Restoran ve kafeler, Ukrayna’daki savaşın dört yıl önce başlamasından bu yana en hızlı kapanış sürecini yaşıyor. Tüketimin Moskova’da bile duraksaması bu tabloyu hızlandırıyor. Reuters'ın analizine göre Moskova'nın sokaklarından Pasifik Okyanusu kıyısındaki Vladivostok’un caddelerine kadar görülen dükkan kapanışları, sert Batı yaptırımlarına rağmen dirençli görünen 2,8 trilyon dolarlık ülke ekonomisinde belirgin bir yavaşlamaya işaret ediyor.
Moskova’nın güneybatısındaki BonCafe fırınında raflar pasta ve tatlılardan arınmış durumda, espresso makinesi çalışmıyor ve 39 yaşındaki işletme sahibi Yekaterina Oreshkina başarısızlıkla sonuçlanan işinin ardından tozlu dükkanda oturuyor.
Oreshkina, çocuklarının mozaik kaplı masalarını süslemeye yardım ettiği kafede “Açtığımızda böyle bir durgunluk beklemiyorduk” diyor. Oreshkina için geleneksel olarak yavaş geçen ocak ayında yüzde 50 oranında artan malzeme fiyatları, yüksek kira ve artan vergiler son darbe olurken fırını kapatan Oreshkina, diğer kafelerini şimdilik açık tutuyor.
Vatandaşlar isteğe bağlı harcamalarını kısıyor
Adını 1812’de Rusya’yı işgal eden Fransa imparatorundan aldığı belirtilen “Napoleon” pastası, çok katlı milföy hamuru ve kremadan oluşuyor. Kilogram fiyatı 2 bin 850 ruble (37 dolar), dilim fiyatı ise 300 ruble (4 dolar). Ancak birçok tüketici yeme harcamaları dahil olmak üzere isteğe bağlı harcamalarını, Şubat 2022’deki işgalin yarattığı şoktan bu yana en hızlı şekilde kısıyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in ekonomi yönetim ekibi rehberliğindeki ülke yaklaşık 24 bin Batı yaptırımına rağmen son dört yılda ortalama büyümede Euro Bölgesi’ni geride bıraktığını söylüyor. Buna karşın yüksek faiz oranları, artan vergiler, yükselen fiyatlar ve Rus petrolüne uygulanan varil başına 20 dolarlık indirim ekonomiyi etkiliyor. 22 milyonluk geniş bir kentsel alan olan ve Avrupa’nın İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en ölümcül savaşının en ağır etkilerinden büyük ölçüde yalıtılmış Moskova’da da sonuçlar görülüyor.
Kiralık ilanları dikkat çekiyor
Başkent genelinde perakende alanlarında “Kiralık” ilanları dikkat çekiyor. Perakende ve inşaat sektörünün sağlığı açısından önemli bir gösterge kabul edilen yeni hafif ticari araç ve kamyon satışları, Autostat verilerine göre 2025’te yüzde 38 düşüşle 147 bin adede geriledi ve 2026’nın ilk haftalarında da düşüş sürdü.
Rusya’nın en büyük bankası olan ve ekonomideki harcama hareketlerini yakından izleyen Sberbank’ın verileri, ocak ayında yiyecek-içecek işletmelerinin sayısındaki düşüşün 2021’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştığını gösterdi. Restoran harcamaları da Kasım–Aralık 2025 döneminde son üç yılın en düşük seviyesine indi.
Bu değişim, büyük şehirlerde pandemi öncesinde yaşanan restoran patlaması düşünüldüğünde daha da dikkat çekiyor.
Sberbank verilerine göre reel tüketici harcamalarındaki büyüme şubat ayında iki yıl sonra ilk kez sıfıra geriledi. Rusya bu yıl için yüzde 1,3 büyüme öngörüyor. Büyüme oranı 2025’te yüzde 1, 2024’te yüzde 4,9 ve 2023’te yüzde 4,1 olarak gerçekleşmişti. Uluslararası Para Fonu ise 2026 için yüzde 0,8 büyüme tahmininde bulunuyor.
Merkez Bankası araştırmasına göre, Rusya’nın 11 zaman dilimine yayılan genelinde tüketiciler daha ucuz seçeneklere yöneliyor; restoranlar yerine fast-food ya da süpermarket yemekleri tercih ediliyor, süpermarketlerde indirimli ürünler satın alınıyor ve yeni araç almak yerine mevcut araçların tamiri yapılıyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
