Jüpiter, güneş sisteminin en büyük gezegeni olarak biliniyor. Ancak bilim insanlarının daha önce düşündüğünden çok az bir farkla bile olsa, aslında o kadar da büyük olmadığı ortaya çıktı. Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi'nin (NASA) robotik uzay aracı Juno'dan elde edilen yeni verileri kullanan bilim insanları, Jüpiter'in büyüklüğü ve şekline ilişkin bugüne kadarki en hassas ölçümleri elde etti.
Jüpiter bilinenden daha küçük
Juno'nun gözlemleri, Jüpiter'in ekvator çapının 88 bin 841 mil olduğunu gösterdi. Bu ölçüm önceki ölçümlerin gösterdiğinden yaklaşık 5 mil daha küçük. Gözlemler ayrıca Jüpiter'in kuzey kutbundan güney kutbuna kadar olan çapının 83 bin 067 mil olduğunu, önceden tahmin edilenden yaklaşık 15 mil daha küçük olduğunu gösterdi. Jüpiter, düzleştirilmiş ve yeni verilere göre daha önce bilinenden düz. Jüpiter'in ekvatoru kutuplarına kıyasla yaklaşık yüzde 7 daha büyük. Karşılaştırma yapmak gerekirse, Dünya'nın ekvatoru kutuplarındaki çapından yüzde 0,33 daha büyük.
Jüpiter'in önceki ölçümleri, 1970'lerin sonunda NASA'nın Voyager ve Pioneer robotik uzay araçları tarafından toplanan verilere dayanıyor. 2011'de fırlatılan Juno, 2016'dan bu yana Jüpiter'in yörüngesinde bulunuyor ve ham verileri Dünya'ya iletiyor. NASA, Juno misyonunu 2021'de uzatarak bilim insanlarına Dünya'nın bakış açısından Jüpiter'in arkasından geçmek de dahil olmak üzere boyut ve şekil ölçümlerini hassaslaştırmak için gereken gözlemleri yapma fırsatı verdi.
Tüm gezegenler Jüpiter'in içine sığabilir mi?
Güneş sisteminin sekiz gezegeni arasında Güneş’ten üçüncü sırada yer alan Dünya, nispeten küçük ve kayalık bir gezegen olarak biliniyor. Güneş’ten beşinci sırada yer alan Jüpiter, büyük bir gezegen. Tüm diğer gezegenler onun içine sığabiliyor; hatta yaklaşık 1300 Dünya büyüklüğü Jüpiter’in içine yerleşebiliyor. Jüpiter, çoğunlukla hidrojen ve helyum gazlarından oluşuyor ve az miktarda farklı gazları da içeriyor. Gezegenin dış görünümünde rüzgar şeritleri ve büyük fırtınalar renkli atmosferine liderlik ediyor.
NASA’nın Juno aracı Jüpiter’in atmosferi, iç yapısı, dahili manyetik alanı ve gezegenin çevresinde oluşan manyetosferi hakkında veri topluyor. Bilim insanları için Jüpiter’in yeni ve hassas ölçümleri oldukça önemli. Çünkü gezegenin yarıçapı hem iç yapısının modellenmesi hem de atmosferik yapısının anlaşılması için temel bir referans değeri oluşturuyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
