İklim bilimcilerin hazırladığı yeni bir rapora göre, olağanüstü güçlü bir El Niño hava olayının önümüzdeki altı ayda dünya genelinde 451 bin ek sıcaklık kaynaklı ölüme yol açması bekleniyor.
The Guardian'ın haberine göre tahmin edilen ölümler, iklim krizinin halihazırda yükselttiği sıcaklıkların neden olduğu erken ölümlere ek olarak hesaplandı. Eylül 2026 ile Şubat 2027 arasındaki dönemi kapsayan tahminlere göre El Niño'nun etkileri Endonezya'dan Hindistan'a, Nijerya'dan ABD'ye kadar geniş bir coğrafyada hissedilecek.
Araştırmacılar, sıcaklık kaynaklı ölümlerin yanı sıra El Niño'nun yol açabileceği kuraklık, orman yangınları ve sellerinde can kaybını artırabileceği uyarısında bulundu.
En fazla etkilenecek ülkeler
Rapora göre önümüzdeki altı ayda sıcaklık kaynaklı ek ölümlerin en fazla görülmesi beklenen ülkeler tropik kuşaktaki Nijerya, Endonezya, Sudan, Hindistan ve Brezilya. Afrika'nın Sahel bölgesi ile Güneydoğu Asya da yüksek risk altındaki bölgeler arasında gösteriliyor.
ABD'nin de en fazla etkilenen 20 ülke arasında yer alması ve yaklaşık 3 bin 500 ek sıcaklık kaynaklı ölüm yaşanması bekleniyor. Sudan'ın yalnızca önümüzdeki altı ayda yaklaşık 5 bin 600 ek sıcaklık kaynaklı ölümle karşı karşıya kalabileceği tahmin ediliyor.
El Niño rekor kırıyor
Gezegeni ısıtan mevcut El Niño, olayın zirveye ulaşmasının beklenmesinden aylar önce, pazartesi günü şimdiye kadar kaydedilen en yüksek sıcaklık seviyesini aştı. Önceki El Niño olaylarına kıyasla olağanüstü güçlü olması nedeniyle bazı bilim insanları bu olayı “Godzilla düzeyinde” ve “akıl almaz” olarak nitelendiriyor.
El Niño doğal bir iklim olayı olsa da küresel ısınmanın etkileriyle daha yüksek sıcaklıklar üzerinde gelişiyor.
Araştırmanın ortak yazarlarından, Chicago Üniversitesi profesörü ve Climate Impact Lab'in kurucularından Michael Greenstone, tahmin edilen 451 bin ölümün büyük bir sayı olduğunu belirterek bunun aileleri, çalışanları ve günlük yaşamlarını sürdüren insanları ifade ettiğini söyledi.
Araştırmanın tahminleri, mevcut sıcaklık öngörülerinin sona erdiği Şubat 2027'ye kadar olan dönemi kapsıyor. Ancak araştırmacılar, sıcaklık kaynaklı ölümlerdeki artışın Haziran veya Temmuz 2027'ye kadar devam etmesini bekliyor.
“Geleceğimizden bir kartpostal”
Araştırmacılara göre mevcut El Niño, iklim krizinin yaklaşık 20 yıl içinde yaratması beklenen sıcaklık seviyelerinin bugünden yaşanması anlamına geliyor. California Üniversitesi Berkeley'den raporun ortak yazarı Tamma Carleton, acil durum müdahalelerinin artırılması ve kaynakların doğru bölgelere yönlendirilmesiyle bu yıl çok sayıda hayatın kurtarılabileceğini söyledi.
Carleton, gelecekte bugünün aşırı sıcaklıklarının normal hale gelmesi durumunda sürekli bir acil durum haliyle yaşanamayacağını belirterek, hayat kurtaracak araçların geliştirilmesi ve uygulanması için şimdiden harekete geçilmesi gerektiğini ifade etti.
Tahminler, dünya genelindeki 24 bin 378 bölgeden elde edilen veriler kullanılarak hazırlandı. Araştırmacılar, sıcaklık ile ek sıcaklık kaynaklı ölümler arasındaki aylık ilişkiyi inceleyen hakemli yöntemleri, El Niño'nun önümüzdeki aylarda sıcaklıklarda yaratacağı artışlara ilişkin tahminlerle birleştirdi. Karşılaştırma için 1996-2025 yılları arasındaki ortalama aylık sıcaklık kaynaklı ölüm oranları kullanıldı.
Araştırma henüz hakemli bir dergide yayımlanmadı ve bir bilimsel dergiye gönderilmesi planlanıyor. Greenstone, durumun aciliyeti nedeniyle sonuçları bekletmenin sorumsuzluk olacağını düşündüklerini söyledi.
Gıda güvenliği de tehdit altında
El Niño'nun etkisinin yalnızca sıcaklık kaynaklı ölümlerle sınırlı kalmayacağı belirtiliyor. Dünya Gıda Programı, ağustos ayında yaptığı değerlendirmede El Niño'nun yaklaşık 50 milyon kişiyi akut açlıkla karşı karşıya bırakabileceği ve gıda fiyatlarını artırabileceği uyarısında bulunmuştu.
1877-1878 yıllarındaki büyük El Niño'nun ise kuraklık ve kıtlık nedeniyle 50 milyondan fazla kişinin ölümüne yol açtığı tahmin ediliyor. Hindistan, Brezilya ve Çin o dönemde en ağır etkilenen ülkeler arasında yer almıştı.
Imperial College London'dan iklim bilimci Friederike Otto da mevcut El Niño'nun iklim sistemindeki enerjinin büyük ölçekte yeniden dağılması anlamına geldiğini ve çok daha sıcak hale gelmiş, insan etkisi altındaki bir iklim sisteminin üzerinde geliştiğini söyledi.
Otto'ya göre El Niño geçici bir olay olsa da fosil yakıt kullanımının sürmesi nedeniyle her yeni olay daha sıcak bir temel sıcaklık üzerinde gerçekleşiyor. Bu durum, toplumların ortaya çıkan sıcaklık, gıda güvenliği ve su stresi gibi sonuçlarla başa çıkmasını giderek zorlaştırıyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
