlendirmediği, bu içerikleri önleme ve hızla kaldırma mekanizmaları ile kullanıcı gizliliğine ilişkin yükümlülükler gibi başlıklara odaklanacak.
Ofcom’un ihlal tespiti halinde uygulayabileceği yaptırımlar arasında 18 milyon sterline kadar ya da şirketin küresel gelirinin yüzde 10’una varan para cezaları bulunuyor; ayrıca mahkeme yoluyla erişim ve gelir akışını hedefleyen “iş kesintisi” tedbirleri de gündeme gelebiliyor.
Hükümet: Üretmek de suç olacak; araç sağlayana da yaptırım
Siyasi cephede ise hükümet, Grok tartışmasının hızlandırdığı bir adımla rıza dışı mahrem deepfake üretimini doğrudan suç haline getirecek düzenlemeyi yürürlüğe sokacağını açıkladı. Teknoloji Bakanı Liz Kendall, bu hafta devreye alınacak kuralla yalnızca paylaşmanın değil oluşturmanın da yasadışı olacağını vurgularken, “bu tür içerikleri üretmeye yarayan araçları tedarik eden” şirketlerin de hedef alınacağını söyledi.
Kendall ayrıca, gerekmesi halinde Ofcom’un X’e karşı daha sert tedbirleri devreye almasına destek vereceğini belirtirken, Musk eleştirileri “sansür için bahane” olarak nitelendiriyor.
'Üç fotoğraftan hangisi gerçek?': Sorun sadece kıyafet çıkarma değil, kanıt krizi
BBC’nin teknoloji editörü Zoe Kleinman’ın aktardığı örnekler, tartışmanın sadece “kıyafet çıkarma” ile sınırlı olmadığını gösteriyor: Aynı fotoğraf üzerinden Grok’un kıyafetleri değiştirerek ürettiği görüntüler, “hangi görselin gerçek olduğu” sorusunu gündelik hayata taşıyor; daha da önemlisi, kişinin “bunu kanıtlaması” giderek zorlaşıyor. Bu nedenle uzmanlar, rıza dışı cinsel içerik üretimini ifade özgürlüğü değil, istismar olarak tanımlıyor.
X: 'Yasadışı içeriği kaldırıyoruz'; ama eleştiriler sürüyor
X, daha önce yaptığı açıklamalarda çocuk cinsel istismarı materyali dahil yasa dışı içeriklere karşı işlem uyguladığını, kaldırma ve kalıcı hesap askıya alma adımları attığını savundu. Ancak siyasi ve toplumsal tepkinin büyümesi üzerine platform, Grok’un görsel üretme işlevini ücretli abonelerle sınırladı; Downing Street bu adımı “mağdurlara karşı hakaret” olarak niteleyen açıklamalar yaptı.
Hunter’ın X’ten ayrılma kararı, bu baskının siyasi alanda da karşılık bulduğunu gösteriyor: Bir yanda hızla devreye alınan yeni suç düzenlemeleri ve Ofcom soruşturması, diğer yanda “platformların güvenlik yükümlülüğü” tartışması. Britanya’da şimdi kritik soru, düzenleyici sürecin X’in pratiklerinde ne ölçüde somut bir değişim yaratacağı.
Kaynak: Gazete Oksijen
