ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Ukrayna’nın Rus enerji tesislerine yönelik insansız hava aracı saldırılarının küresel enerji fiyatlarının yükselmesinin nedenlerinden biri olduğunu söyledi. Bessent, ABD’de artan yaşam maliyetleriyle ilgili bir soruyu yanıtlarken İran’daki savaştan önce Ukrayna’nın saldırılarına dikkat çekti.
Bessent, çarşamba günü Fox News’e yaptığı açıklamada, “Şu anda bir enerji şokuyla karşı karşıyayız. Bunun nedenlerinden biri Ukrayna’daki savaş. Ukrayna, Rusya’nın enerji varlıklarını ve rafine petrol ürünlerine yönelik tesislerini vurmayı tercih ediyor ve bu da küresel ölçekte fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı yaratıyor. Diğer neden ise İran’daki çatışma” dedi.
Savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığının sekteye uğraması, son altı ayda küresel enerji fiyatlarında sert yükselişe yol açtı. Petrol fiyatları varil başına yaklaşık 100 dolara yükselirken, bu durum küresel enflasyonu da körükledi. Bu hafta çatışmaların yeniden şiddetlenmesiyle petrol fiyatları bir kez daha yükseldi.
Bessent daha önce, petrol boru hatlarının zaman içinde enerji tedarikçilerinin Hürmüz Boğazı’nı kullanmadan sevkiyat yapmasına olanak sağlayacağını belirtmişti. Bessent, tedarikçilerin alternatif enerji güzergâhları geliştirmesiyle Hürmüz Boğazı’nın önümüzdeki yıllarda önemini yitireceğini söylemişti.
Bessent’in açıklamaları, yönetimin savaşı sona erdirecek olası bir diplomatik anlaşmaya ulaşmak amacıyla Ukrayna üzerinde baskı kurmaya ve Rusya ile yakınlaşmaya yönelik tutumuyla da örtüşüyor. Bessent, Avrupalı yetkililerin Moskova’nın temsilcisiyle temas kurmaktan kaçınmasına rağmen, Kuzey Carolina’nın Asheville kentindeki bir toplantıda Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov ile görüştü.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de temmuz ayının sonlarında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile yaptığı görüşmede, Ukrayna’nın Rusya’ya yönelik saldırılarının küresel piyasalar üzerindeki etkisini gündeme getirmişti.
Ukrayna’nın saldırıları, Moskova’yı dizel ihracatına yönelik yasağı ay sonuna kadar uzatmaya zorladı. Bu gelişme, Hürmüz Boğazı’ndan geçen akaryakıt sevkiyatının ham petrol sevkiyatına kıyasla daha fazla azalmasıyla birleşince dünya genelinde arzın sıkılaşmasına neden oldu.
ABD’nin dizel ihracatı, oluşan açığı kapatmak amacıyla son dönemde rekor seviyelere yükseldi. Ancak artan ihracat, ülke içindeki stokların hızla azalmasına yol açtı. ABD’nin Doğu Yakası’ndaki dizel stokları, kış aylarına girilirken kayıtlardaki en düşük seviyeye geriledi. ABD’de benzin fiyatları galon başına 4 doların üzerinde kalmaya devam ederek yılın bu dönemi için rekor seviyeye ulaşırken, perakende dizel fiyatları da rekor seviyelere doğru ilerliyor.
Ukrayna, Rusya’nın 2022’de başlattığı geniş çaplı işgalden bu yana topraklarını savunmaya çalışıyor. Ukrayna’nın Rus enerji tesislerine yönelik saldırıları, Kremlin’in savaş faaliyetlerinin finansmanına katkı sağlayan enerji gelirlerini azaltmayı başardı. Bu durum Moskova’yı maliyetleri kısmaya ve harcamalarının yönünü değiştirmeye zorluyor.
