Gizliliği yeni kaldırılan diplomatik tutanaklar, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in 2001 yılında dönemin ABD Başkanı George W. Bush ile yaptığı özel bir görüşmede Rusya’nın NATO’ya katılabileceği fikrini gündeme getirdiğini ortaya koydu. Yıllar boyunca kamuoyundan saklanan belgeler, Moskova’nın Batı ile ilişkilerinde bugünle taban tabana zıt bir döneme işaret ediyor.
Haziran 2001’de ABD Başkanı George W. Bush ile yaptığı bir görüşmede Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, Rusya’nın gelecekte Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü’ne (NATO) katılabileceği fikrini gündeme getirdiği ortaya çıktı. Görüşmeye ait tutanaklar, gizliliğinin kaldırılmasının ardından kamuoyuna yansıdı.
Putin o dönem NATO’nun genişleme sürecinde Rusya’nın “dışlanmış hissettiğini” dile getirerek, Sovyetler Birliği’nin 1954 yılında NATO’ya üyelik başvurusunda bulunduğunu hatırlattı. O dönemde yapılan reddin gerekçelerinin artık geçerliliğini yitirdiğini savunan Putin, “Belki Rusya bir müttefik olabilir” ifadesini kullandı.
“Rusya da Avrupa’nın parçası”
Putin, Rusya’nın Avrupa kimliğine vurgu yaparak ülkesini “ABD gibi Avrupa kökenli ve çok uluslu bir yapı” olarak tanımladı. Bu sözler, Moskova’nın o dönemde Batı ile daha yakın bir güvenlik mimarisi arayışında olduğuna işaret eden önemli bir detay olarak değerlendirildi.
Just after Bucharest Putin reiterated to W. Bush that if the U.S. continued to seek NATO membership for Ukraine and Georgia, it "will create for the long-term a field of conflict for you and us, long-term confrontation," and explained why in the typical way.
— Scott Horton (@scotthortonshow) December 24, 2025
He added a… pic.twitter.com/9FHMhPauJA
Sovyetler’in dağılması: ‘Gönüllü bir geri çekilme’
2001 yılındaki özel görüşmede Putin, Sovyetler Birliği’nin dağılmasını da sert ifadelerle yorumladı. Çöküşün zorla değil, “gönüllü bir süreç” sonucunda gerçekleştiğini savunan Putin, bu durumun Rusya’yı zayıf ve savunmasız bıraktığını söyledi.
“Gerçekte ne oldu?” diye soran Putin, Sovyetler’in “iyi niyetinin dünyayı değiştirdiğini”, Rusya’nın ise binlerce kilometrekare toprağı gönüllü olarak terk ettiğini dile getirdi. Ukrayna, Kazakistan ve Kafkasya bölgelerini örnek göstererek, bu toprakların parti liderlerinin kararlarıyla bırakıldığını vurguladı.
2008’de net uyarı: Ukrayna NATO’ya girerse çatışma kaçınılmaz
Gizliliği kaldırılan belgeler arasında yer alan bir diğer önemli kayıt ise 2008 yılına ait. Putin’in bu kez Bush ve dönemin Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice’a hitap ederek, Ukrayna’nın NATO’ya alınmasının Rusya ile uzun vadeli bir çatışmayı kaçınılmaz kılacağını açık şekilde ifade ettiği görülüyor.
Putin’in bu uyarısı, yıllar sonra yaşanan gelişmeler ışığında, Batı ile Rusya arasındaki gerilimin erken sinyalleri olarak değerlendiriliyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
