Brezilya’da 4 Ekim’de yapılacak devlet başkanlığı seçimine iki gün kala Cumhurbaşkanı Luiz Inácio Lula da Silva kampanyanın son düzlüğünde iki ayrı çıkış yaptı. Lula önce Flow podcast’e konuk oldu. 80 yaşındaki devlet başkanı burada, eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu Flávio Bolsonaro’nun yeniden iktidara gelmesini engellemek için aday olduğunu savundu.
“Bu faşistlerin karşısında ben durmasaydım başka bir seçimi kolaylıkla kazanırlardı. Önlerinde duran benim” diyen Lula, seçimi “Ya ben ya barbarlık” sözleriyle tanımladı. Bu niteleme Lula’nın siyasi değerlendirmesi; Flávio Bolsonaro ise kampanyasında İşçi Partisi dönemini sona erdirme vaadini öne çıkarıyor.
Lula aynı podcast’te gençlere, Hristiyan seçmenlere ve kararsızlara da seslendi; seçmenlerden oy verirken nasıl bir ülke istediklerini düşünmelerini istedi.
Rio’da demokrasi vurgusu
Podcast yayınından saatler sonra Rio de Janeiro’ya geçen Lula, kampanya ekibinin “zafer yürüyüşü” olarak adlandırdığı yürüyüşe katıldı.
Yürüyüşün güzergahı özellikle sembolikti. Kalabalık, 1984’te doğrudan devlet başkanlığı seçimleri talebiyle bir milyondan fazla kişinin toplandığı Candelária Kilisesi’nden hareket etti ve 1968’de askeri yönetime karşı yapılan “Yüz Binlerin Yürüyüşü”nün adresi Cinelândia’ya ilerledi. Lula da 1984’teki gösteriye katılan isimler arasındaydı.
Lula burada yaptığı konuşmada seçimin bir adayın kişisel zaferinden daha büyük bir anlam taşıdığını savundu:
“Söz konusu olan bir kişinin zaferi değil; bir fikrin, demokrasinin zaferidir. Ya demokrasiyi sağlamlaştıracağız ya da onu kaybedeceğiz.”
Konuşmasında Brezilya’nın askeri diktatörlük geçmişine de gönderme yapan Lula, seçimi ülkenin demokratik kurumlarının geleceği üzerinden çerçeveledi.
'Hiçbir gringo Brezilya’nın işlerine el uzatamayacak'
Lula’nın Rio’daki konuşmasının bir diğer önemli bölümü ulusal egemenlik üzerineydi.
“Hiçbir gringo Brezilya’nın işlerine el uzatamayacak” diyen Lula, Bolsonaro ailesini de ülkenin çıkarlarını yabancı güçlere açmakla suçladı. “Bizim istediğimiz ulusal egemenlik” diyen Lula, Brezilya’nın doğal kaynaklarının ve stratejik sektörlerinin korunması gerektiğini söyledi.
Lula’nın bu çıkışı, Donald Trump yönetiminin Brezilya’daki siyasi süreç üzerinde ekonomik ve diplomatik baskı kurmaya çalıştığı yönündeki iddiaların tartışıldığı bir dönemde geldi. Guardian, söz konusu ifadeyi bu tartışmalara dolaylı bir gönderme olarak aktardı.
Lula seçim kampanyası boyunca kritik mineraller, nadir toprak elementleri, petrol ve gemi inşa sektörünü ülkenin stratejik varlıkları arasında gösterdi.
Bolsonaro ailesi yeniden iktidar peşinde
Lula’nın başlıca rakibi Flávio Bolsonaro, eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu.
Jair Bolsonaro, Lula’ya karşı kaybettiği 2022 seçiminin ardından darbe girişimi planlamakla ilgili suçlardan 27 yıl hapis cezası aldı. Flávio Bolsonaro ise seçilmesi halinde babasını affedeceğini açıkladı. Guardian ayrıca Flávio Bolsonaro’nun Yüksek Mahkeme’ye muhafazakar isimler atama planlarını gündeme getirdiğini aktarıyor.
Lula’nın İşçi Partisi’nden Kongre adayı Marcelo Freixo da Rio’daki yürüyüşte seçimin Brezilya demokrasisi açısından kritik olduğunu savundu ve Bolsonaro ailesinin yeniden iktidara gelmesinin demokratik kurumlar üzerinde baskı yaratacağını ileri sürdü. Bu değerlendirme Freixo’ya ait.
Yarış ikinci tura kalabilir
Datafolha’nın son araştırmasında Lula’nın geçerli oylar içindeki desteği yüzde 45, Flávio Bolsonaro’nunki yüzde 40 olarak ölçüldü. Olası ikinci turda ise Lula yüzde 48, Bolsonaro yüzde 45 seviyesinde görünüyor. Bu oranlar anket ölçümüdür, seçim sonucu tahmini değildir.
İlk tur 4 Ekim’de yapılacak. Hiçbir aday yüzde 50’yi aşamazsa ikinci tur 25 Ekim’de gerçekleştirilecek.
Lula Rio’daki yürüyüşte ilk turda yüzde 50’nin üzerine çıkabileceğini savunurken, Flávio Bolsonaro da çevrim içi yayınında seçimi kazanacağını ve İşçi Partisi dönemini sona erdireceğini söyledi.
Kaynak: Gazete Oksijen
