BBC’nin haberine göre, Suudi Arabistan, Türkiye, Mısır, Ürdün, Endonezya, Pakistan ve Katar ortak bir açıklama yayımlayarak Trump’ın Barış Kurulu’na katılma kararı aldıklarını duyurdu. Böylece Türkiye, Orta Doğu’daki savaş ve ateşkes süreçlerinde diplomatik ağırlığı bulunan ülkelerle birlikte yeni yapının parçası haline geldi.
Kurula daha önce İsrail’in de katılacağını açıkladığı hatırlatıldı.
Gazze vurgusu: 'Adil ve kalıcı barış'
Türkiye’nin de imzacısı olduğu ortak açıklamada, Barış Kurulu’nun temel hedefleri arasında Gazze’de kalıcı ateşkesin pekiştirilmesi, yeniden imar sürecine destek verilmesi ve “adil ve kalıcı bir barışın” ilerletilmesi yer aldı.
BBC, bu vurgunun özellikle Türkiye’nin son dönemde Gazze ateşkesi ve insani yardım konusunda oynadığı arabulucu rolüyle örtüştüğüne dikkat çekti. Ankara, Katar ve Mısır ile birlikte ateşkes sürecinde aktif diplomasi yürütmüştü.
Türkiye adına Hakan Fidan katılacak
Öte yandan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Gazze Kurulu'na Türkiye adına Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın katılacağını açıkladı.
Partisinin grup toplantısının ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze Kurulu davetine ilişkin açıklama yaptı. Erdoğan, söz konusu kurula Türkiye adına Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın katılacağını söyledi.
Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamaya göre, Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı temsilen Barış Kurulu Şartı'nın imza törenine katılmak için İsviçre'ye ziyarette bulunacak.
Kurulun yapısı BM’ye alternatif mi?
Haberde, Barış Kurulu’nun ilk etapta İsrail-Hamas savaşı sonrasında Gazze’nin yeniden inşası ve ateşkesin denetlenmesi amacıyla gündeme geldiği, ancak sızdırılan tüzük taslağında Filistin topraklarına doğrudan atıf bulunmadığı aktarıldı.
BBC’ye göre, kurulun yapısı Birleşmiş Milletler’in bazı işlevlerini ikame edecek şekilde tasarlanmış görünüyor. Tüzükte, kurulun uluslararası hukuk kapsamında barış inşa etme yetkisine sahip bir uluslararası örgüt olarak tanımlandığı belirtiliyor.
Putin iddiası ve belirsizlik
ABD Başkanı Trump, İsviçre’deki Dünya Ekonomik Forumu’nda yaptığı açıklamada Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in de kurula katılmayı kabul ettiğini öne sürdü. Ancak Putin kısa süre sonra yaptığı açıklamada, davetin hâlâ değerlendirildiğini söyledi.
Reuters’ın aktardığına göre Putin, Rusya’nın dondurulmuş varlıklarından 1 milyar dolarlık katkı sunabileceğini, ancak Barış Kurulu’nu esas olarak Orta Doğu merkezli bir girişim olarak gördüğünü ifade etti.
Kimler katıldı, kimler mesafeli?
BBC’nin aktardığına göre, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Arnavutluk, Ermenistan, Azerbaycan, Belarus, Macaristan, Kazakistan, Fas ve Vietnam da kurula katılmayı kabul etti.
Buna karşın Kanada ve Birleşik Krallık henüz resmi bir açıklama yapmadı. Slovenya Başbakanı Robert Golob ise kurulun “uluslararası düzeni zayıflattığı” gerekçesiyle daveti reddetti.
Vatikan da Papa Leo’nun davet aldığını doğruladı. Vatikan Devlet Sekreteri Kardinal Pietro Parolin, Papa’nın kararı değerlendirmek için zamana ihtiyaç duyacağını söyledi.
İcra Kurulu ve Türkiye detayı
Beyaz Saray, Barış Kurulu’nun kurucu İcra Kurulu üyelerini de açıkladı. Kurulda ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Trump’ın Orta Doğu temsilcisi Steve Witkoff, Trump’ın damadı Jared Kushner ve eski Birleşik Krallık Başbakanı Tony Blair yer aldı.
Gazze ayağında ise Türkiye’nin de ateşkes sürecinde birlikte çalıştığı ülkelerden temsilcilerin bulunması, Ankara’nın sahadaki diplomatik etkisini güçlendiren bir unsur olarak değerlendiriliyor.
İsrail’den tepki
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisi, Gazze İcra Kurulu’nun yapısının İsrail’le koordine edilmediğini açıkladı. İsrail basını, Türkiye ve Katar’ın kuruldaki rolünün Tel Aviv’in bilgisi dışında şekillendiğini yazdı.
Kırılgan ateşkes sürüyor
Gazze’de ateşkes yürürlükte olsa da durumun kırılganlığını koruduğu belirtiliyor. Hamas’ın 7 Ekim 2023’te İsrail’in güneyine düzenlediği saldırılarda yaklaşık 1.200 kişi hayatını kaybetmiş, 251 kişi rehin alınmıştı. Gazze Sağlık Bakanlığı’na göre İsrail’in askeri operasyonlarında bugüne kadar 71 bin 550’den fazla Filistinli yaşamını yitirdi.
Kaynak: Gazete Oksijen
