Farnaz Fassihi and Ronen Bergman / New York Times
Babası öldürüldükten sonra İran’ın yeni dini lideri olarak seçilen Mücteba Hamaney, göreve gelişinin üzerinden üç gün geçmesine rağmen ne video mesaj yayımladı ne de kamuoyu önüne çıktı. Ayrıca herhangi bir yazılı açıklama da yapmadı.
İranlı üç yetkili, hassas bir konuyu tartıştıkları için isimlerinin açıklanmaması şartıyla yaptıkları değerlendirmede bunun nedenlerinden birinin güvenlik endişeleri olduğunu söyledi. Yetkililere göre Hamaney’in herhangi bir şekilde iletişim kurması konumunu ortaya çıkarabilir ve onu tehlikeye atabilir.
Saldırının ilk gününde yaralandığı iddiası
Aynı yetkililer, 56 yaşındaki Hamaney’in İsrail ve ABD tarafından düzenlenen saldırıların ilk gününde yaralandığını da ifade etti.
Üç İranlı yetkili, son iki gün içinde hükümette daha üst düzey isimlerden Hamaney’in bacakları da dahil olmak üzere çeşitli yerlerinden yaralandığını öğrendiklerini aktardı.
Buna rağmen Hamaney’in bilincinin açık olduğu ve sınırlı iletişim imkânına sahip, son derece güvenli bir yerde sığındığı belirtildi.
İsrail de yaralandığına inanıyor
İsrail ordusundan iki yetkili de İsrail’in topladığı istihbaratın Hamaney’in 28 Şubat’ta bacaklarından yaralandığına işaret ettiğini söyledi.
İsrailli yetkililer, bu sonuca Hamaney’in pazar günü yeni dini lider olarak seçilmesinden önce ulaştıklarını belirtti. Yetkililer konu hakkında konuşurken anonim kalma şartıyla açıklama yaptı.
Hamaney’in yaralanmasının tam koşulları ve yaralarının boyutu net olarak bilinmiyor.
Ali Hamaney aynı saldırıda öldürüldü
Mücteba Hamaney’in babası Ayetullah Ali Hamaney, 28 Şubat’ta Tahran’ın merkezinde bulunan bir liderlik kompleksine düzenlenen İsrail hava saldırılarında öldürüldü.
Gündüz saatlerinde gerçekleştirilen bu saldırıda yeni dini liderin annesi, eşi ve bir oğlu ile birlikte çok sayıda üst düzey İranlı savunma yetkilisi de hayatını kaybetti.
Devlet medyası “yaralı savaş gazisi” dedi
Mücteba Hamaney’in durumuna dair ilk ipuçlarından biri İran devlet medyasında kullanılan ifadeler oldu.
Devlet televizyonu ve resmi haber ajansı IRNA, Hamaney’i “yaralı savaş gazisi” dini lider olarak tanımladı.
Ayrıca güçlü bir devlet destekli dini yardım kuruluşu olan Komiteh Emdad tarafından yayımlanan kutlama mesajında Hamaney için Farsçada savaşta yaralanmış gaziler için kullanılan “janbaz jang” ifadesi kullanıldı.
Dışişleri Bakanlığı soruya net yanıt vermedi
Salı günü İran yerel medyası, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi’ye Hamaney’in ülkenin en üst dini ve siyasi makamını devralıp devralmadığını sordu.
Soruda ayrıca Hamaney’in silahlı kuvvetlerin başkomutanı olarak görevini üstlenip üstlenmediği de yer aldı. Bekayi soruya doğrudan yanıt vermekten kaçındı ve yalnızca “mesajı alması gerekenler mesajı aldı” ifadelerini kullandı.
Hakkında çok az şey biliniyor
Mücteba Hamaney uzun süredir gizemli bir figür olarak görülüyor. Bugüne kadar neredeyse hiç kamuya açık konuşma yapmadı ve halka açık etkinliklere katılmadı.
İran medyası, Hamaney hakkında yalnızca fotoğraflardan oluşan yaklaşık yarım dakikalık bir video ve kısa bir biyografi yayımladı.
İsrail halef seçimini hedef aldı
Cuma günü Mücteba Hamaney’in dini liderlik için en güçlü aday olduğunun ortaya çıkmasının ardından İsrail savaş uçakları yeni bir saldırı düzenledi.
Uydu görüntülerine göre saldırıda dini liderin ofisi ve konut kompleksinin geriye kalan yapıları da bunker delici bombalarla vurularak tamamen yıkıldı.
İranlı yetkililer, saldırının hedefinin Mücteba Hamaney olduğuna inandıklarını fakat saldırı sırasında orada bulunmadığını söyledi.
İsrail ve ABD’den açıklamalar
İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, sosyal medya paylaşımında Ayetullah Ali Hamaney’in yerine geçecek herhangi bir kişinin hedef olacağını söylemişti.
ABD Başkanı Donald Trump ise Mücteba Hamaney’in dini liderliğe yükselmesinden memnun olmadığını ifade etti, ABD’nin onu öldürmeyi planlayıp planlamadığı konusunda yorum yapmadı.
Tahran’da posterleri asıldı
İran’da Mücteba Hamaney fiziksel olarak kamuoyunun gözünden uzak olsa da yüzü şimdiden Tahran’ın birçok noktasına asılan büyük pankartlarda yer almaya başladı.
Ayrıca kentte, merhum babasının İran bayrağını kendisine teslim ettiğini gösteren dev bir duvar resmi de yapıldı.
Mücteba Hamaney yıllardır İran siyasetinde perde arkasındaki etkili isimlerden biri olarak görülüyordu.
İran Devrim Muhafızları ile güçlü bağlara sahip olan Hamaney, babasının ofisinde güvenlik ve askeri konuların koordinasyonundan sorumlu isimlerden biriydi.
Kişiliği ya da İran’ı nasıl yöneteceğine dair planları hakkında çok az şey biliniyor. Bilinen en önemli özelliklerinden biri Devrim Muhafızları ve sertlik yanlısı siyasi kanatla olan yakın ilişkileri.
Ülke genelinde bağlılık törenleri düzenleniyor
İran’da hükümet destekçileri ülke genelinde şehir meydanlarında Mücteba Hamaney’e bağlılık yemini törenleri düzenlemeye başladı.
Bu törenlerde katılımcılar İran bayrakları sallıyor ve Hamaney’in fotoğraflarını taşıyor.
© 2026 The New York Times Company
Kaynak: Gazete Oksijen
