Son aylarda değerli metallerdeki yükseliş perşembe gecesi ABD basınında Başkan Donald Trump’ın, eski Fed yöneticilerinden Kevin Warsh’ı ABD Merkez Bankası (Fed) başkanlığına aday göstermeyi planladığına ilişkin haberlerin yayılmasıyla ivme kaybetmeye başladı.
Wall Street Journal'ın haberine göre piyasalar, Warsh’ı enflasyonla mücadelede “şahin” olarak görüyor. Bu beklenti, daha güçlü bir dolar ve daha sıkı para politikası öngörülerini beraberinde getirdi. Dolar, diğer para birimleri karşısında Mayıs ayından bu yana en güçlü günlük performansını sergilerken, New York’ta öğle saatlerine gelindiğinde metal fiyatları sert düşüşe geçti.
Analistlere göre, Warsh haberleri satışları tetikledi ancak düşüşlerin bu denli sert olmasının temel nedeni, adaylık öncesinde fiyatları piyasa temellerinin çok ötesine taşıyan yoğun alım dalgası oldu.
Tarihi kayıplar hakkında neler biliniyor?
Cuma günü yaşanan sert satışta:
- Gümüş vadeli işlemleri yüzde 31 düşerek 45 yılın en büyük günlük kaybını yaşadı.
- Altın, ons başına 5.000 doların üzerine çıktıktan sadece bir hafta sonra yüzde 11 geriledi.
- Platin ve paladyum fiyatları yüzde 15’ten fazla değer kaybetti.
- Yatırım aracı olarak değil, sanayide kullanılan bakır da satışlardan kaçamadı ve vadeli işlemler yüzde 4,5 düştü.
- Pazartesi günü de satış baskısı sürdü; beş metalin tamamı yüzde 2’nin altında kayıplarla geriledi.
Spekülasyon zirve yapmıştı
Altının 5.000 doların üzerine tırmanan tarihi rallisi; doların değer kaybına ilişkin endişeler, Çin başta olmak üzere merkez bankalarının alımları ve bireysel yatırımcı talebiyle açıklanıyordu.
Bu yükseliş, son aylarda spekülatif işlemleri de beraberinde getirdi. 2026 yılında metallere bağlı opsiyon işlemleri hızla artarken, ProShares Ultra Silver gibi kaldıraçlı borsa yatırım fonlarında işlem hacimleri rekor seviyelere ulaştı.
Vanda Research verilerine göre, aralık ortasından ocak ortasına kadar bireysel yatırımcılar gümüşe dayalı ETF’lere yaklaşık 1 milyar dolar yatırdı. Bu, tarihsel olarak en yoğun 30 günlük alım dönemi olarak kayda geçti.
Hızlı yükseliş sert düşüş
Kaldıraçlı gümüş ETF’leri cuma günü işleyişlerine uygun şekilde sert kayıplar yaşadı. Söz konusu fon yüzde 60 değer kaybederek gümüşteki düşüşü yaklaşık ikiye katladı.
Cuma öncesinde 5 milyar doların üzerinde varlığa sahip olan bu tür fonlar, borçlanmaya dayalı pozisyonların metal fiyatlarındaki yükselişi hızlandırdığı ve ardından gelen sert düzeltmede etkili olduğu yorumlarına yol açtı. Bazı piyasa aktörleri, trend takip eden algoritmik işlemler ve “hızlı para” olarak nitelendirilen yatırımcıların pozisyon kapatmasının düşüşü derinleştirdiğini belirtiyor.
Cetera Investment Management Yatırım Direktörü Gene Goldman, “Düşüşün hızı, fiyatlar hızla gerilerken bazı yatırımcıların teminat tamamlama çağrılarıyla zorunlu satış yapmak zorunda kaldığını düşündürüyor” değerlendirmesinde bulundu.
Çin’de alarm, peki nedeni ne?
Analistlere göre, aşırı spekülasyonun en yoğun olduğu merkezlerden biri Çin. Ülkede gümüş piyasası bir yatırım çılgınlığının odağına dönüşürken, vatandaşların külçe ve sikke almak için fiziki olarak kuyruklar oluşturduğu bildiriliyor.
Bu talep, Çin’deki gümüş fiyatlarının New York ve Londra gibi merkezlere kıyasla ciddi primle işlem görmesine yol açtı. Geçen hafta Çin sınır polisi, Hong Kong’dan ülkeye 225 kilogram gümüş kaçırmaya çalışan iki kişiyi yakaladı.
Pazartesi günü bazı Çin bankaları değerli metallerde oynaklık riskine karşı uyarıda bulunurken, müşteri kredilerine sınırlamalar getirdi. Devlet medyasına göre Çin, yatırım çılgınlığını dizginlemek amacıyla UBS’ye ait bir gümüş vadeli işlemler fonu da dahil olmak üzere beş emtia fonunda işlemleri askıya aldı.
FedWatch Advisors kurucusu Ben Emons, satış dalgasını “Hızlı bir analiz, bu hareketin Çin kaynaklı izler taşıdığını gösteriyor” sözleriyle değerlendirdi.
Wall Street uzun vadede iyimser
Sert satışlara rağmen Wall Street, metal fiyatlarının uzun vadeli görünümüne ilişkin iyimserliğini koruyor. Bu iyimserlik özellikle bakır ve altın için öne çıkıyor. Analistler, gümüşün enflasyona karşı altın kadar güvenli bir araç olmadığını ve 1980’deki reel zirvesini zorlayabilmesi için ons fiyatının 200 doların üzerine çıkması gerektiğini vurguluyor.
Madencilik şirketleri ve piyasa analistleri, elektrikli araçlar, yenilenebilir enerji yatırımları ve veri merkezleri nedeniyle bakır talebinin hızla artacağını öngörüyor.
S&P Global’e göre, bakır talebi 2040’a kadar yüzde 50 artacak, buna karşın madencilik üretiminin yetersiz kalması nedeniyle piyasada yüzde 25’lik bir arz açığı oluşması bekleniyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
