Rapçi kimliğinden siyasete geçen Balendra Shah ya da halk arasında bilinen adıyla Balen, resmi oy sayımı tamamlanmaya yaklaşırken Nepal’in bir sonraki başbakanı olmaya hazırlanıyor.
Nepal'de geçen yıl Z kuşağından binlerce protestocu sokağa çıkmış ve hükümetin devrilmesine öncülük etmişti. Yaşananların ardından yapılan ilk genel geçimlerde milyonlarca Nepalli, perşembe günü sandık başına gitti.
Seçim Komisyonu’nun pazar günü açıkladığı sonuçlara göre Balen’in partisi parlamentodaki 275 sandalyenin net çoğunluğunu elde etmeye doğru ilerliyor.
Nepal’in başkenti Katmandu’nun 36 yaşındaki eski belediye başkanı olan Balen, aynı zamanda 74 yaşındaki eski başbakan Khadga Prasad Sharma Oli’yi, onun uzun süredir güçlü olduğu bölgede açık farkla mağlup etti. Yolsuzluk ve işsizlik nedeniyle artan öfkenin tetiklediği ve Z kuşağının öncülük ettiği protestolar, Oli’nin eylül ayında görevinden istifa etmesine yol açmıştı.
Balen’in merkez çizgideki Rastriya Swatantra Partisi, önümüzdeki beş ila yedi yıl içinde bir milyondan fazla yeni iş yaratmayı ve aynı süre içinde kişi başına düşen gayrisafi yurtiçi hasılayı 3.000 dolara çıkarmayı vaat ediyor.
Ocak ayında, seçim kampanyasını başlatmadan önce verdiği bir röportajda Balen, eski partilerin beklentileri karşılayamadığını söylemiş ve başbakan olması halinde iyi yönetişime odaklanacağını ve yolsuzluğu sona erdirmeye çalışacağını ifade etmişti.
Balen'in yükselişi birçok kişiye umut verdi
Nepal’de seçimler, yaklaşık 80 kişinin hayatını kaybettiği protestoların yaralarının hâlâ taze olduğu bir dönemde gerçekleştirildi.
Balen’in yükselişi, yolsuzluk ve kayırmacılığın uzun süredir baskıladığı ülkede birçok kişiye umut verdi. Geçen yıl sosyal medyada yürütülen ve “nepo baby” olarak adlandırılan kişilere (aile bağlantıları sayesinde avantaj elde eden elit çocuklarına) odaklanan bir kampanya, elit ailelerin yaşam tarzını sıradan Nepal vatandaşlarının yaşadığı zorluklarla karşılaştırmıştı.
Bir inşaat mühendisi olan Balen’in, Katmandu belediye başkanı olarak elde ettiği başarıyı ülke geneline taşıyabileceğini düşünen çok sayıda Nepalli var. Balen, Katmandu’da görev yaptığı dönemde atık yönetimi sorunlarının çözülmesine katkı sağlamış, yayalar için sokakların iyileştirilmesini sağlamış ve kentin kültürel mirasının korunması için çalışmalar yürütmüştü.
İran savaşı Nepal'i de zor durumda bırakabilir
Kişi başına düşen milli gelirin yaklaşık 1.500 dolar olduğu Nepal ekonomisi, büyük ölçüde yurt dışında çalışan işçilerin gönderdiği dövizlere ve turizme dayanıyor. Turizmin önemli bir bölümünü ise Everest Dağı ve diğer Himalaya zirvelerine düzenlenen tırmanış seferleri oluşturuyor. Sanayinin oldukça sınırlı olması nedeniyle, nüfus giderek daha eğitimli hale gelse de Nepallilerin önemli bir kısmı hâlâ tarımla geçimini sağlıyor.
Yaklaşık 30 milyon nüfuslu Nepal’de genç işsizlik oranı yüzde 21’e yakın ve bu oran bölgedeki birçok ülkeye kıyasla oldukça yüksek. Geçen yıl yaklaşık bir milyon Nepalli çalışmak ya da eğitim görmek için ülke dışına gitti.
ABD-İsrail’in İran’la yürüttüğü savaş, yaklaşık iki milyon Nepalli göçmen işçinin çalıştığı Körfez ülkelerini etkilediği için, Nepal’i de zor durumda bırakabilir. Bunun temel nedeni, ülke ekonomisinin yurt dışından gelen döviz transferlerine büyük ölçüde bağımlı olması.
Çatışmanın deniz taşımacılığını ve petrol arzını aksatma ihtimali, Nepal’de kurulacak yeni hükümeti zor bir tabloyla karşı karşıya bırakabilir. Enerji fiyatlarının yükselmesi enflasyonu hızlandırabilir ve zaten kırılgan olan ülke ekonomisine zarar verebilir.
Nepal ekonomisi açısından bu risk özellikle önemli çünkü yurt dışında çalışan Nepallilerin gönderdiği paralar ülke ekonomisinin yaklaşık dörtte birini oluşturuyor ve milyarlarca dolarlık döviz girdisi sağlıyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
