Reuters'ın bildirdiğine göre Microsoft, Meta Platforms, Oracle, Amazon ve Alphabet, yapay zeka yatırımları kapsamında inşa edilen veri merkezleri için henüz kullanıma açılmamış tesislere yönelik yaklaşık 1,09 trilyon dolarlık kira ödeme taahhüdü üstlendi.
Bu rakam, teknoloji devlerinin yapay zekaya yönelik harcamalarının önemli bölümünün şimdiden uzun vadeli sözleşmelerle güvence altına alındığını, ancak bu yükümlülüklerin henüz bilançolarda kira borcu olarak yer almadığını ortaya koyuyor.
Yapay zeka işlem gücüne yönelik talebin beklendiği gibi büyümeyi sürdürmesi halinde söz konusu veri merkezleri bulut bilişim pazarındaki yeni büyüme dönemini destekleyecek. Ancak talebin zayıf kalması durumunda şirketler, uzun yıllar boyunca yüksek maliyetli ve atıl kalabilecek veri merkezi kapasitesinin kira ödemelerini yapmak zorunda kalabilir.
Reuters'ın şirket mali tablolarından derlediği verilere göre, henüz başlamamış kira sözleşmelerine ilişkin toplam ödeme taahhüdü, şirketlerin bilançolarında kayıtlı bulunan yaklaşık 285 milyar dolarlık kira yükümlülüğünün yaklaşık dört katına ulaşıyor.
İmzalanan kira sözleşmeleri, ilgili tesisler kullanıma hazır hale gelene kadar bilançoda kira yükümlülüğü olarak kaydedilmiyor. Bu süreçte şirketler yalnızca gelecekte yapacakları ödemeleri mali tablo dipnotlarında açıklıyor.
Dolayısıyla söz konusu taahhütler gizlenmiyor. Kredi derecelendirme kuruluşları da bunların bir kısmını değerlendirmelerine dahil ediyor. Ancak açıklanan rakamlar, yapay zeka yatırımlarının önemli bölümünün henüz raporlanan kira yükümlülükleri, sabit giderler ve kaldıraç oranlarına yansımadığını gösteriyor.
Öte yandan 1,09 trilyon dolarlık taahhüt tutarını doğrudan şirket borçlarına eklemek doğru bir hesaplama değil. Çünkü henüz başlamamış kira sözleşmeleri uzun yıllara yayılan iskonto edilmemiş ödeme tutarlarını ifade ederken, bilançoda yer alan kira yükümlülükleri bu ödemelerin bugünkü değerini yansıtıyor.
En yüksek risk Oracle'da
Şirketler arasında en yüksek riski Oracle taşıyor.
Oracle, henüz başlamamış kira taahhütlerini 260 milyar dolar olarak açıkladı. Bu rakam, şirketin bilançoda yer alan 37,89 milyar dolarlık kira yükümlülüğünün yaklaşık yedi katına denk geliyor.
Şirket, bu taahhütlerin büyük bölümünün veri merkezlerine ait olduğunu, tesislerin 2027-2029 mali yılları arasında faaliyete geçeceğini ve kira sözleşmelerinin genel olarak 15 ila 19 yıl süreli olduğunu belirtti.
Oracle ayrıca veri merkezi kiralarının süresi, yenileme koşulları ve fiyatlamasının müşteri sözleşmeleriyle tam uyumlu olmayabileceği uyarısında bulundu. Bu durum, müşterilerin sözleşmelerini yenilememesi veya yükümlülüklerini yerine getirememesi halinde şirket açısından risk oluşturabilir.
Reuters'ın LSEG verileri ve şirket mali tablolarını kullanarak yaptığı hesaplamaya göre Oracle'ın mayıs sonu itibarıyla borcunun FAVÖK'e (EBITDA) oranı 4,4 kat seviyesindeydi. Bilançodaki faaliyet ve finansal kiralama yükümlülükleri de eklendiğinde bu oran 5,7 kata yükseliyor.
S&P Global Ratings ise Oracle'ın 260 milyar dolarlık henüz başlamamış kira taahhüdünü düzeltilmiş borç hesaplamasına dahil ettiğini ve şirketin 2027 mali yılında kaldıraç oranının yaklaşık 4,4 kat olacağını öngördü.
Microsoft ilk sırada yer aldı
Henüz başlamamış kira taahhütlerinde 329,1 milyar dolarla Microsoft ilk sırada yer aldı. Şirketin bilançoda kayıtlı kira yükümlülüğü ise 88,52 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.
Meta, faaliyet ve finansal kiralamalar için 278,99 milyar dolarlık henüz başlamamış ödeme taahhüdü açıkladı. Şirketin temmuz ayında imzaladığı 68 milyar dolarlık yeni veri merkezi kira sözleşmeleriyle birlikte beş teknoloji devinin toplam kira taahhüdü yaklaşık 1,16 trilyon dolara yükseldi.
Alphabet'in henüz başlamamış kira taahhüdü 85,2 milyar dolar, Amazon'un ise 137,21 milyar dolar olarak açıklandı.
Amazon'un açıkladığı rakam diğer şirketlerle birebir karşılaştırılamıyor. Çünkü şirketin kira portföyü veri merkezlerinin yanı sıra depo, ofis, uçak ve araç kiralamalarını da kapsıyor.
