ABD Başkanı Donald Trump ile Washington’da bir araya gelen Çin Lideri Şi Cinping’in ekibi, 73 yaşındaki liderin fiziksel kısıtlamaları nedeniyle ABD tarafından sıra dışı imtiyazlar talep etti.
Zirve programının dinlenme sürelerine göre kırpılması ve West Wing'de özel dinlenme odası istenmesi, Çin liderinin sağlık durumuna ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi.
The Wall Street Journal’ın haberine göre kaynaklar, "dinlenme odası" olarak adlandırılan bu alana eşi Peng Liyuan dışında Çin heyetinden hiç kimsenin, hatta Şi'nin özel kalemi Cai Qi’nin dahi girmesine izin verilmediğini belirtti.
Yoğun program yerine 5 saatlik mola
Zirve planlamasında dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise Şi’nin ABD’ye hareket etmesinden yaklaşık bir ay önce yaşandı.
Çinli ön heyet, zirvenin tek tam günü olan 24 Eylül tarihi için planlanan çalışma öğle yemeğini reddetti. Mayıs ayında Trump Pekin’i ziyaret ettiğinde iki lider Zhongnanhai yönetim merkezinde birlikte öğle yemeği yemişti.
Pekinli yetkililer, Washington ziyareti sırasında Şi’nin dinlenmesi için daha fazla zamana ihtiyaç duyduklarını Amerikalı mevkidaşlarına bildirdi. Bu durum, sadece iki gün süren kritik zirve takviminde yaklaşık 5 saatlik dev bir boşluğun oluşmasına yol açtı.
Ayrıca Çin heyeti, Şi'nin varış akşamında hiçbir etkinlik planlamadı; ziyaretin son günü olan 25 Eylül'de ise Ulusal Arşivler binasında ABD yetkililerinin planladığından çok daha kısa sürecek şekilde sadece 10 dakika kaldı.
14 saatlik uçuş, jetlag
Pekin’den yapılan 14 saatlik uçuşun ardından jet lag faktörünün programdaki bazı ayarlamaları açıklayabileceği belirtilse de, sahnede sergileten gösterişin ardında farklı bir tablo yatıyordu.
Zirve kapsamında Şi için 21 pare top atışı, ABD savaş uçakları ile hayalet bombardıman uçağının geçit töreni ve dev bir kel kartal heykeli hediyesi gibi tam devlet töreni protokolü uygulandı.
Kaynaklar, Çin heyetinin ziyaret takvimini Şi’nin ne kadar süre ayakta kalabileceği, ne kadar yürüyebileceği ve ne zaman durması gerektiği hesapları üzerine inşa ettiğini aktardı.
George W. Bush döneminde Ulusal Güvenlik Konseyi Kıdemli Çin Direktörü olarak görev yapan ve üç devlet ziyaretini organize eden Dennis Wilder, West Wing’deki dinlenme odası düzenlemesinin emsalsiz olduğunu belirterek, "Japonya, Avustralya veya Şi'nin halefi Hu Jintao'nun ziyaretlerinde asla böyle bir şey yapmadık. Bu son derece olağandışı" değerlendirmesinde bulundu.
Sansürlenen görüntüler
Şi Cinping’in sağlık durumuna ilişkin sorular yeni değil. 2019'daki Avrupa turu sırasında hafif topallayarak yürüdüğü ve doğrulmak için sandalyenin kollarından destek aldığı görüntüler benzer spekülasyonlara yol açmıştı. Altı yılı aşkın süre sonra Şi, Çin’deki mutlak kontrolünü sürdürse de Washington ziyaretinde ham ham görüntülerdeki fiziksel kısıtlamaları dikkat çekti.
Joint Base Andrews Askeri Üssü'nde uçaktan inerken bir eliyle tırabzanı tutan Şi, diğer eliyle eşi Peng Liyuan’ın eline uzandı. İki gün sonra Ulusal Arşivler’in merdivenlerini çıkarken de çift yeniden el ele tutuştu; ancak Şi’nin sadece eşinin elini tutmakla kalmayıp ondan fiziksel destek aldığı görüldü.
Çin devlet medyası, söz konusu anları ana haber bültenlerinde yayınlamayarak sansürledi.
Daha önce Hindistan’da düzenlenen BRICS zirvesinde de Şi’nin kendisini iyi hissetmediği gerekçesiyle Vladimir Putin ve diğer dünya liderlerinin katıldığı akşam yemeğine katılmadığı bildirilmişti.
Kaynak: Gazete Oksijen
