ABD borsaları, yükselen petrol fiyatları ve beklentilerin altında gelen istihdam verilerinin etkisiyle haftanın son işlem gününde düşüşle kapandı.
CNN International'ın haberine göre Dow Jones endeksi cuma günü 453 puan gerileyerek yüzde 0,95 değer kaybetti. Endeks açılışın ardından yaklaşık 950 puana kadar düşmüş, gün içinde kayıplarının bir kısmını telafi etmişti.
S&P 500 endeksi yüzde 1,33 düşerken, teknoloji ağırlıklı Nasdaq endeksi ise yüzde 1,59 geriledi.
Haftalık bazda Dow Jones yüzde 3 düşerek nisan ayından bu yana en kötü haftasını yaşadı. S&P 500 endeksi ise haftayı yüzde 2 kayıpla kapatarak ekim ayından bu yana en sert düşüşünü kaydetti.
Avrupa ve Asya'da durum ne?
Küresel satış dalgası Avrupa ve Asya piyasalarını daha sert etkiledi. Avrupa’nın önde gelen endekslerinden Stoxx 600, hafta boyunca yüzde 5,55 değer kaybetti. Japonya’nın Nikkei 225 endeksi de yüzde 5,5 düşüş kaydetti.
Piyasalardaki sert satışlar, Orta Doğu’daki çatışmanın enerji arzını tehdit etmesi nedeniyle yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasına bağlanıyor.
Petrol fiyatları tarihi sıçrama yaptı
Petrol fiyatları haftayı güçlü yükselişle tamamladı ve Eylül 2023’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
ABD ham petrolü yüzde 12,2 artışla varil başına 90,90 dolara yükseldi. Bu artış, Mayıs 2020’den bu yana kaydedilen en büyük günlük yükseliş oldu.
Uluslararası referans petrol türü Brent petrol ise yüzde 8,5 artarak varil başına 92,69 dolara çıktı.
Hürmüz Boğazı krizi
Hafta genelinde ABD petrolü yaklaşık yüzde 36, Brent petrol ise yaklaşık yüzde 27 değer kazandı.
Analistlere göre bu yükselişin temel nedeni, İran ile yaşanan çatışmanın Hürmüz Boğazı’ndan petrol akışını büyük ölçüde durdurması ve bölgedeki üreticilerde aksamalara yol açması.
ABD petrolü için haftalık yüzde 36’lık artış, WTI petrol vadeli işlemlerinin 1983’te işlem görmeye başlamasından bu yana kaydedilen en büyük haftalık yükseliş olarak kayda geçti.
Rapidan Energy Group Başkanı Bob McNally, piyasalardaki ruh haline ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
“Yatırımcılar kayıtsızlıktan panik noktasına geldi. Çok yakında tam anlamıyla bir panik anı yaşayabiliriz.”
Trump: İran'la anlaşma yok
ABD Başkanı Donald Trump da cuma günü sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada İran ile herhangi bir anlaşmanın gündemde olmadığını söyledi.
Trump paylaşımında, “Koşulsuz teslimiyet dışında İran ile anlaşma olmayacak” ifadelerini kullandı.
Piper Sandler baş piyasa teknisyeni Craig Johnson ise yayımladığı değerlendirmede, Orta Doğu’daki gelişmelerin piyasalar üzerindeki etkisine dikkat çekti.
Johnson, “Orta Doğu’daki gerilim arttıkça borsalar daha kırılgan hale geliyor ve en düşük direnç yönü aşağı yönlü görünüyor” dedi.
Wall Street’te korku endeksi yükseldi
Petrol fiyatları cuma günü gün içinde yüzde 14’e kadar yükselerek varil başına 92 doların üzerine çıktı. Ancak ABD Uluslararası Kalkınma Finans Kurumu’nun Orta Doğu’daki çatışmadan kaynaklanan deniz taşımacılığı zararları için 20 milyar dolara kadar reasürans sağlayacağını açıklaması sonrası yükselişin bir kısmı geri verildi.
Wall Street’te yatırımcı korkusunu ölçen VIX endeksi ise yüzde 24 artarak nisan ayından bu yana en yüksek seviyesine çıktı.
Fed zor bir kararla karşı karşıya
JP Morgan Wealth Management yatırım stratejisi başkanı Elyse Ausenbaugh, yükselen petrol fiyatlarının ABD Merkez Bankası için karmaşık bir tablo yarattığını belirtti.
Ausenbaugh, Orta Doğu’daki çatışma, ticaret gerilimi ve zayıflayan iş gücü piyasasının birlikte değerlendirildiğinde stagflasyon riski oluşturduğunu ifade etti.
Morgan Stanley baş ekonomik stratejisti Ellen Zentner ise Fed’in zor bir ikilemle karşı karşıya olduğunu söyledi.
Zentner’e göre iş gücü piyasasındaki zayıflama faiz indirimi için gerekçe oluşturabilir. Ancak petrol fiyatlarının uzun süre yüksek kalması halinde yeniden enflasyon artışı yaşanabilir ve bu durum Fed’i faiz indirimi konusunda beklemeye zorlayabilir.
Kaynak: Gazete Oksijen
