Beyaz Saray'da düzenlenen basın toplantısında konuşan Trump, mahkemenin ticaret gündemine yönelik engelleyici tavrına tepki göstererek, mevcut vergilerin üzerine eklenecek olan bu yeni düzenlemenin Amerikan imalat sektörünü korumak için elzem olduğunu vurguladı.
Yüksek Mahkeme'nin 6-3 oyla aldığı ve kendi atadığı muhafazakar yargıçların da aleyhte oy kullandığı karar, Trump'ın ekonomi politikasının temel taşlarından birini hukuki dayanaktan yoksun bıraktı. Başkan Trump, kararın ardından yaptığı sert açıklamada, özellikle kendi aday gösterdiği Yargıç Neil Gorsuch ve Amy Coney Barrett'ı hedef alarak, mahkemenin kararını "utanç kaynağı" olarak nitelendirdi.
Trump, Kongre'nin onayına ihtiyaç duymadan gümrük tarifelerini uygulamak için farklı yasal yollar bulacağını ifade ederek, ticaret savaşındaki kararlılığını yineledi.
Yeni vergi düzenlemesi, 1974 Ticaret Yasası'nın 122. Bölümü uyarınca hayata geçirilecek. Bu yasal çerçeveye göre, söz konusu vergiler başlangıçta 150 gün boyunca yürürlükte kalabilecek; bu sürenin uzatılması ise Kongre'nin onayına tabi olacak.
Trump, basın mensuplarının bu zaman kısıtlaması ve Kongre ile yaşanabilecek olası fikir ayrılıklarına ilişkin sorularına, "İstediğimizi yapma hakkına sahibiz" şeklinde yanıt vererek yürütme erkinin yetkilerini sonuna kadar kullanacağının sinyalini verdi.
Küresel gümrük vergisi ve piyasalarda ticaret politikası beklentisi
ABD yönetiminin ticaret politikasındaki bu sertleşme, sadece yeni vergilerle sınırlı kalmayacak. Trump, 232. ve 301. Bölümler kapsamındaki mevcut tüm vergilerin tam kapasiteyle uygulanmaya devam edeceğini kaydetti.
Ayrıca, haksız ticari uygulamalara yönelik 301. Bölüm kapsamında yeni soruşturmaların başlatıldığı ve bu incelemelerin sonucunda daha fazla ek vergi getirilebileceği kaydedildi. Ekonomistler, bu hamlenin küresel tedarik zincirleri üzerinde baskı oluşturabileceğini ve ABD'nin ticaret ortaklarıyla olan ilişkilerinde volatiliteyi artırabileceğini değerlendiriyor.
Piyasa uzmanları, 150 günlük sürenin ardından Kongre'de yaşanacak olası bir siyasi kördüğümün, ABD dış ticaretinde belirsizliği derinleştirebileceğine dikkat çekiyor. Washington'daki bu son gelişme, Amerikan sanayisini canlandırma hedefiyle uluslararası ticaret kuralları arasındaki gerilimin önümüzdeki dönemde de ekonomi gündeminin ilk sırasında yer alacağını gösteriyor.
Tarifeler mahkemeye taşınmıştı
Ticaret politikasında tarifeleri önemli bir araç olarak kullanan Trump, geçen sene ikinci kez başkanlık koltuğuna oturmasının ardından IEEPA kapsamında çeşitli gümrük vergilerini yürürlüğe koymuştu.
Trump, IEEPA kapsamında ABD'nin neredeyse tüm ticaret ortaklarına "karşılıklı" gümrük vergileri uygulamış, Çin, Kanada ve Meksika'ya da fentanil akışını gerekçe göstererek tarifeler getirmişti.
Söz konusu tarifeler, bazı özel şirketler ve eyaletler tarafından ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi'ne taşınmıştı.
Mahkeme, 28 Mayıs 2025’te açıkladığı kararda, karşılıklılık esasına dayalı tarifelerin IEEPA kapsamındaki başkanlık yetkisini aştığına hükmetmişti.
ABD yönetimi, kararın "hükümetin diplomasisine zarar verdiği ve başkanlık yetkisine müdahale ettiği" gerekçesiyle temyize giderken, Temyiz Mahkemesi, alt mahkeme kararının uygulanmasını geçici olarak durdurmuştu.
Temyiz Mahkemesi, 29 Ağustos 2025’te alt mahkemenin kararını büyük ölçüde onaylarken, tarifelerin derhal iptalini ise reddederek Trump yönetimine Yüksek Mahkeme'ye itiraz başvurusunda bulunması için zaman tanımıştı.
Trump yönetimi, tarifelerin çoğunun yasa dışı bulunduğu karara karşı Yüksek Mahkeme'ye başvurarak hızlı inceleme talep etmişti.
ABD Yüksek Mahkemesi, 5 Kasım 2025’te Başkan Donald Trump'ın uyguladığı tarifelerin başkanın acil durum yetkilerini aşıp aşmadığının değerlendirildiği davada tarafların savunmalarını dinlemişti.
