Koç Üniversitesi: 33 yılda binlerce öğrenciye destek

Terk edilmiş bir kibrit fabrikasında bundan 33 yıl önce Vehbi Koç Vakfı tarafından atıldı Koç Üniversitesi’nin temeli. Yolculuğuna 35 öğretim elemanı ve 231 öğrenciyle başlayan üniversitenin şimdi 9 bin 200’den fazla aktif öğrencisi ve 23 bine yakın mezunu var. Vehbi Koç’un vizyonuyla kurulan üniversitede Anadolu Bursiyerleri programıyla bin 680 genç desteklendi

Yıl 1993… İstinye’de, metruk bir bina… Terk edilmiş Türkay Kibrit Fabrikası’nın avlusunda, kürsüye doğru 92 yaşında bir adam yürüyor. Koç Topluluğu’nun kurucusu Vehbi Koç, üniversitenin ilk dersini vermek için mikrofonda. Sesi, bir asrın deneyimini taşıyor: “Koç Üniversitesi’nin amacı, sıradan olmayan gençlerin iyi yetiştirilmelerini sağlamaktır. Onların yeterli sayıda olmaları ve hak ettikleri liderlik noktalarına gelmeleri sonucu, ülkemizin geleceği güvence altına alınmış olacaktır… Ne kadar çok insan yetiştirebilirsek, memlekete o nispette hizmet etmiş olacağız…” Sadece 35 öğretim elemanı, 189 lisans ve 42 yüksek lisans öğrencisiyle o terk edilmiş fabrika binasında yola çıkan Koç Üniversitesi’nin hedefi, sıradan bir okul olmak değil, dünya çapında bir “Mükemmeliyet Merkezi” yaratmaktı. O gün İstinye’de toprağa atılan tohum; bugün 636 öğretim elemanının tedrisatından geçen 9 bin 212 öğrenciye sahip, 22 bin 980 mezun vermiş bir eğitim çınarı… Vehbi Koç’un ilk derste vurguladığı “kaliteli insana” verilen değeri sayılar da ortaya koyuyor: Şu an kampüsteki öğrencilerin yüzde 67’si tam ya da kısmi burslu okuyor. Artık boş bir depoda değil; 27 araştırma merkezi, 5 araştırma forumu, 1 destek merkezi ve 225’i aşkın laboratuvarıyla aralıksız fikir üreten bir bilim fabrikasında öğrenim görüyorlar. 20 bin kitapla eğitime başlayan kütüphanesi; şimdi raflarında 287 bin basılı, dijital ağlarda ise 490 bini aşkın elektronik kitap barındırıyor. Bu sayılar, kibrit fabrikasındaki ilk derste değinilen o vizyonu fazlasıyla karşılıyor.

Dünyanın en iyilerinden

Koç Üniversitesi 2000 yılında Rumelifeneri’ndeki kampüsüne taşındığında, asıl devrim kampüsün mimarisinde değil; o binaların içindeki eğitimli insan kaynağında yaşanıyordu. Kurulduğu günden bu yana dünyanın en iyi üniversitelerinde görev yapan Türk ve yabancı akademisyenleri Türkiye’ye çeken üniversiteki bu devasa entelektüel güç, akademinin en prestijli ödülleriyle de tescilli. 2025 yılı itibarıyla Koç Üniversitesi’nin akademik kadrosu 21 TÜBİTAK Bilim Ödülü, 48 TÜBİTAK Teşvik Ödülü, 3 TÜBİTAK TWAS Teşvik Ödülü ve 1 TÜBİTAK Özel Ödülü’nün sahibi. YÖK’ün her yıl yayımladığı Araştırma Üniversiteleri Performans İzleme Endeksi’nde Türkiye’nin en iyi araştırma üniversitesi de yine Koç. Üretilen bu yüksek nitelikli bilim, elbette ki küresel olarak da karşılık buluyor. Times Higher Education (THE) 2026 Dünya Üniversiteler Sıralaması’nda Türkiye birinciliğini göğüsleyen kurum, global ölçekte ise 301-350 bandında yer alıyor. THE’nin Disiplinlerarası Bilim Sıralaması’nda da yine Türkiye’de birinci. Dünya genelinde ilk 50’de yer alan tek Türk üniversitesi. Asya’da ise en iyi 10 arasında.

1993-2025 yılları arasında üretilen toplam 18 bin 718 bilimsel yayının yarısından fazlası, Science, Nature, The Lancet gibi alanlarının en prestijli dergilerinde yayımlandı. Öğretim üyesi başına düşen makale sayısında Koç Üniversitesi Türkiye’deki üniversiteler arasında ilk sıralarda. H-indeksi de bu tabloyu somutlaştırıyor: 75 seviyesine ulaşan bu değer, Koç Üniversitesi araştırmalarının yalnızca sayısal olarak değil, uluslararası bilim dünyasında yarattığı kalıcı iz bakımından da üst düzeyde olduğunu ortaya koyuyor. Stanford Üniversitesi araştırmacıları tarafından hazırlanan Standartlaştırılmış Atıf Göstergelerine Dayalı Küresel Bilim İnsanı Veri Tabanı, dünya genelinde yüz binlerce araştırmacıyı kapsayan bir çalışma. Koç Üniversitesi’nden 20’yi aşkın öğretim üyesi, farklı disiplinlerde ilk 1000 içinde. Avrupa Araştırma Konseyi (ERC) verileri de bu performansı doğruluyor. 2012’den bu yana Türkiye’ye sağlanan 60 ERC desteğinin 33’ü Koç Üniversitesi öğretim üyelerince yürütülüyor.

Vehbi Koç’un insan yetiştirme vizyonunun fırsat eşitliğine dönüştüğü en somut yer ise, kuşkusuz Anadolu Bursiyerleri programı… 2011’de yalnızca 6 kurumsal bağışçı ve 14 öğrenciyle başlayan program; bugün 350’yi aşkın kurumsal ve bin 500’den fazla bireysel bağışçının desteklediği bir eğitim seferberliği haline gelerek bin 680 gencin yaşamına dokunmuş durumda. 81 ilden gelen parlak zihinlerin katıldığı programda bursiyerler mezuniyetlerinin ardından en seçkin şirketlerde çalışıyor. Akademide devam edenler ise Harvard, Princeton, Stanford, Yale gibi köklü kurumlarda, üstelik yarıya yakını tam burslu olarak kariyerlerine devam ediyor. Sadece 231 öğrenciyle çıkılan o yolculuk, İstinye’den Rumelifeneri’ndeki kampüse uzandı. Bu eğitim yürüyüşü, “fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür” nesillerle kurulacak aydınlık bir geleceğin de hikayesi…