CNN International'ın Batılı ve Ukraynalı istihbarat kaynaklarına dayandırdığı özel haberine göre, Rusya’nın petrol ihracatında kullandığı ve “gölge filo” olarak adlandırılan tankerlerde görev yapan Rus personelin, Avrupa sularında casusluk faaliyetlerinde bulunduğu iddia edildi.
Rusya, 2022 yılında Ukrayna’ya yönelik tam kapsamlı işgalin ardından Batı’nın uyguladığı yaptırımları aşmak amacıyla yüzlerce tankerden oluşan bir “gölge filo” oluşturdu. Bu gemiler, Baltık ve Karadeniz limanlarından Rus petrolünü taşıyarak Kremlin’e her yıl yüz milyonlarca dolar gelir sağlıyor.
Mürettebata son anda eklenen Ruslar dikkat çekti
Ukrayna istihbaratına göre, son aylarda bu tankerlerin bazılarına limandan ayrılmadan hemen önce ek mürettebat alındı. CNN’in incelediği iki ayrı mürettebat listesinde, gemi personelinin büyük bölümünün Rus olmadığı, ancak listelerin alt kısmında Rus pasaport bilgileri bulunan bir veya iki Rus ismin yer aldığı görüldü.
Moran Security bağlantısı
CNN’in ulaştığı bilgilere göre, bu kişilerin bir kısmı Rusya ile askeri bağları bulunan özel güvenlik şirketi Moran Security Group bünyesinde çalışıyor. Batılı istihbarat kaynakları, bu personelin bazılarının daha önce Wagner gibi Rus özel askeri şirketlerinde görev aldığını belirtiyor.
Moran Security, 2024 yılında ABD Hazine Bakanlığı tarafından, Rus devlet şirketlerine “silahlı güvenlik hizmeti” sağladığı gerekçesiyle yaptırım listesine alınmıştı.
Avrupa başkentlerinde alarm
İstihbarat kaynakları, Moran personelinin gölge filo tankerlerinde çoğu zaman gemideki tek Rus olduğunu ve gemi kaptanlarını da denetlemekle görevlendirildiğini aktarıyor. Ukrayna Dış İstihbarat Servisi’nden Oleksandr Stakhnevych’e göre, bu personel gemilerin Kremlin’in çıkarları doğrultusunda hareket etmesini sağlıyor.
Askeri tesisler fotoğraflandı iddiası
Bir Batılı istihbarat yetkilisi, Moran personelinin en az bir olayda Avrupa’daki askeri tesislerin fotoğraflarını çektiğini iddia etti. Yetkili, operasyonel nedenlerle ayrıntı vermekten kaçındı.
“Hibrit savaşın bir parçası”
Avrupalı güvenlik yetkilileri, askeri geçmişe sahip silahlı personelin ticari tankerlerde görevlendirilmesini Kremlin’in hibrit savaş stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriyor. Kaynaklar, bu kişilerin sabotaj faaliyetlerine de karıştığını öne sürüyor.
Eski Danimarkalı istihbarat yetkilisi Jacob Kaarsbo, “Bu klasik bir inkâr edilebilirlik yöntemi. Herkes bu kişilerin Rus devleti adına hareket ettiğini biliyor ama kanıtlamak zor” dedi.
Boracay tankeri örneği
CNN, Moran’ın faaliyetlerini yaptırım altındaki Boracay adlı petrol tankeri üzerinden inceledi. Son üç yılda adı ve bayrağı sık sık değişen tanker, 20 Eylül’de Rusya’nın Primorsk limanında iki Rus personeli mürettebata aldı.
Bu kişilerin “teknisyen” olarak kaydedildiği, gemideki diğer mürettebatın ise Çin, Myanmar ve Bangladeş vatandaşı olduğu belirtildi. Batılı istihbarat kaynakları, bu kişilerden birinin eski bir polis memuru ve Wagner bağlantılı olduğunu aktardı.
Birçok gölge filo gemisi, NATO ülkeleri Danimarka ve İsveç’in kıyılarından geçen Baltık Denizi’ni kullanıyor. Danimarkalı deniz kılavuzları, gemilerde bazen askeri üniforma giyen ve denetçilere karşı agresif tavır sergileyen Rus personel gördüklerini söylüyor.
DanPilot yetkilisi Bjarne Caesar Skinnerup, “Gemide kaptandan bile daha yetkili gibiler” dedi.
Gizemli drone olaylarıyla çakışma
Boracay tankeri, Eylül ayında Danimarka açıklarındayken Kopenhag Havalimanı ve askeri üsler yakınlarında görülen gizemli drone olaylarıyla aynı dönemde bölgede bulunuyordu. Batılı bir istihbarat kaynağı, bu zamanlama için “şüpheli bir örtüşme” değerlendirmesinde bulundu.
Daha sonra Fransa açıklarında durdurulan tanker, bayrak ve kayıt belgelerini sunamadı. Fransız yetkililer, Çinli kaptanı “talimatlara uymamakla” suçladı.
Avrupa için zor denklem
Ukrayna istihbaratı, benzer rotalarda seyreden sekiz Rus personelin daha kimliğini paylaştı. Birçoğunun Rus ordusu ve istihbaratıyla bağlantılı olduğu belirtildi.
Danimarkalı yetkililer, sigortasız ve kayıtsız gemilere karşı daha sert ortak Avrupa önlemleri alınması gerektiğini savunurken, olası bir Rusya tepkisinin başkentleri temkinli olmaya ittiği ifade ediliyor.
Skinnerup, durumu şu sözlerle özetledi:
“Bu tek bir ülkenin alabileceği bir risk değil. Eğer bir adım atılacaksa, bu mutlaka ortak bir Avrupa kararı olmalı.”
Kaynak: Gazete Oksijen
