İngiltere’de henüz 18 yaşındayken bir deneyde yer alan Chris Knowles, kendisine verilen iki duble votkayı içmekle kalmadı, yanındaki öğrencinin içkilerini de bitirdi. Bugün Queen Mary Üniversitesi’nde cerrahi profesörü olan Knowles, yıllar sonra alkol kullanım bozukluğu nedeniyle tedavi gördü ve bu süreç üzerine bir kitap yazdı.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi’ne (CDC) göre yetişkinlerin %17’si tıkınırcasına içiyor. Buna rağmen uzmanlar, içkinin cazibesinin sadece sosyal eğlenceyle açıklanamayacağını belirtiyor.
Knowles’e göre kısa cevap basit; eğlenceli olduğu için içiyoruz
Uzmanlara göre alkol, beynin ödül merkezlerini tetikleyerek yemek ve ilişki gibi temel ihtiyaçlarla benzer bir ‘ödül hissi’ yaratıyor.
Beynin ödül ve risk sistemi devrede
Rutgers Bağımlılık Araştırma Merkezi Direktörü Prof. Danielle Dick, alkol kullanımının genetik ve biyolojik temellere dayandığını söylüyor:
“Bazı insanlar ödülü daha çok arar, riskten daha az korkar. Bu beyin yapısı alkol kullanımını artırabilir.”
Buna karşın çok içen herkes bağımlı olmuyor; çevresel ve psikolojik faktörler devreye giriyor.
Daha önce Türkiye'de de atlayış yapmıştı: Dünyaca ünlü sporcu 1086 metreden düşerek yaşamını yitirdi
‘Çözüm olarak içenler’ daha riskli
CNN International'ın haberine göre içkiyi sadece eğlence için tüketenlerde risk düşük. Ancak stres, kaygı, travma, düşük özgüven veya dikkat eksikliği gibi durumlarda alkol bir “çıkış kapısı”na dönüştüğünde tablo değişiyor.
Knowles bu farkı şöyle ifade ediyor:
'Eğer içki sorun ise şansın var. Çözümünse, kaybetmişsindir'
Alkol ayrıca zamanla tolerans oluşturuyor; aynı etkiyi almak için daha fazla içmek gerekiyor.
'Gri bölge içicileri'
Uzmanlar içicileri ikiye ayırmanın doğru olmadığını söylüyor. İçmeyenlerden klinik bağımlılara uzanan geniş bir yelpaze var.
Bu doğrultuda yeni bir kavram doğdu: “Gri bölge içicileri”. İşlerini kaybetmeyen, sağlığı bozulmamış ama performansı, ebeveynliği veya stresi yönetme kapasitesi düşen grup.
Çözüm: Azaltmak, durmak, yerine koymak
Knowles, alkolle ilişkide değişim isteyenlere ilk adımın kısa süreli tamamen bırakmak olduğunu söylüyor. “Dry January” gibi akımlar bunun için fırsat.
Uzmanlar sosyal ortamdan dışlanmamak için mocktail ve alkolsüz içki kültürünün işe yaradığını, genç kuşaklarda alkolün genel olarak düştüğünü belirtiyor.
Klinik bağımlılarda ise tedavi, destek grupları ve tıbbi müdahale gerekebiliyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
