ABD-İran arasında devam eden savaş, modern savaşın değişen doğasının yeni bir örneği olarak görülüyor. Günümüz savaşlarında belirleyici teknolojilerin başında özellikle düşük maliyetli insansız hava araçları (İHA) geliyor.
İran’ın askeri gücü, yaklaşık 900 milyar dolarlık ABD askeri-sanayi kompleksine kıyasla oldukça küçük. İran’ın 2025 yılı savunma harcamaları yaklaşık 23 milyar dolar seviyesinde.
Bu nedenle Tahran yönetimi, güç dengesini dengelemek için asimetrik savaş stratejisine yönelerek dronları yoğun biçimde kullanıyor.
Shahed-136: İran'ın ucuz ama etkili dronları
Bu stratejinin en bilinen örneklerinden biri HESA Shahed-136 saldırı dronu. Kamyon kasasına sığabilecek büyüklükte olan bu otonom insansız hava aracı, hedeflere yönelik kamikaze saldırıları gerçekleştirmek üzere tasarlandı.
İran Devrim Muhafızları ile bağlantılı Shahed Aviation Industries tarafından 2016’da geliştirilen bu dronların maliyeti 20 bin ile 50 bin dolar arasında değişiyor.
Buna karşılık, ABD’nin bu dronları düşürmek için kullandığı Patriot hava savunma füzeleri ise yaklaşık 4 milyon dolar maliyete sahip.
Euronews'in haberine göre bu maliyet farkı, İran’ın savunma stratejisinin temelini oluşturuyor: Savaşı düşman için uzun vadede çok pahalı hale getirmek.
ABD de aynı modeli benimsiyor
Shahed-136’nın savaş alanındaki etkisi ABD ordusunun da dikkatini çekti. ABD’de bazı şirketler, bu modelden esinlenerek kendi düşük maliyetli dronlarını geliştirmeye başladı. Hatta bir şirket, Shahed-136’nın mühendisliğini inceleyerek benzer bir sistem geliştirdi: FLM-136.
FLM-136 hakkında bilinenler
Arizona merkezli Spektreworks şirketi tarafından geçen yıl tanıtılan FLM-136, “Low-Cost Uncrewed Combat Attack System” (LUCAS) olarak adlandırılıyor.
Bu sistem küçük bir ekip tarafından yönetilebiliyor ve otonom kalkış ve iniş yapabiliyor.
Teknik özellikleri ise şöyle:
- Uzunluk: 3 metre
- Genişlik: 2,5 metre
- Ağırlık: 81,5 kg (Shahed-136: 200 kg)
- Faydalı yük: 18 kg (Shahed-136: 50 kg)
- FLM-136, 444 deniz mili menzilde yaklaşık 6 saat görev yapabiliyor ve 4.500 metre irtifaya kadar çıkabiliyor.
İçten yanmalı motorla çalışan dron, 137 km/s seyir hızına, 194 km/s maksimum hıza ulaşabiliyor.
En kritik nokta ise maliyeti; her bir FLM-136 yaklaşık 35 bin dolar, yani Shahed-136 ile neredeyse aynı fiyat aralığında.
ABD İran'a karşı kullanıyor
Bu dronlar şu anda ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’na bağlı Task Force Scorpion Strike birimi tarafından Orta Doğu’da İran’a karşı kullanılıyor.
Sistemler, Shahed-136 gibi tek yönlü kamikaze saldırıları gerçekleştirmek amacıyla yerden fırlatılıyor.
ABD’nin hala geniş bir silah envanteri bulunmasına rağmen, Pentagon’un uzun vadede yüksek sayıda düşük maliyetli dron üretme kapasitesi kritik bir eşik olarak görülüyor.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, İran’ın “dron üstünlüğünü kaybettiğini” ve ABD’nin “tam hava üstünlüğüne sahip olduğunu” söyledi.
Pentagon dron yarışını başlattı
FLM-136 dronu, Temmuz 2025’te Pentagon’da düzenlenen bir etkinlikte sergilendi.
Savunma Bakanı Hegseth’in ev sahipliğinde düzenlenen etkinlikte, ülkenin önde gelen 12 dron üreticisi, yeni askeri ekipman tedariki için yarıştı.
Bu gelişmelerden önce ABD Başkanı Donald Trump, Amerikan ticari ve askeri dron sektörünü canlandırmayı hedefleyen “Unleashing American dron Dominance” başlıklı bir başkanlık kararnamesi imzalamıştı.
Aralık 2025’te ise ABD Savunma Bakanlığı, dron sektöründen 300 bin adet ucuz ve hızlı üretilebilen dron talep etti.
Spektreworks ve diğer birçok şirket bu talebi karşılamak için üretim çalışmalarını sürdürüyor.
Trump ailesi de sektörde
dron sektörüne yalnızca savunma şirketleri değil, Trump ailesi de ilgi gösteriyor. ABD Başkanı’nın oğulları Eric Trump ve Donald Trump Jr., yerli üretimi artırmayı amaçlayan Powerus adlı üreticiyle gerçekleştirilen bir birleşmeye destek vererek sektöre yatırım yaptı.
Kaynak: Gazete Oksijen
