Beyaz Saray ve Pentagon, son günlerde kamuoyuna yansıyan "ABD'nin İran'la beş ay süren savaş nedeniyle mühimmat stoklarının tehlikeli ölçüde azaldığı" yönündeki haberleri reddetti. Yetkililer, ABD ordusunun ihtiyaç duyduğu tüm askeri kapasiteye sahip olduğunu savunurken, bağımsız uzmanlar özellikle hava savunma sistemlerinde kullanılan önleyici füze stoklarının kritik seviyelere gerilediğini belirtiyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Al Jazeera'ya iletilen yazılı açıklamasında ülkesinin mühimmat sıkıntısı yaşadığı iddialarını reddederek, "Dünyadaki herkesten çok daha fazla mühimmata sahibiz, hatta ihtiyacımızdan fazlası var" dedi. Trump, eski Başkan Joe Biden yönetimini Ukrayna ve Avrupa'ya ücretsiz silah yardımı yapmakla eleştirerek, yeni üretim kapasitesi sayesinde ilerleyen dönemde Avrupa ve diğer müttefiklere yeniden daha fazla mühimmat sevk edileceğini söyledi.
Pentagon Sözcüsü Sean Parnell de ABD ordusunun "dünyanın en güçlü askeri gücü" olmaya devam ettiğini belirterek, Başkan'ın gerekli gördüğü her yerde ve zamanda operasyon yürütecek kapasiteye sahip olduklarını ifade etti.
Raporlar farklı bir tablo çiziyor
Buna karşın son günlerde yayımlanan çok sayıda haber ve analiz, ABD'nin özellikle hava savunma mühimmatında ciddi kayıplar yaşadığına işaret ediyor.
CNN, savaş öncesindeki stoklarla kıyaslandığında ABD'nin THAAD sistemlerinde kullanılan önleyici füzelerin yaklaşık yüzde 80'ini, Patriot sistemlerindeki önleyicilerin ise yaklaşık yarısını tükettiğini ve kalan stokların "tehlikeli derecede düşük" seviyeye indiğini öne sürdü. Savunma Bakanı Pete Hegseth ise bu iddiaları sosyal medya hesabından "Doğru değil" sözleriyle reddetti.
Washington merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) de temmuz sonunda yayımladığı analizde ABD'nin Patriot önleyici füze stokunun üçte birinin biraz üzerinde, THAAD stokunun ise yaklaşık yarısının kaldığını hesapladı. Kuruluş, mevcut üretim hızında savaş öncesi stok seviyelerine dönülmesinin en az üç yıl süreceğini öngörüyor.
Reuters ve CBS News'in haberlerine göre ise ABD ordusu, İran'a yönelik operasyonlarda uzun menzilli saldırılarda kullanılan ATACMS ve yeni nesil Precision Strike Missile (PrSM) stoklarının büyük bölümünü kullandı. Reuters'a konuşan kaynaklar, yaklaşık 1 milyon dolar değerindeki bu füzelerin "neredeyse tamamının" tüketildiğini aktardı.
"En büyük risk hava savunmasında"
Uzmanlara göre uzun menzilli saldırı füzelerindeki azalma ABD'nin uzaktan hassas saldırı kapasitesini sınırlandırırken, asıl risk hava savunma sistemlerinde ortaya çıkıyor.
CSIS danışmanı ve emekli Deniz Piyadeleri Albayı Mark Cancian, Patriot ve THAAD önleyici füzelerinin yerine kullanılabilecek etkili alternatiflerin bulunmadığını belirterek, "Patriot füzeleri tükenirse düşman füzeleri hedeflerine ulaşır" değerlendirmesinde bulundu.
Cancian'a göre saldırı amaçlı ATACMS ve PrSM stoklarının azalması ise ABD'yi Tomahawk seyir füzeleri veya savaş uçaklarıyla daha riskli operasyonlar düzenlemeye zorlayabilir.
Müttefikler de etkilenebilir
Mühimmat stoklarındaki azalma yalnızca ABD'yi değil, Washington'un müttefiklerini de etkileyebilir. ABD, Patriot sistemlerini Suudi Arabistan, Ürdün, İsrail, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Bahreyn ve Kuveyt gibi ülkelere tedarik ediyor. Uzmanlar, stokların yeniden doldurulması amacıyla Washington'un önümüzdeki dönemde bu ülkelere yapılacak sevkiyatları yavaşlatabileceğini değerlendiriyor.
Benzer kaygılar Ukrayna için de gündemde. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rus füze saldırılarına karşı kullanılan Patriot önleyicilerinin sevkiyatının bu yıl geçen yılın aynı dönemine göre üçte bire düştüğünü açıklamıştı.
Trump yönetimi, stokların yenilenmesi amacıyla 2027 mali yılı savunma bütçesinde 95 milyar dolarlık kaynak ve mühimmatın yeniden üretilmesi için 21 milyar dolarlık ek ödenek talep etmiş durumda. Ancak uzmanlar, gerekli finansman sağlansa bile üretim kapasitesinin kısa vadede artırılmasının mümkün olmadığını belirtiyor.
Cancian, "Sorun para değil, zaman" diyerek ABD'nin mühimmat stoklarını eski seviyelerine çıkarmasının yıllar alacağı uyarısında bulundu.
Kaynak: Gazete Oksijen
