ABD Başkanı Donald Trump, İran ile beş haftadır devam eden kanlı çatışmanın ardından Amerikan halkını ikna etmek için kürsüye çıktı. Savaş nedeniyle binlerce kişinin öldüğü bu dönemi Trump 'korkunç tehditten kurtulmak için çıkılan küçük bir yolculuk' olarak niteleyen Trump, operasyonun tamamlanmak üzere olduğunu iddia etti.
Bloomberg'in analizine göre kamuoyundaki şüpheleri gidermeye çalışan bu konuşma, net bir "çıkış takvimi" içermemesi nedeniyle savunma pozisyonunda bir lider portresi çizdi.
Trump, önümüzdeki 2-3 hafta içinde elektrik santralleri gibi kritik altyapıları hedef alan daha agresif saldırıların sinyalini verirken, savaşın sona ermesiyle birlikte hisse senetlerinin uçacağını, benzin fiyatlarının ise hızla düşeceğini belirtti.
Piyasalar Trump'a inanmadı
Trump'ın "piyasaları sakinleştirme" umuduyla yaptığı konuşma ters tepti. Trump konuşurken petrol fiyatları gerilemek yerine yükselişe geçti. İlk döneminde Trump’ın ekibinde yer alan Marc Short, sosyal medyada yaptığı paylaşımda durumu sert bir dille eleştirdi:
"Yönetim bu konuşmanın enerji fiyatlarını düşüreceğini umuyordu ama fiyatlar konuşma sırasında arttı. Eğer ABD Hürmüz Boğazı'nı güvence altına almayacaksa, kim alacak?"
Hürmüz Boğazı gibi hayati bir enerji koridorunun nasıl açılacağına dair somut bir plan sunulmaması, yatırımcıları savunmaya itti.
Hazine tahvilleri yükselirken, ABD vadeli işlemleri geri çekildi ve dolar mart ayındaki güçlü seyrini sürdürdü.
Benzin fiyatları anketleri de etkiledi
Trump, adaylık sürecinde yaşam maliyetlerini düşürme ve uzun süreli askeri müdahalelerden kaçınma sözü vermişti, İran savaşı her iki vaatle de çelişiyor.
CNN tarafından yapılan son anket, Trump’a olan halk desteğinin %35’e, ekonomiyi yönetme başarısına duyulan güvenin ise %31’e gerilediğini gösteriyor. Katılımcıların %63'ü, 4 doları aşan benzin fiyatlarının hane halkı bütçelerinde ciddi bir baskı oluşturduğunu belirtiyor.
Kasım ayındaki ara seçimlere hazırlanan Cumhuriyetçiler için bu tablo, zaten zorlu geçmesi beklenen kampanya dönemini bir kabusa dönüştürüyor.
İran teslim olmadı, rejim de değişmedi...
ABD ve İsrail’in ağır saldırılarına rağmen İran yönetimi boyun eğmiş görünmüyor. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Amerikan halkına hitaben yayımladığı alışılmadık mektupta, "Çatışma yolunda devam etmenin her zamankinden daha maliyetli ve beyhude" olduğu uyarısında bulundu.
Trump, savaşın başında öldürülen dini lider Ayetullah Ali Hamaney’in yerine oğlunun geçmesine rağmen "rejim değişikliği gerçekleşti" iddiasını yineledi. Savaşın başında yaptığı "İran halkı ayaklanmalı" çağrısını, sahada karşılık bulmadığı için bu kez dile getirmedi.
Diplomatik ve askeri enkaz
Savaş, askeri hedeflere ulaşmış olsa da Trump için diplomatik bir felakete dönüşmüş durumda:
- Müttefiklerle gerilim: Avrupa ile bağlar gerildi, Körfez monarşileri İran'ın dron ve füze saldırılarına açık hale geldi.
- Küresel kriz: Gıda, gübre ve yakıt fiyatları dünya genelinde rekor kırdı.
- Mühimmat depoları boşalıyor: Ukrayna veya Tayvan’a gönderilebilecek ya da Rusya ve Çin gibi dev rakiplere karşı saklanması gereken değerli füze ve hava savunma sistemleri İran üzerinde harcanıyor
Barak Obama'nın eski danışmanlarından David Axelrod’un ifadesiyle Trump; "Günlerdir söylediklerini tekrarladı, aynı iddiaları sundu ama aynı cevapsız soruları ortada bıraktı."
Kaynak: Gazete Oksijen
