ABD Başkanı Donald Trump, Suriye'yi 1979'dan beri bulunduğu 'teröre destek veren devletler listesinden' çıkaracağını açıkladı. Trump, Ankara'nın ev sahipliği yaptığı 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi sonrası, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile ikili görüşmesi öncesi basına açıklamalarda bulundu. Suriye'nin "teröre destek veren devletler listesinden" çıkarılıp çıkarılmayacağına ilişkin soruya "Sanırım bunu yapacağım. Neden yapmayayım? (Şara) Çok iyi bir iş çıkardı. Belki bu konuyu (Şara da) açabilirdi. Bu iyi bir soru. Bu konuda sorunu olan var mı? Bence bunu yapmalıyız. Evet, (Suriye'yi listeden) çıkaracağım" dedi.
Trump, Suriye'nin Lübnan ve Hizbullah konusunda yardım etmesini isteyip istemediğine ilişkin soruya "Yardımcı olabilirler. Göreceğiz. Bu konuda büyük ilerleme kaydediyoruz" değerlendirmesinde bulundu.
"Türkiye, şahane bir müttefik oldu"
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a karşı tutumuna ilişkin Trump, "(Erdoğan) Netanyahu'nun arkadaşı değil, iyi anlaşmıyorlar. Ancak biliyorsunuz benim için (Erdoğan) harika biri oldu. Türkiye, şahane bir müttefik oldu. Ayrıca bir NATO ülkesi" yorumunu yaptı. Trump, İsrail için yaptıklarını daha önce "hiçbir ABD Başkanı'nın yapmadığını" söyleyerek "Ben ABD Başkanı olmasaydım İsrail bugün var olmazdı" diye konuştu.
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşı İran'ın "nükleer silahtan arındırılması işi" olarak niteleyen Trump, "(İran'ın) asla nükleer silahı olmayacak. Asla olmayacağını onlar kabul etti. Ancak her zaman kötü davranıyorlar. Onlarla ilgili bir sorun var." ifadelerini kullandı. Trump, İran'daki nükleer materyali "yer altından" çıkaracak makinelere sadece ABD'nin sahip olduğunu savunarak uranyumun "tamamen ortadan kaldırılması ya da bir anlaşma yapılması halinde" oraya gideceklerini belirtti.
"Yıllardır ABD'den faydalandılar"
Avrupa Birliği (AB) ile ilişkileri hakkındaki soruya Trump, "AB ile ne olacağını göreceğiz. Yıllardır bizden faydalandılar. O ülkelerle, AB'deki her ülkeyle çok yakınız. Sorun şu ki yıllardır ABD'den faydalandılar. Aynı (Şara) gibi. Suriye'den de faydalandılar. O (Suriye'yi) geri getiriyor ben de ABD'yi" değerlendirmesinde bulundu.
Trump, petrol fiyatlarının geçen ay yüzde 50 düştüğünü belirterek, “İran'ı vurduğumuz her an petrol fiyatları biraz yükseliyor.” görüşünü paylaştı.
"Bir buçuk yıl önce Washington'a gelseydi, hayatından endişe ederdi"
İsrail'in Lübnan'ın güneyinden askerlerini çekip çekmeyeceğine ilişkin bir soruya, "Netanyahu ile bu konuda konuştum. Evet, bence yapacaklar. Bence istiyorlar. Bence Lübnan'la iyi geçinmeleri, Lübnan'la anlaşmalar yapmaları harika bir şey" diye konuştu. Trump, İsrail ve Lübnan ile bir anlaşma yapıldığını belirterek "Evet, (İsrail’in Lübnan'ın güneyinden askerlerini çekmesine ilişkin) ayrılacaklar ve bence çok iyi sonuçlanacak" ifadelerini kullandı. Başkanlığı öncesindeki ABD yönetimini eleştiren Trump, Şara için "Eğer bir buçuk yıl önce Washington'a gelseydi, hayatından endişe ederdi çünkü (Washington) çok tehlikeliydi" yorumunda bulundu.
Kongre'ye bildirildi
Trump yönetimi, Suriye'nin 'teröre destek veren ülkeler" listesinden çıkarılması yönündeki niyetini Kongre'ye resmen bildirdi. ABD Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, "Bugün Başkan Trump, yönetiminin Suriye'nin 'Teröre Destek Veren Ülkeler' listesindeki statüsünü kaldırma niyetini Kongre'ye bildirdi. Bu, Başkan Trump'ın Suriye halkına yeniden ayağa kalkma fırsatı vermek amacıyla attığı tarihi adımlardan bir diğeridir" ifadelerine yer verildi.
Kongre'ye yasal zorunluluk kapsamında 45 günlük ön bildirim sürecinin başlatıldığı belirtilen açıklamada, söz konusu adımın, Trump yönetiminin Suriye'ye yönelik normalleşme politikasında yeni bir aşamayı temsil ettiği kaydedildi. Kararın, Suriye'ye yönelik yaptırımların kaldırılması sürecini destekleyeceği aktarılan açıklamada, bunun uluslararası ticaret ve yatırımların önünü açarak ülkenin yeniden inşasına katkı sağlayacağı vurgulandı. Açıklamada, "Kendisiyle ve komşularıyla barış içinde yaşayan, istikrarlı ve birleşik bir Suriye, yalnızca bölgeye değil tüm dünyaya fayda sağlayacaktır" değerlendirmesi yapıldı.
Söz konusu kararın, Trump'ın 30 Haziran 2025'te Suriye'ye yönelik yaptırımların hafifletilmesini öngören Başkanlık Kararnamesi'nin ardından geldiğine işaret edilen açıklamada, kararın alınmasında, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara yönetiminin attığı olumlu adımlar, terörle mücadele alanındaki uygulamaları ve Şam yönetiminin gelecekte uluslararası terör eylemlerini desteklemeyeceğine ilişkin verdiği resmi güvencelerin etkili olduğu belirtildi.
"Ortaklığımızı geliştirmeyi sabırsızlıkla bekliyoruz"
Açıklamada, "Bugün, ABD-Suriye ikili ilişkilerinin yeniden canlanması ve Suriye'nin tarihinde önemli bir dönüm noktasıdır. Suriye hükümetinin yeni bir rota belirleme yönündeki çabalarını takdir ediyor ve Suriye ve halkıyla ortaklığımızı geliştirmeyi sabırsızlıkla bekliyoruz" ifadeleri kullanıldı. ABD yasalarına göre, Suriye'nin 'teröre destek veren ülkeler" listesinden çıkarılabilmesi için Kongre'ye yapılan bildirimin ardından 45 günlük inceleme sürecinin tamamlanması gerekiyor. Süreçte, Kongre'nin itiraz etmemesi halinde karar yürürlüğe girecek. Trump yönetimi, Suriye'nin 'teröre destek veren ülkeler' listesinden çıkarılması yönündeki kararını 10 Kasım 2025'te Beyaz Saray'da Ahmed Şara ile yapılan görüşme sırasında da ortaya koymuştu.
Kaynak: AA
