Wall Street Journal'ın haberine göre yapay zeka girişimi Serval, geçtiğimiz aralık ayında risk sermayesi devi Sequoia ile yaptığı özel bir anlaşmada 400 milyon doların altında bir değerleme üzerinden yatırım aldı.
Sadece birkaç gün sonra şirket, başka bir finansman turunda 1 milyar doların üzerinde değerlemeye ulaştığını açıkladı ve Silikon Vadisi’nin arzu edilen “unicorn” statüsünü kazandı.
Bir haftadan kısa sürede yaklaşık 600 milyon dolarlık değer artışı, son aylarda gözde girişimler ve üst düzey risk sermayesi fonları arasında giderek yaygınlaşan bir fon toplama yöntemine örnek olarak gösteriliyor.
Bu yöntemde girişim, şirket hisselerinin bir kısmını önde gelen bir yatırımcıya belirli bir değerleme üzerinden satıyor. Ardından ya kısa süre içinde ya da eş zamanlı olarak diğer yatırımcılara daha yüksek bir değerleme üzerinden ek hisse sunuyor.
Sonuç olarak lider yatırımcı en azından kağıt üzerinde büyük bir kazanç yazarken, girişim de çok daha yüksek bir şirket değeri açıklayarak kamuoyuna duyuru yapabiliyor.
Değerlemeler gerçekçi mi?
Girişimler uzun süredir, halka açık şirketlerin değerlemesinde kullanılan katı finansal ölçütlere kıyasla daha esnek ve yüksek değerlemelerle yatırım alıyor. Bu bağlamda bir şirketin değeri, çoğu zaman yatırımcının ödemeye razı olduğu tutarla belirleniyor.
Birçok risk sermayesi yatırımcısı ve bağımsız muhasebe uzmanı, art arda yapılan veya çok katmanlı yapılandırılan bu anlaşmaların yeni bir eğilim olduğunu ve yapay zeka yatırımlarındaki yoğun ilgi döneminde girişimlerin gerçek değerine ilişkin soru işaretleri doğurduğunu belirtiyor.
AHOY Capital’in kurucusu Chris Douvos, bu uygulamanın değerlemeleri kesinlikle şişirdiğini söyledi. Douvos, kurucular ve yatırımcıların girişimlerin bilançolarını stratejik şekilde kullanarak çok yüksek değerlemeler üzerinden büyük yatırımlar yapabildiğini ve böylece bir “kazanan” yaratmaya çalışarak piyasadaki ilgiyi tek bir şirkete yönlendirebildiğini ifade etti.
Son 6-12 Ayda yaklaşık 20 benzer anlaşma...
On binlerce girişimle çalışan finansal yazılım sağlayıcısı Carta’ya göre, bu tür finansman anlaşmalarının sayısı geçen yılın son çeyreğinde arttı. Son 6 ila 12 ayda yaklaşık 20 benzer işlem gerçekleştirildi. Yatırımcılar, girişimciler ve muhasebe uzmanları bu tür anlaşmaların devam edeceğini öngörüyor.
Bu eğilimin artması, piyasa algısında da bir değişime işaret ediyor. Bir yıl önce yapay zeka alanında yatırım yapmak isteyen risk sermayesi fonları hızla çoğalırken, kurucular yatırım koşullarını büyük ölçüde kendileri belirleyebiliyordu. Ancak bazı uzmanlara göre, yatırımcıların bu tür yapılandırmaları kendi lehlerine kurabilmesi, piyasanın bazı şirketler açısından bir miktar soğuduğunu gösteriyor.
Sierra Ventures’ın kurucusu ve Stanford Üniversitesi İşletme Fakültesi’nde eski Google CEO’su Eric Schmidt ile birlikte risk sermayesi dersi veren Peter Wendell, bu yöntemin yüksek değer algısını korumanın bir yolu olduğunu söyledi. Wendell, lider yatırımcının daha düşük bir fiyattan hisse alırken şirketin kamuoyuna yüksek değerleme açıklayabildiğini ve kurucuların ya da CEO’ların mümkün olan en yüksek değer algısını yaratmaya çalıştığını ifade etti.
1 milyar dolarlık dönüm noktası
Serval ve Sequoia, 1 milyar dolarlık değerleme eşiğinin aşılmasını podcast formatında hazırlanmış bir video ile duyurdu. Videoda, şirketin müşteri hizmetleri taleplerini ve diğer görevleri otomatikleştirmek için yapay zeka kullanan iş modeli övüldü.
Videoda Sequoia ortağı Anas Biad, “Cevap çok basit. Cevap Serval” ifadelerini kullandı.
PitchBook verilerine göre Serval, Ekim ayında yaklaşık 220 milyon dolar değerindeydi. Aynı dönemde şirketin yıllık tekrar eden geliri (ARR) 1 milyon dolar seviyesindeydi. Aralık ayında art arda gerçekleşen finansman turlarının ardından çalışanlar hisselerini 1,2 milyar dolar değerleme üzerinden sattı.
Aaru örneği: Aynı turda iki farklı fiyat skandalı
Mart 2024’te kurulan bir diğer girişim Aaru da çok katmanlı yatırım yapısıyla 1 milyar dolarlık manşet değerlemeye ulaştı. Konuya yakın kaynaklara göre son yatırım turunda yatırımcıların yarısı şirket hisselerini 450 milyon dolar değerleme üzerinden alırken, diğer yarısı 1 milyar dolar değerleme üzerinden yatırım yaptı.
Girişim finansmanı konusunda uzman avukatlar, bu yöntemin yasal olduğunu ve risk sermayesi oyuncularına yeni şirketlere yatırım yapmaları için teşvik sunabileceğini belirtiyor. Ancak bazı yatırımcılar bu tür anlaşmalara katılmayı tercih etmeyeceklerini ifade ediyor.
Eski Cisco Systems CEO’su ve şu anda risk sermayedarı olan John Chambers, görüştüğü çoğu risk sermayesi yatırımcısının, aynı anda bazı yatırımcılara dramatik biçimde daha iyi şartlar sunulan bir anlaşmaya katılmayacağını söyledi.
Deloitte’ta yazılım şirketleri ve halka arzlar üzerine çalışan ortaklardan Previn Waas’a göre, finansman turları çalışanların ücret paketlerini de etkileyebiliyor. Girişim çalışanlarına genellikle maaşlarının bir parçası olarak hisse opsiyonu veriliyor. Bu opsiyonlar, belirli bir fiyattan hisse satın alma hakkı tanıyor ve bu fiyat kullanım fiyatı ya da “strike price” olarak adlandırılıyor.
Manşet değerlemenin yükselmesi, çalışanlar için belirlenen kullanım fiyatını da artırabiliyor. Kullanım fiyatı ne kadar yüksek olursa, çalışanların ileride opsiyonlarını kullanarak elde edebileceği potansiyel kazanç o kadar azalabiliyor.
Bununla birlikte, hızla artan değerlemeler şirket çalışanlarının toplam servetini de önemli ölçüde artırabiliyor.
“Unicorn” etkisi gerçekten var mı?
1 milyar dolar değerlemeye ulaşan bir finansman turunun yarattığı kamuoyu etkisi, özellikle yoğun rekabetin yaşandığı sektörlerde girişimlere önemli ivme kazandırabiliyor. Bir alanda en büyük şirket olarak algılanmak, kısa sürede tanınırlık sağlıyor.
Potansiyel müşteriler ve iş başvurusunda bulunacak adaylar, bir girişimin manşet değerlemesini şirketin geleceğine dair olumlu bir sinyal olarak değerlendirebiliyor. Bu durum, üst düzey yetenekleri çekme konusunda da avantaj sağlıyor.
Brave Capital yatırımcısı Ernestine Fu, son aylarda erken aşama girişimlerde bu tür anlaşmalar üzerinde çalıştığını belirterek, “Şirketinizin milyar dolarlık unicorn statüsünde olduğunu gösterebilirseniz, işe alım süreci çok daha kolay hale geliyor” değerlendirmesinde bulundu.
Kaynak: Gazete Oksijen
