NATO üyesi iki ülkenin istihbarat servisleri, Rusya’nın Elon Musk’a ait Starlink uydu ağını hedef alabilecek yeni bir anti-uydu silahı üzerinde çalıştığından şüpheleniyor. Associated Press’in (AP) gördüğü istihbarat bulgularına göre Moskova, Batı’nın uzaydaki askeri ve teknolojik üstünlüğünü sınırlamayı amaçlıyor.
İstihbarat raporlarında söz konusu sistem, “bölge etkisi (zone-effect)” silahı olarak tanımlanıyor. Buna göre Rusya, Starlink uydularının bulunduğu yörüngelere yüz binlerce yüksek yoğunluklu metal parçacık yayarak aynı anda çok sayıda uyduyu devre dışı bırakmayı hedefleyebilir.
Söz konusu raporlar ayrıca böyle bir sistemin yalnızca Starlink’i değil, diğer ülke ve şirketlerin uydularını da tehdit edebileceğine dikkat çekiyor. Bu durumun uzayda kontrolsüz bir enkaz krizine yol açabileceği belirtiliyor.
Uzmanlar şüpheli: Kaosa yol açar
Raporu görmeyen ancak iddiaları değerlendiren bağımsız uzmanlar, böyle bir silahın pratikte uygulanabilirliğinden şüphe duyuyor.
Secure World Foundation’da uzay güvenliği uzmanı olan Victoria Samson, “Buna gerçekten inanmıyorum. Rusya’nın böyle bir şeye girişmesine açıkçası çok şaşırırım” dedi. Samson, böylesi bir saldırının Rusya ve müttefiki Çin’in de bağımlı olduğu uzay sistemlerini riske atacağını vurguladı.
Kanada’dan temkinli değerlendirme
Kanada ordusunun Uzay Bölümü Komutanı Tuğgeneral Christopher Horner ise ihtimali tamamen dışlamadı. Horner, Rusya’nın daha önce nükleer uzay silahları geliştirdiğine yönelik ABD iddialarına atıfta bulunarak, “Buna benzer ama nükleer olmayan, yine de yıkıcı sistemler geliştirilmesi şaşırtıcı olmaz” dedi.
Moskova’dan yanıt yok
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, AP’nin yorum talebine yanıt vermedi. Rusya daha önce uzayda silahlanmaya karşı BM girişimlerini desteklediğini açıklamış, Devlet Başkanı Vladimir Putin ise Moskova’nın uzaya nükleer silah yerleştirme niyeti olmadığını söylemişti.
Starlink, Ukrayna için kritik önemde
İstihbarat bulgularına göre Rusya, Starlink’i doğrudan bir tehdit olarak görüyor. Alçak yörüngedeki binlerce Starlink uydusu, Ukrayna’nın Rusya’ya karşı yürüttüğü savunmada iletişim, hedefleme ve koordinasyon açısından kritik rol oynuyor.
Starlink, Ukrayna ordusu kadar sivil altyapı ve kamu kurumları tarafından da kullanılıyor. SpaceX ve Elon Musk cephesinden konuya ilişkin açıklama yapılmadı.
Yeni sistem çoklu hedefleri vurabilir
Rapora göre Rusya’nın geliştirdiği iddia edilen sistem, 2021’de test edilen ve tek bir uyduyu yok eden füze saldırısından farklı olarak, aynı anda çok sayıda uyduyu hedef alabilecek.
Metal parçacıkların, henüz fırlatılmamış küçük uydu grupları tarafından serbest bırakılabileceği öne sürülüyor. Kanada’dan Horner, bu tür bir saldırının “kısa sürede kontrolden çıkabileceği” uyarısında bulundu.
Deneysel olabilir
AP’nin gördüğü istihbarat belgelerinde, sistemin ne zaman konuşlandırılabileceğine dair net bir takvim yer almıyor. Konuya aşina bir yetkili, çalışmanın halen aktif geliştirme aşamasında olduğunu ancak detayların gizli tutulduğunu söyledi.
Uzman Samson ise bunun yalnızca teorik veya deneysel bir çalışma olabileceğini ifade etti.
“Korku silahı” ihtimali
Uzmanlara göre, bu tür bir sistem fiilen kullanılmadan bile caydırıcı bir tehdit unsuru olarak değerlendirilebilir.
Washington merkezli CSIS’ten Clayton Swope, küçük parçacıkların tespit edilmesinin zor olabileceğini ancak “uydular birer birer devre dışı kalmaya başlarsa bunun fark edileceğini” söyledi.
Uzayda zincirleme risk
Analistlere göre metal parçacıklar zamanla atmosfere düşse bile, bu süreçte Uluslararası Uzay İstasyonu ve Çin’in Tiangong Uzay İstasyonu gibi daha alçak yörüngedeki sistemler de risk altında kalabilir.
Samson, Rusya’nın böyle bir silahı kullanmasının, “kendi uzay faaliyetlerini de felç edebileceğini” vurgulayarak, “Bunca yatırım yaptıktan sonra uzayı kendisi için de kapatmak isteyeceğini sanmıyorum” dedi.
Kaynak: Gazete Oksijen
