Türkiye otomotiv ve savunma sanayisinin en özel şirketlerinden biri olan Otokar, 1963’te kurulduğundan bu yana yalnızca araç üreten bir şirket değil, aynı zamanda yüksek mühendislik kabiliyetleri geliştiren stratejik bir sanayi oyuncusu olarak konumlandı. 1976’da Koç Holding bünyesine geçen şirket, bugün hem ticari hem de askeri araçlar alanında Türkiye’nin en kritik yetkinlik merkezlerinden biri kabul ediliyor.
Sakarya’daki 552 bin metrekarelik alana kurulu fabrikasında 3 bin 600’den fazla çalışanıyla faaliyet gösteren Otokar, hafif kamyon, toplu taşımacılık alanında otobüs, savunma sanayisi için tekerlekli zırhlı ve paletli zırhlı araçlar üretiyor.
Otokar’ın en güçlü tarafı, ‘lisans altında üretim yapan’ kimliğinden çok erken koparak kendi tasarımını yapan bir mühendislik şirketine dönüşmesi oldu. Bu sayede sadece ticari araç üreticisi değil aynı zamanda tekerlekli araçlardan paletli platformlar ve kara savunmaya kadar uzanan geniş bir ürün portföyü geliştirdi. Ticari tarafta Otokar, özellikle otobüste hem Türkiye’de hem de ihracat pazarlarında güçlü bir oyuncu. Avrupa şehirlerinde kullanılan toplu taşıma araçlarıyla şirket, sessiz ama istikrarlı bir şekilde global pazarda yer edinmiş durumda.
Şirket, savunma sanayisinde de küresel bir oyuncu. Tekerlekli ve paletli zırhlı araçlar, insansız kara platformları ve kule sistemleriyle Otokar, Türkiye’nin son 20 yıldaki savunma sanayisi dönüşümünün önemli taşıyıcılarından biri haline geldi. Bugün şirketin askeri ve ticari araçları 80’den fazla ülkede kullanılıyor. Bu çift kimlik (hem ticari hem askeri araç üretimi) Otokar’ı Türkiye’de benzersiz bir noktaya taşıyor. Otokar, yüksek katma değerli mühendisliğe odaklanan; Türkiye’nin sanayide sessiz ama stratejik gücü olarak öne çıkan bir şirket.
Mihenk Taşı / Arşivin altın sayfalarından
Türkiye’nin ilk zırhlı aracı
1988’de Türkiye’deki askeri zırhlı araç ihtiyacı doğrultusunda uluslararası bir ihale açıldı. Otokar, 1989’da Türkiye’nin ilk askeri zırhlı personel taşıyıcı (ZPT) aracını tasarlayarak ihaleye girdi ve kazandı. Üretimden tam iki yıl sonra bu Otokar ZPT’nin ilk ihracatını yaptı. Dış Ticaret Müsteşarlığı, ilk kez ihraç edilen ürün için verilen “İlk Madde Ödülü” ile 1993’te Otokar’ı ödüllendirdi. İhracat hızlanarak devam etti; 1995 yılında 40 milyon dolarlık askeri ihracat ihalesi alındı. Araç sürekli değişerek yenilendi. Toplam 3 bin adet üretim ve bin 600’leri aşan ihracat adetlerine ulaştı. (1989)
Thatcher’ın ziyaret ettiği Otokar tesisi
Rahmi M. Koç, Otokar’ın savunma sanayisine girişini şöyle anlatıyor: “1984’te Otokar’a gönderdiğimiz yöneticilere minibüs, otobüsle bu işin olmayacağını, muhakkak yeni ürün bulmaları gerektiğini söyledim. O yıllarda Türkiye’de iki fabrika dışında askeri araç imalat ve satışıyla ilgilenen üretici yoktu. Otokar bu boşluktan yararlanarak 1987’de Land Rover Defender modeliyle savunma sanayisine yönelik işlere girdi. İlk satışlar Jandarma’ya yapıldı. Takip eden yıllarda, Silahlı Kuvvetler’in diğer komutanlıkları da Land Rover Defender aldı. Land Rover işi gayet iyi büyüdü. Margaret Thatcher bile Türkiye’ye geldiğinde Otokar’ın Bahçelievler’deki fabrikasını gezdi. Fabrika çok eskiydi, aracın şasileri binanın ikinci katında, montaj ise zemin katta yapılıyordu. Otokar Fabrikası allanıp pullandı, hatta dolaştırmak kolay olsun diye katlar arası bir merdiven bile yapmışlar, kim bilir Başbakan Thatcher ne düşünmüştür! Daha sonra bu ziyaret güzel bir hatıra olarak anılarımızda kaldı.”
