İran'ın, ABD ile aylardır süren savaşın ardından hava savunmasını yeniden güçlendirmek amacıyla Çin yapımı omuzdan atılan hava savunma füze sistemlerinden (MANPADS) ilk sevkiyatı önümüzdeki haftalarda teslim almasının beklendiği öne sürüldü. Konuya yakın üç kaynağın Reuters'a verdiği bilgiye göre, Tahran 300 ila 400 füze sistemi satın almak için anlaşma imzaladı.
Kaynaklara göre değeri 60 ila 70 milyon dolar arasında olan anlaşma, İran'ın ABD ve İsrail ile yaşadığı çatışmaların ardından kısa menzilli hava savunmasını güçlendirmek için attığı en büyük adımlardan biri olarak görülüyor. Çatışmalar sırasında İran'ın askeri tesislerini ve kritik altyapısını korumakta zorlandığı ortaya çıkmıştı.
Anlaşmanın, Çin üretimi QW-12 ve FN-16 omuzdan atılan hava savunma füzelerini kapsadığı belirtildi. Satışın, Hong Kong merkezli Zhongqing Baoshang International Investment şirketi aracılığıyla gerçekleştirildiği ifade edildi.
Reuters'ın ulaştığı kaynaklar, sevkiyatların ilk aşamada Çin'in batısındaki Urumçi'den başlayacağını, ardından Pakistan üzerinden İran'a ulaştırılmasının planlandığını söyledi. Ancak taşımanın hava yoluyla mı yoksa kara yoluyla mı yapılacağı netlik kazanmadı. Pakistan ordusu ise ülkenin bu sevkiyatta rol aldığı yönündeki iddiaları "tamamen uydurma ve asılsız" olarak nitelendirdi.
Çin Dışişleri Bakanlığı ise Reuters'ın sorularına verdiği yanıtta, "İlgili haberler tamamen asılsızdır. Çin, barışın sağlanması ve çatışmanın sona erdirilmesi için yapıcı bir rol oynamayı sürdürmektedir" açıklamasını yaptı. İran Dışişleri Bakanlığı ise henüz konuya ilişkin yorum yapmadı.
Reuters'ın aktardığına göre, anlaşma imzalanmış olsa da teslimat takvimi, nihai miktar ve uygulamaya ilişkin ayrıntılar değişebilir.
Sabit savunma sistemlerine destek
Askeri uzmanlara göre İran son 20 yılda füze, insansız hava aracı ve radar sistemlerine büyük yatırımlar yaptı. Buna karşın omuzdan atılan hava savunma sistemleri, küçük ekipler tarafından hızla konuşlandırılabilmeleri ve yer değiştirebilmeleri sayesinde sabit hava savunma bataryalarına göre daha esnek bir koruma sağlıyor.
QW-12 ve FN-16 sistemleri, alçak irtifada uçan uçaklar, helikopterler ve insansız hava araçlarını hedef almak üzere geliştirilen kızılötesi güdümlü karadan havaya füze sistemleri olarak biliniyor. Savunma analistleri, QW-12'nin daha yeni QW-18 ve QW-19 modellerine kıyasla daha sınırlı kabiliyetlere sahip olduğunu ancak özellikle İHA'lara ve alçaktan uçan hedeflere karşı etkili bir kısa menzilli savunma katmanı oluşturabileceğini belirtiyor.
Reuters'a konuşan Batılı istihbarat kaynakları ve İranlı bir yetkili, Tahran'ın Çin'den askeri malzeme ve çift kullanımlı bileşenlerin sevkiyatında kara güzergâhlarını da değerlendirdiğini, bunun sevkiyatların daha düşük görünürlükle yapılmasını ve olası aksaklıkların azaltılmasını amaçladığını söyledi.
Habere göre bu alım, yıllardır yaptırımlarla karşı karşıya olan İran'ın savunma sanayisini yerli üretimin yanı sıra yabancı tedarikçilerle destekleme stratejisini sürdürdüğünü de ortaya koyuyor. Reuters daha önce de İran'ın Çin'den gemisavar seyir füzeleri tedarikine yönelik ayrı bir anlaşmaya yaklaşmakta olduğunu bildirmiş, ancak bu anlaşmanın tamamlanıp tamamlanmadığı doğrulanamamıştı.
