1972 yılında ABD Başkanı Richard Nixon Pekin’e giderek Çin’in çeyrek asırlık diplomatik ve ekonomik izolasyonunu sona erdirdiğinde, Çinli yetkililer ABD başkanının uçağından o kadar etkilendi ki birkaç ay içinde 10 adet Boeing 707 siparişi verdi.
Bu satın alma, Boeing tarihinin en önemli ticari ilişkilerinden birini başlattı ve Çin’i ABD’nin ardından dünyanın en büyük ikinci havacılık pazarı haline getirdi.
Bloomberg'in haberine göre şimdi Boeing, ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin ziyaretiyle benzer bir dönüm noktasını yeniden yaşamaya hazırlanıyor. Trump, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile önemli bir anlaşma arayışında.
500 uçaklık dev anlaşma gündemde
ABD ve Çin arasında derin ekonomik ve jeopolitik farklılıklar bulunsa da Boeing uçakları söz konusu olduğunda çıkarlar örtüşüyor.
Bloomberg’e göre Çin, yaklaşık 500 adet 737 Max uçağı için anlaşmayı değerlendiriyor. Bu dev satın alma, Çinli havayollarının uçak ihtiyacını karşılayacak.
Trump ise bu anlaşmayla son dönemde darbe alan ticaret politikası için önemli bir başarı elde edebilir.
Boeing CEO’su Kelly Ortberg’in ABD heyetine katılması bekleniyor. Ortberg, anlaşmanın büyüklüğüne ilişkin “Bu büyük bir sayı” ifadelerini kullandı.
Krizin ardından yeniden doğuş arayışı
Boeing, son 10 yılda Çin’den büyük bir sipariş alamadı. Şirket, 737 Max kazaları, üretim sorunları ve kamu güvenindeki kayıplar nedeniyle ciddi kriz yaşadı.
Olası yeni anlaşma, şirket için önemli bir toparlanma sinyali olacak.
Boeing’in uzun vadeli kaderi Çin’de değil, mühendislerin üzerinde çalıştığı daha büyük bir soruya bağlı: 737’nin yerine hangi uçak gelecek?
737 modeli, Nixon’ın Çin ziyaretinde bile üretimdeydi ve hala Boeing’in en önemli gelir kaynağı konumunda.
Riskli projeler askıya alındı
Ortberg, Boeing’in NASA ile birlikte geliştirdiği ve 1,5 milyar dolar bütçeli deneysel uçak projesini durdurdu. Bu uçak, karbon fiberden yapılmış uzun ve ince kanatlara sahipti. Havayolları bu radikal tasarımı fazla riskli buldu.
Ortberg, kaynakların daha somut projelere yönlendirilmesini tercih etti. Boeing’in yaklaşık 47 milyar dolarlık borcu da bu kararda etkili oldu.
Yeni nesil uçak için kritik kararlar yaklaşıyor
Boeing’in yeni tek koridorlu uçak için teknoloji seçimlerine gelecek yıl başlaması bekleniyor.
Rakibi Airbus da A320neo modelinin yerine geçecek yeni uçak üzerinde yoğunlaşmış durumda. Bu iki şirketin alacağı kararlar, havacılık sektörünün geleceğini belirleyecek. Çünkü dünyada her iki saniyede bir A320 veya 737 tipi uçak havalanıyor.
Geçmişte Boeing ve Airbus bazı başarısız modeller geliştirdi. Ancak ana gelir kaynağı olan tek koridorlu uçaklar sayesinde ayakta kaldılar. Bu segmentte yapılacak bir hata, şirketler için yıkıcı sonuçlar doğurabilir.
Enerji fiyatları ve savaş baskısı
İran savaşı nedeniyle petrol fiyatlarının yükselmesi ve yolcu sayısının düşmesi sektörde belirsizlik yaratıyor.
Petrol fiyatlarının 2008’deki 147 dolar seviyesine çıkması durumunda, uçak emeklilikleri artabilir ve havayolları yeni uçak yatırımlarında daha temkinli davranabilir.
Temkinli strateji: Devrim değil evrim
Boeing’in yeni uçak tasarımında devrimsel değil, evrimsel bir yaklaşım benimsediği belirtiliyor.
Yeni modelin, üretimi durdurulan 757’ye daha yakın boyutta olması ve geleneksel tasarım unsurlarını koruması bekleniyor.
Uçak, daha uzun ve ince kanatlara sahip olacak ve 777X modeline benzer katlanabilir kanat uçları içerecek.
Mühendislik çalışmaları hızlandı
Boeing mühendisleri, kokpit sistemlerinden yardımcı motorlara kadar birçok alanda yeni teknolojiler üzerinde çalışıyor.
737 Max kazalarının ardından pilot dostu kokpit tasarımları öncelik haline geldi.
Yeni uçak 2030’a doğru geliyor
Boeing’in tamamen yeni modelini 2030’a doğru piyasaya sürmesi bekleniyor. Aynı dönemde Airbus’ın da yeni modelini tanıtması öngörülüyor. Bu durum, iki dev arasında büyük bir rekabet yaratacak.
Yeni uçak için motor seçimi en kritik konulardan biri olarak öne çıkıyor.
Boeing, üç büyük motor üreticisiyle görüşmeler yürütüyor. Şirket, açık rotor teknolojisine mesafeli yaklaşıyor. Havayolları bu teknolojiyi riskli buluyor ve yolcuların da olumsuz tepki verebileceği düşünülüyor.
Müşterilerin beklentisi: Basitlik ve güvenilirlik
Havayolları, yeni uçaklardan devrimsel yenilikler yerine güvenilirlik ve hızlı üretim bekliyor. Michael O’Leary, Boeing ve Airbus’ın geçmişte yeni uçak tasarımlarında hata yaptığını belirterek üretim kapasitesine odaklanılması gerektiğini söyledi.
Trump, Boeing’i açık şekilde destekliyor ve uçak satışlarını dış politikada araç olarak kullanıyor.
Geride kalan günlerde Trump, “Boeing tarihinin en büyük satışçısı ödülünü aldım. 1.000 uçak sattım” diyerek şirketle olan ilişkisini vurguladı.
Boeing’in tek şansı: Doğru hamle
Boeing, yeniden yükselişe geçmek için tek bir fırsata sahip.
Yeni uçak projesi, şirketin geleceğini belirleyecek. Yanlış bir karar, Airbus karşısında geri dönüşü olmayan bir gerilemeye yol açabilir. Sektör temsilcileri, yeni teknolojilerle birlikte risklerin de arttığını vurguluyor.
Airbus yöneticilerinden Christian Scherer, “Bu sektör doğrusal ilerlemez. Petrol fiyatları bir anda yükselir ve herkes en verimli uçaklara yönelir” dedi ve ekledi:
“Dünyada erteleyen ve sonunda yok olan çok insan var”
Kaynak: Gazete Oksijen
