Gine kurdu çiçek hastalığından bu yana ortadan kaldırılan ikinci insan hastalığı olma yolunda ilerliyor. 2025 yılında dünya genelinde 10 insan vakası bildirildi. Bu rakam hastalığın çıkmasının ardından kaydedilen en düşük sayı olma özelliği taşıyor.
Gine kurdu hastalığını ortadan kaldırmaya yönelik küresel kampanyaya öncülük eden kar amacı gütmeyen Amerika Birleşik Devletleri merkezli Carter Center, hastalığa yönelik geçici rakamları açıkladı ve paraziti tarihte ortadan kaldırılan ikinci hastalık olmaya yaklaştırdı. Yaygın olarak Gine kurdu olarak da bilinen Dracunculiasis kirli içme suyu yoluyla bulaşan paraziter bir hastalık olma özelliği taşıyor. Bulaşmadan 10 ila 14 ay sonra genellikle alt bacaktan yavaş yavaş bir solucanın ortaya çıktığı ağrılı bir kabarcık oluşmasına neden oluyor.
Carter Center'ın Gine Solucanını Yok Etme Programı Direktörü Adam Weiss "Gine kurdu, yalnızca birey için değil aileleri ve toplum için de büyük acılara neden oluyor" diyor ve hastalıktan muzdarip olan her kişinin tamamen önlenebilir bir şeye katlandığını sözlerine ekliyor. Weiss, “Bu yılki ilerlemeden dolayı heyecanlıyız ancak sıfır tek kabul edilebilir sayı ve bu nedenle bu işi bitirme kararlılığımız sarsılmaz” şeklinde görüş de belirtiyor.
En az üç yıl sıfır enfeksiyon
Carter Center, Gine kurdu hastalığını ortadan kaldırma çabalarını yoğunlaştırdığında yılda tahmini olarak 3,5 milyon insan vakası bildiriliyordu. Bir hastalığın ortadan kaldırıldığının beyan edilmesi için dünyadaki her ülkenin, bulaşmanın hiç olmadığı bilinen yerlerde bile insan ve hayvan enfeksiyonlarından ari olduğunun belgelenmesi gerekiyor. Bir ülke, art arda en az üç yıl boyunca sıfır insan ve hayvan enfeksiyonu raporunu sürdürürse resmi olarak hastalıktan ari sayılıyor.
Aşı ya da tedavi yok
Drakunkuliyazis için aşı veya tedavi bulunmuyor; mevcut duruma ulaşmada önleme ve gözetim önlemleri kilit rol oynuyor. Dünya Sağlık Örgütü, temiz suya erişimi olmayan haneler için korunaklı kuyular ve sondaj kuyularıyla birlikte bez ve boru filtreleri yoluyla güvenli suya erişimi önceliklendiriyor.
200 ülke arındı
Dünya Sağlık Örgütü bugüne dek 200 ülkenin Gine kurdundan arınmış olduğunu belgeledi. Angola, Çad, Etiyopya, Mali, Güney Sudan ve Sudan'da vaka bildirmeleri devam etti. 2025 yılındaki 10 eyaletteki insan vakasından ikisi Güney Sudan'da, dördü hem Çad'da hem de Etiyopya'da meydana geldi. Dünyada sadece çiçek hastalığı resmi olarak ortadan kaldırıldı. Dünya Sağlık Örgütü, Gine kurdunun yanı sıra 2030 yılına kadar yaw solucanlarının da ortadan kaldırılmasını hedefledi. 15 yaşın altındaki çocukları etkileyen bakteriyel bir enfeksiyon olan Yaws, açık yaralarla temas yoluyla yayılıyor. Hastalığın aşısı yok ancak antibiyotiklerle tedavi edilebiliyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
