ABD merkezli yapay zeka şirketi Anthropic’in geliştirdiği Claude modeli, Pentagon’la yaşanan gerilimin ardından popülaritesini hızla artırdı. Uygulama, cumartesi günü ABD’de Apple’ın en çok indirilen ücretsiz uygulamalar listesinde ilk sıraya yükselerek OpenAI’nin ChatGPT’sini geride bıraktı.
The Guardian'ın aktardığına göre Claude, İngiltere’de de üst sıralara tırmandı ancak burada ChatGPT’yi geçemedi. Android mağazalarında ise ABD ve İngiltere’de yükselişe geçse de zirve ChatGPT’de kaldı. Veriler, analiz şirketi Sensor Tower tarafından paylaşıldı.
“Eşi görülmemiş talep” ve erişim sorunu
Artan kullanıcı ilgisi, teknik aksaklıkları da beraberinde getirdi. Şirket, pazartesi sabahı erken saatlerde yaşanan kesintilerin “son haftadaki eşi görülmemiş talep”ten kaynaklandığını açıkladı.
Çevrimiçi kesinti izleme platformu Downdetector’a göre sabah 06.00’dan kısa süre sonra 1.400’den fazla kullanıcı erişim sorunu bildirdi. Anthropic, TSİ 18.00’e doğru sorunun giderildiğini duyurdu.
Şirketten yapılan açıklamada, “Geçen haftaki her gün, Claude kayıtları açısından tüm zamanların rekoruydu” denildi. Anthropic, yıl başından bu yana ücretsiz aktif kullanıcı sayısının yüzde 60’tan fazla arttığını, günlük kayıtların dört katına çıktığını ve ücretli abonelerin ikiye katlandığını belirtti.
Pentagon, OpenAI ile anlaştı
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Anthropic’i “tedarik zinciri riski” olarak nitelendirmişti. Şirketin CEO’su Dario Amodei, teknolojilerinin kitlesel gözetim ya da tam otonom silah sistemlerinde kullanılmasına karşı kırmızı çizgileri olduğunu açıklamıştı. Amodei, mevcut yapay zeka modellerinin bu tür sistemler için yeterince güvenilir olmadığını ve kitlesel gözetimin anayasal hakları ihlal edeceğini savunmuştu.
Eski ABD Başkanı Donald Trump ise sosyal medya platformu Truth Social’da Anthropic’i sert sözlerle eleştirdi. Trump, şirketin Pentagon’a kendi hizmet şartlarını dayatmaya çalıştığını öne sürdü.
Pentagon, görüşmelerin çökmesinin ardından OpenAI ile anlaşma imzaladı. OpenAI CEO’su Sam Altman, ordunun ChatGPT’yi otonom öldürme sistemleri ya da kitlesel gözetim için kullanmayacağını söyledi. Ancak bu açıklamalar, bazı yapay zeka uzmanları ve hukukçular tarafından kuşkuyla karşılandı.
Sosyal medyada da tartışma büyüdü. Pop müzik sanatçısı Katy Perry dahil bazı kullanıcılar ChatGPT aboneliklerini iptal ederek Claude’a geçtiklerini duyurdu.
Kullanıcı geçişini kolaylaştıran özellik
Anthropic, kullanıcıların farklı yapay zeka platformlarından Claude’a geçmesini kolaylaştırmak için “hafıza” özelliğini öne çıkarıyor. Şirkete göre kullanıcılar tek bir kopyala-yapıştır işlemiyle önceki sohbet bağlamlarını aktarabiliyor ve “ilk konuşma, yüzüncü konuşma gibi” devam edebiliyor.
Gerilim, Pentagon’un sınıflandırılmış askeri ağlarda kullanılmak üzere bir yapay zeka sağlayıcısı arayışına girmesiyle başladı. İlk temaslar Anthropic ile yürütüldü. Ancak şirket, teknolojisinin kitlesel gözetim faaliyetlerinde ya da tam otonom silah sistemlerinde kullanılmasına açık onay vermedi.
Ne olmuştu?
Anthropic CEO’su Dario Amodei, özellikle iki başlıkta net tutum aldı:
Tam otonom silah sistemleri: İnsan denetimi olmadan ölümcül karar alabilen sistemlere karşı çıktı.
Kitlesel gözetim: Geniş çaplı veri taraması ve sivil izleme faaliyetlerinin anayasal haklara aykırı olabileceğini savundu.
Bu pozisyon, Savunma Bakanı Pete Hegseth tarafından “tedarik zinciri riski” olarak değerlendirildi. Pentagon, kritik savunma altyapısında kullanılacak teknolojilerde koşulsuz erişim ve esneklik talep etti.
Müzakerelerin çökmesinin ardından Pentagon, OpenAI ile anlaşma imzaladı. OpenAI, benzer etik sınırlamalar getirdiğini açıklasa da kamuoyunda şu soru gündeme geldi:
Pentagon, Anthropic’i etik şartları nedeniyle dışladıysa, benzer güvenceler sunan OpenAI ile neden anlaştı?
Bu çelişki, yapay zeka şirketlerinin devletlerle ilişkisi, askeri kullanım sınırları ve özel şirketlerin etik pozisyonlarının ulusal güvenlik politikasıyla çatışması tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Sonuç olarak, Pentagon’un kara liste kararı Anthropic’i zayıflatmak yerine kısa vadede güçlendirdi. Claude, siyasi ve etik tartışmaların merkezine otururken, kullanıcıların bir kısmı tercihini “etik pozisyon” üzerinden belirlemeye başladı.
Kaynak: Gazete Oksijen
