Himalaya ülkesi Nepal’de 13. yüzyıla ait bir Buddha heykeli, çalınmasından onlarca yıl sonra başkent Kathmandu’daki orijinal tapınağına yeniden yerleştirildi.
Al Jazeera'nin aktardığına göre geleneksel müzikler eşliğinde bir tahtırevanla taşınan heykel, cuma günü düzenlenen törenle pagoda tarzı tapınaktaki eski yerine kondu. Törene katılan yerel halk, heykelin geri dönüşünü dini ve kültürel açıdan önemli bir olay olarak değerlendirdi.
1980'li yıllarda tapınaktan çalınmıştı
Heykel, 1980’li yıllarda tapınaktan çalınmış, daha sonra ABD’deki Tibet House US adlı kültür merkezinde ortaya çıkmıştı. Nepal makamlarına göre eser, kimliği belirsiz bir keşiş tarafından buraya bağışlandı. Heykel, 2022 yılında New York City’den Nepal’e iade edilmişti.
Törene katılan ABD’nin Güney ve Orta Asya Özel Temsilcisi Sergio Gor, geçmişte kaçırılan eserlerin geri getirilmesi için çalıştıklarını belirterek bunun “geçmişte yapılan bir yanlışı düzeltme” çabası olduğunu söyledi.
Heykelin yeniden yerleştirilmesi, Buddha’nın doğumunu simgeleyen Buddha Jayanti kutlamalarıyla aynı döneme denk geldi. Yerel halkın ibadet ettiği kopya heykel ise tapınak içinde başka bir bölgeye taşındı.
Yüzlerce eser hala kayıp
Yaklaşık 30 milyon nüfuslu Nepal’de dini yapılar ve kültürel miras gündelik yaşamın merkezinde yer alıyor. Ancak ülkenin 1950’lerde dışa açılmasının ardından çok sayıda tarihi eser kaçak yollarla yurt dışına çıkarıldı.
Nepal Arkeoloji Dairesi’ne göre bugüne kadar yaklaşık 200 eser ülkeye geri getirildi, bunların en az 41’i orijinal yerlerine yeniden yerleştirildi. Buna rağmen yüzlerce eserin hâlâ kayıp olduğu belirtiliyor.
Uzmanlar, özellikle ABD, Fransa, Almanya ve Birleşik Krallık’taki koleksiyonlarda bulunan eserlerin iadesi için girişimlerin sürdüğünü vurguluyor. Conservation uzmanı Rabindra Puri, bu tür eserlerin yalnızca sanat objesi değil “yaşayan bir mirasın parçası” olduğunu ifade etti.
Kaynak: Gazete Oksijen
