30 ton ağırlığında ve 30 metre uzunluğundaki bir Boeing yolcu uçağı, yüksek teknolojinin, yoğun gözetimin ve karmaşık bürokrasinin hakim olduğu günümüz dünyasında nasıl olur da on yılı aşkın süre boyunca kaybolur? Görünüşe göre bu senaryo sanıldığı kadar imkansız değil.
Bu olağanüstü olay, yılın başlarında yaşanan ölümcül bir kazanın ardından zaten zor günler geçiren Güney Asya merkezli havayolu şirketi Air India’yı yeniden gündemin merkezine taşıdı.
Ortaya çıkan bilgilere göre Air India, Boeing 737-200 tipi, VT-EHH tescilli eski yolcu uçağını 13 yıl boyunca Kolkata Havalimanı’nda park halinde bıraktı ve uçağın kendisine ait olduğunu tamamen unuttu.
Air India, uçak için talep edilen park ücretleri konusunda ilk kez kendisiyle iletişime geçildiğinde, uçağın şirkete ait olmadığını ileri sürdü. Ancak daha sonra, söz konusu uçağın gerçekten Air India envanterinde yer aldığını kabul etti.
Telegraph'ın haberine göre şirket, bu nedenle geçen 13 yıl boyunca biriken yaklaşık 10 milyon rupi (yaklaşık 85 bin sterlin) tutarındaki park ücretini ödemekle sorumlu olduğunu açıkladı.
Bir uçağın normal yaşam döngüsü
Uzmanlara göre bu tür bir durum, havayolu sektöründe neredeyse hiç görülmez. Modern havayolu ekonomisi, uçakların mümkün olduğunca havada tutulmasını gerektirir. Yüz milyonlarca sterlin değerindeki bir yolcu uçağının, teknik sorunlar geliştirme riski bulunan bir şekilde yerde bekletilmesi rasyonel değildir.
Yolcu uçakları genellikle en az 10 yıl boyunca ilk sahipleri tarafından kullanılır. Daha sonra daha küçük havayollarına satılabilir, kargo uçağına dönüştürülebilir veya parçalarına ayrılarak geri dönüşüme gönderilebilir.
Arizona gibi bölgelerde görülen ve “uçak mezarlığı” olarak adlandırılan alanlar, bu sürecin son aşamasını temsil eder.
Kayıp uçağın izleri
Bir uçağın yıllarca gözden kaybolmasının önündeki en büyük engellerden biri, sıkı düzenlemelerdir. Havayolları, bakım kayıtlarından parça seri numaralarına kadar çok sayıda belgeyi düzenli olarak güncellemek zorundadır.
Havacılık sektörü uzmanı ve JLS Consulting’in kurucusu John Strickland, “Düzenleyici denetim göz önüne alındığında, bir havayolunun bir uçağı ‘kaybetmesi’ anlaşılması güç bir durumdur. Bakım ve parça kayıtlarının net şekilde belgelenmiş olması gerekir,” dedi.
Ancak bu kayıtların tutulabilmesi için, uçağın öncelikle şirket envanterinde doğru şekilde yer alması gerekiyor.
Birleşme ve özelleştirme süreci
Analistlere göre uçağın “sahipsiz” hale gelmesinin nedeni, karmaşık geçmişi olabilir. Uçak, başlangıçta Indian Airlines’a aitti. Bu şirket, 2007 yılında Air India ile birleşti.
Birleşmenin ardından uçak, Hindistan Posta Servisi’ne kiralanarak kargo uçağı olarak kullanıldı. Bu süreçte evrakların kaybolmuş olabileceği değerlendiriliyor.
Air India CEO’su Campbell Wilson ise uçağın, şirketin 2022 yılında özelleştirilmesi sırasında muhasebe kayıtlarına dahil edilmediğini söyledi. Uçak kayıtlarda yer almadığı için, yeni yönetimin Kolkata Havalimanı’ndan gelen yazıları dikkate almadığı ifade edildi.
Kaçırılmış bir fırsat
Uzmanlara göre uçak çok daha verimli şekilde değerlendirilebilirdi. Kargo taşımacılığına uygun hale getirilmiş olması, yeniden kullanılabileceğini gösteriyordu. Alternatif olarak, parça satışı yoluyla gelir elde edilebilirdi.
John Strickland, “Uçağın kendisi çok eski ve neredeyse hiçbir piyasa değerine sahip değil. Parça sökümü için kullanılabilirdi, ancak bundan fazlası beklenmezdi,” dedi.
Buna rağmen, 13 yıllık park ücretinin ödenmesinden daha mantıklı bir seçenek olacağı vurgulandı.
Sektör için anlamı ne?
Bu olay, dünya genelinde havayolları için istisnai bir durum olarak görülüyor. Benzer şekilde bir uçağın tamamen kaybolduğuna dair başka bir örnek bulunmuyor.
Ancak Kolkata Havalimanı yetkilileri, son on yılda başka “terk edilmiş” uçaklar da tespit ettiklerini belirtiyor. Bu durum, unutulan uçak hikayelerinin gelecekte de gündeme gelebileceğini gösteriyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
