Wall Street Journal'in haberine göre pazar günü üç Amerikan F-15 Eagle savaş uçağının düşürülmesine bir Kuveyt savaş uçağı neden oldu. Konuya yakın kaynaklara göre bir Kuveyt F/A-18 Hornet pilotu, ABD uçaklarına üç füze fırlattı.
Üç ABD uçağının da düştüğü, ancak pilotlar ve arka koltukta bulunan mürettebatın güvenli şekilde fırlatma koltuklarıyla uçaktan ayrıldığı bildirildi.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) sözcüsü olayla ilgili yorum yapmazken, soruşturmanın sürdüğünü ve kazanın resmi nedeninin değişebileceğini belirtti. Bir diğer ABD’li yetkili, Kuveyt’e ait kara konuşlu hava savunma sistemlerinin de olayda rol oynamış olabileceğini ifade etti.
Olaydan önce İran İHA'sı üssü vurdu
Olayın, bir İran İHA’sının Kuveyt hava savunmasını aşarak ticari bir limandaki taktik operasyon merkezini vurmasının hemen ardından yaşandığı belirtildi. Saldırıda altı ABD askerinin hayatını kaybettiği aktarıldı.
Bu saldırı sonrası Kuveyt kuvvetlerinin alarm durumuna geçtiği, radarların Amerikan jetlerini tespit etmesi üzerine ateş açıldığı ifade edildi.
Gökyüzünde 'tarihi' yoğunluk
Eski askeri yetkililere göre dost ateşi vakası, bölgedeki hava savaşının ne denli karmaşık hale geldiğini gözler önüne seriyor. Uçaklar, füzeler ve İHA’ların aynı anda faaliyet gösterdiği hava sahası “tarihsel olarak en karmaşık kombinasyonlardan biri” olarak tanımlanıyor.
Emekli Hava Kuvvetleri Albayı Mark Gunzinger, mevcut tabloyu “son derece yoğun bir hava ortamı” sözleriyle tanımladı. Gunzinger, kriz ve çatışma anlarında stresin bu tür hataları daha olası hale getirdiğini vurguladı.
19 farklı uçak tipi havada
Cumartesi günü başlayan İran’a yönelik hava saldırılarında ABD savaş pilotları; yakıt ikmal tankerleri, keşif uçakları, bombardıman uçakları, İHA’lar ve diğer platformlarla birlikte art arda sortiler gerçekleştiriyor.
CENTCOM, Orta Doğu’daki operasyonlarda 19 farklı uçak tipinin kullanıldığını açıkladı. Bu platformlar farklı hızlarda uçuyor ve farklı görevler icra ediyor.
Hava sahasını daha da karmaşık hale getiren unsurlar arasında ABD’nin İran’a karşı kullandığı Tomahawk seyir füzeleri ve HIMARS sistemleriyle fırlatılan roketler ile İran’ın misilleme olarak ateşlediği balistik füzeler ve İHA’lar bulunuyor. Bu tehditleri engellemek için ateşlenen önleme füzeleri de hava sahasında ek risk yaratıyor. Başarılı bir imhanın ardından füze parçalarının yere düşmesi de ayrı bir tehlike oluşturuyor.
İran’ın savaş uçaklarını da devreye soktuğu, Katar’ın pazartesi günü iki adet Sukhoi Su-24 bombardıman uçağını düşürdüğünü açıkladığı bildirildi.
Dost mu yoksa düşman mı? sorunu
Uzmanlara göre bu tür dost ateşi vakaları genellikle iletişim kopukluğu ya da ekipman arızalarının birleşimi sonucu yaşanıyor.
ABD Kara Kuvvetleri Uzay ve Füze Savunma Komutanlığı’nın eski başkanı emekli Korgeneral Dan Karbler, soruşturmada özellikle “dost-düşman tanıma” (IFF) sistemlerinin düzgün çalışıp çalışmadığının inceleneceğini söyledi. Bu sistemler, uçakların kimliğini elektronik olarak iletmeyi amaçlıyor.
Ayrıca Kuveyt’in Amerikan jetlerinin planlanan uçuş rotalarından haberdar olup olmadığı, uçakların doğru güzergahları izleyip izlemediği ve iki taraf arasında elektronik ya da sesli iletişim kurulup kurulamadığı da araştırılacak.
Radar, karıştırma (jammer) sistemleri ve elektromanyetik spektrumda yayılan farklı sinyallerin askeri iletişim sistemlerini etkileyebileceği de belirtiliyor. Farklı frekanslarda çalışan ve tam entegre olmayan hava savunma sistemlerinin eş zamanlı çalışması karmaşayı artırıyor.
F-15’in yenilmezlik imajı
1970’lerden bu yana hizmette olan F-15 platformu, hava-hava muharebesinde bugüne kadar düşman uçağı tarafından düşürülmemişti. Eski nesil yalnızca hava üstünlüğü görevli modeller ile hem hava-hava hem hava-yer görevleri icra edebilen yeni versiyonların toplamda 104-0’lık bir sicile sahip olduğu belirtiliyor.
Yeni nesil F-15EX Eagle II uçaklarının birim maliyeti yaklaşık 100 milyon dolar seviyesinde. 1990’ların sonunda bir United States Air Force bilgi notuna göre F-15E’nin tedarik maliyeti 31,1 milyon dolar olarak kaydedilmişti.
Kaynak: Gazete Oksijen
