İranlı insan hakları savunucusu ve Nobel Barış Ödülü sahibi Narges Mohammadi, İran’da bir mahkeme tarafından toplam 7,5 yıl ek hapis cezasına çarptırıldı. Mohammadi’nin avukatı Mostafa Nili, kararı pazar günü sosyal medya üzerinden duyurdu.
BBC'de yer alan habere göre, Meşhed kentinde görülen davada Mohammadi, “toplanma ve suç ortaklığı” suçlamasıyla 6 yıl, “propaganda faaliyeti” gerekçesiyle ise 1,5 yıl hapis cezası aldı. Ayrıca Mohammadi’ye iki yıl yurt dışı yasağı ve iki yıl süreyle Khusf bölgesine sürgün cezası verildi.
İranlı yetkililer, Mohammadi’nin Aralık ayında bir anma töreninde “kışkırtıcı açıklamalar” yaptığı gerekçesiyle gözaltına alındığını açıklamıştı. Ailesi ise gözaltı sırasında darp edilen Mohammadi’nin hastaneye kaldırıldığını duyurmuştu.
İran'da kadın hareketinin sembol isimlerinden
53 yaşındaki Mohammadi, 2023 yılında İran’da kadınlara yönelik baskılara karşı yürüttüğü mücadelesi nedeniyle Nobel Barış Ödülü'ne layık görülmüştü.
Mohammadi’yi destekleyen Narges Foundation, cumartesi günü yapılan duruşmayı “göstermelik” olarak nitelendirdi ve Mohammadi’nin 2 Şubat’ta açlık grevine başladığını açıkladı. Avukatı Nili, Mohammadi’nin sağlık durumunun kötüleşmesi nedeniyle üç gün önce hastaneye kaldırıldığını, ardından tekrar tutulduğu cezaevine götürüldüğünü söyledi. Nili, “Gözaltına alınma sürecini anlatmaya başladığında telefon kesildi” ifadelerini kullandı.
Mohammadi’nin eşi Taghi Rahmani, eşinin yargılamayı meşru görmediği için mahkemede savunma yapmadığını belirtti. Rahmani, davayı “önceden sonucu belirlenmiş bir göstermelik süreç” olarak tanımladı ve verilen cezayı BBC’ye “zalimce ve son derece adaletsiz” sözleriyle değerlendirdi. Uluslararası insan hakları örgütlerine karara karşı ses yükseltme çağrısında bulundu.
Mohammadi’nin kızı Kiana Rahmani ise annesinin sağlığı için “derin endişe” duyduklarını söyledi.
10 yıldan uzun süre tutuklu kaldı
Mohammadi bugüne kadar yaşamının 10 yılından fazlasını cezaevinde geçirdi. Vakfa göre son kararlarla birlikte hakkında verilen toplam hapis cezası 44 yıla ulaştı. 2021’den bu yana “devlete karşı propaganda” ve “devlet güvenliğine karşı suç ortaklığı” suçlamalarıyla verilen 13 yıllık cezayı çekiyordu; suçlamaları reddediyor.
Mohammadi, Aralık 2024’te sağlık gerekçesiyle Evin Prison’dan üç haftalığına geçici olarak serbest bırakılmış, ardından yeniden cezaevine dönmesi beklenmişti.
Son gözaltı, Aralık ayı başında ofisinde ölü bulunan avukat Khosrow Alikordi için düzenlenen bir anma törenine katıldığı sırada gerçekleşti. Merkezi Norveç’te bulunan Iran Human Rights, Alikordi’nin ölümüne ilişkin bağımsız bir soruşturma çağrısı yaparak koşulları “şüpheli” olarak nitelendirdi.
Gözaltına alınırken kötü muameleye maruz kaldı
Narges Foundation, görgü tanıklarının Mohammadi’nin anma sırasında yaklaşık 15 sivil giyimli güvenlik görevlisi tarafından saçlarından çekilerek cop ve batonlarla dövüldüğünü aktardığını bildirdi.
Meşhed Savcısı Hasan Hematifar ise Mohammadi’nin aralarında bulunduğu 39 kişinin gözaltına alındığını ve törene katılanların “kural dışı sloganlar atarak kamu düzenini bozduğunu” savundu.
Mohammadi, İran’daki protestolarda göstericilerin öldürülmesinden ülkenin dini lideri Ali Khamenei’yi sorumlu tutan ve “insanlığa karşı suçlar” ifadesinin yer aldığı bir dilekçenin de imzacıları arasında bulunuyor. ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’na göre protestolarla bağlantılı 50 binden fazla kişi gözaltına alındı, en az 6.961 kişi hayatını kaybetti.
Dilekçeye katkı sundukları gerekçesiyle dört tanınmış İranlı aktivistin daha ocak ayı sonundan bu yana tutuklandığı belirtilirken, Taghi Rahmani “İran’daki tüm siyasi tutukluların serbest bırakılması” çağrısını yineledi.
Kaynak: Gazete Oksijen
