Petrol fiyatları, Nisan 2020’den bu yana görülen en sert günlük düşüşün ardından yeniden yükselişe geçti. Yükselişte, Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin büyük ölçüde aksaması ve İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının bölgedeki kırılgan ateşkesi riske atması etkili oldu.
Brent petrol, çarşamba günü yaşadığı yüzde 13’lük düşüşün ardından varil başına 97 doların üzerine çıkarken, ABD ham petrolü de yaklaşık 98 dolar seviyelerinde işlem gördü.
Hürmüz Boğazı’nda belirsizlik sürüyor
Fars Haber Ajansı, İsrail saldırılarının ardından boğazdan petrol tankerlerinin geçişinin durduğunu iddia etti. Ancak ABD Başkan Yardımcısı JD Vance bu iddiaları yalanlayarak, “boğazın yeniden açıldığına dair işaretler görüyoruz” dedi. Vance’in, cumartesi günü İslamabad’da İran ile yapılacak doğrudan temaslarda ABD heyetine başkanlık etmesi bekleniyor.
Piyasada temkinli beklenti
Enerji piyasalarına ilişkin CNBC'ye değerlendirmede bulunan Rystad Energy emtia piyasaları başkan yardımcısı Janiv Shah, petrol fiyatlarının varil başına 100 doların altına gerilemesini rafineriler için bir fırsat olarak nitelendirdi. Shah, rafinerilerin bu dönemi daha avantajlı alımlar yapmak için değerlendirmesi gerektiğini söyledi.
Ancak geçiş sürecinin yeni riskler barındırdığına dikkat çeken Shah, rafinerilerin fiyatların daha da düşeceği beklentisiyle alımları ertelemesi halinde, arz akışlarının sınırlı kaldığı bir ortamda ürün sıkışıklığının artabileceği uyarısında bulundu.
Ateşkes tartışmaları sürüyor
Bölgede tansiyon zaman zaman yükselmeye devam ederken, İsrail’in Lübnan’daki operasyonları ve İran’ın Körfez ülkelerine yönelik saldırıları dikkat çekiyor. Ateşkesin Lübnan’ı kapsayıp kapsamadığı konusunda ise Tahran ile ABD-İsrail hattı arasında görüş ayrılığı bulunuyor.
İran Meclis Başkanı Mohammad-Bagher Ghalibaf, X platformundan yaptığı açıklamada ateşkes anlaşmasının üç maddesinin ihlal edildiğini duyurdu. Ghalibaf, İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarını sürdürmesini, İran hava sahasına bir insansız hava aracının girmesini ve Tahran’ın uranyum zenginleştirme hakkının reddedilmesini ihlaller arasında gösterdi.
Gemiler için yeni rota planı
İran Limanlar ve Denizcilik Örgütü, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemiler için iki ayrı güvenli koridor oluşturdu. Bu güzergâhların, gemisavar mayın riskine karşı belirlendiği ifade edildi.
Enerji arzında toparlanma zaman alacak
Boğazdaki geçişlerin yeniden artması halinde bile enerji arzının kısa sürede normale dönmesi beklenmiyor. Petrol ve doğal gaz sahalarında üretimin azaltılması ile rafinerilerde kapasitenin düşürülmesi ya da tamamen durdurulması nedeniyle toparlanmanın haftalar, hatta daha uzun sürebileceği belirtiliyor.
