İtalya’da büyük bir çevre kirliliği skandalıyla gündeme gelen eski Miteni fabrikasının Hindistanlı Laxmi Organic Industries tarafından satın alınması ve ekipmanlarının Hindistan’a taşınarak yeniden kurulması ülkede tepkilere neden oldu. Guardian’ın Gianluca Liva ve Marta Frigerio imzalı haberine göre, kanser riskiyle ilişkilendirilen PFAS kimyasallarının üretimine karşı protestolar Hindistan geneline yayıldı.
Eski Miteni tesisi, İtalya’nın Vicenza kentinde faaliyet gösteriyordu. Fabrika, ülkenin en büyük çevresel kirlenme skandallarından biriyle ilişkilendirilmesinin ardından 2018’de kapatıldı. Haziran 2025’te eski Miteni yöneticileri, tesisle bağlantılı kirlilik nedeniyle ilk derece mahkemesinde mahkum edildi. Karar, Avrupa’da çevre adaleti açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirildi.
Habere göre fabrika, Vicenza, Verona ve Padova bölgelerinde 350 binden fazla kişiyi içme suyu üzerinden etkileyen, Avrupa’nın en büyük akiferlerinden birinde kirliliğe yol açtı. En ağır etkilenenler arasında Miteni çalışanları da vardı. Eski bir çalışanda, insan kanında şimdiye dek kaydedilen en yüksek PFAS konsantrasyonlarından biri tespit edildi.
PFAS maddeleri, çevrede uzun süre kalabildikleri için “sonsuz kimyasallar” olarak biliniyor. Bu maddelerin kandaki yüksek seviyeleri; kanser, kardiyovasküler hastalıklar, karaciğer ve böbrek hasarı ile üreme sağlığı sorunları dahil birçok sağlık riskiyle ilişkilendiriliyor.
İtalya'dan Hindistan'a taşındı
Guardian’ın aktardığına göre Miteni fabrikasının ekipmanları söküldü, Hindistan’a gönderildi ve Mumbai’nin güneyindeki Lote Parshuram’da yeniden kuruldu. Tesisin amacı değişmedi: PFAS üretimi. Haberde, Laxmi Organic Industries’in portföyünde Miteni’nin daha önce ürettiği bazı ürünlerin de bulunduğu ve şirketin, daha önce İtalyan tesisten ürün alan bazı müşterilerle ticari ilişkilerini sürdürdüğü belirtildi. Laxmi ise kirlilik iddialarını reddetti.
Laxmi’nin Lote Parshuram’daki tesisi 2025 başından bu yana tam kapasiteyle faaliyette. Tesiste üretilen kimyasalların pestisitler, ilaçlar, boyalar, kozmetikler ve diğer ürünlerde kullanılacağı belirtiliyor.
Protestolar başladı
Guardian’ın soruşturmasının yayımlanmasının ardından Hindistan’da protestolar başladı. İlk protesto 8 Ocak’ta Lote’deki fabrikanın kapısı önünde düzenlendi ve birçok televizyon kanalı tarafından canlı yayımlandı. 2 Şubat’ta konu Hindistan Parlamentosu’nun üst kanadı Rajya Sabha’ya taşındı. Milletvekili Pramod Tiwari, tesisin izin sürecine ilişkin federal soruşturma çağrısı yaptı ve Hindistan’da PFAS’a yönelik özel bir düzenleme bulunmadığına dikkat çekti.
Tiwari, Avrupa’dan Hindistan’a kirlilikle bağlantılı endüstriyel ekipman transferinin ve ülkedeki PFAS düzenlemesi eksikliğinin ciddi soru işaretleri doğurduğunu söyledi. Birkaç gün sonra Hindistan Çevre Bakanı Kirti Vardhan Singh de yazılı açıklamasında ülkede PFAS üretimini yasaklayan özel bir çevre düzenlemesi bulunmadığını doğruladı.
İtalya'da tesis kapatılmadan aylar önce planlar hazırdı
Guardian’ın gördüğü belgelere göre, İtalyan tesisinin kapatılmasından aylar önce, Mart 2018 itibarıyla Hindistan’daki tesis planları hazırdı. Çevresel etki değerlendirmesi raporu ve inşaat izinleri için başvurular üzerinde çalışmalara başlanmıştı. Bu belgeler, operasyonların Avrupa’dan Hindistan’a taşınmasına ilişkin planların Miteni’nin kapanmasından ne kadar önce başladığı sorusunu gündeme getirdi.
Mart başında Hindistanlı aktivistler, Avrupa’daki kirlenmiş bölgelerin temsilcileri, bilim insanları ve Avrupa Parlamentosu üyeleri ilk kez çevrimiçi bir toplantıda bir araya geldi. Toplantı, Avrupa’da PFAS’a yönelik kapsamlı yasak önerisinin tartışıldığı etkinlikler kapsamında düzenlendi. 5 Mart’ta aktivistler Brüksel’de Avrupa Komisyonu binası önünde de eylem yaptı.
İddialar reddedildi
Laxmi Organic Industries ise 3 Nisan’da düzenlediği basın toplantısında kirlilik iddialarını reddetti ve Hindistan düzenlemelerine tam uyum içinde faaliyet gösterdiğini savundu. Şirket, Guardian’ın haber için yaptığı çok sayıda yorum talebine yanıt vermedi.
Nisan ayına gelindiğinde Lote’de binlerce kişi yeniden sokağa çıktı. Çevre aktivistleri, yerel halk ve siyasi temsilcilerin katıldığı gösterilerde PFAS üretimine karşı düzenleme çağrısı yapıldı. The Next Indians adlı yeni aktivist grubun kurucusu Varrun Sukhraj, “Yıllarca bize bunun kalkınmanın bedeli olduğu söylendi. Ancak hiçbir toplum iş ile sağlık arasında seçim yapmaya zorlanmamalı. Avrupa’da reddedilen şey başka bir yere taşınıp ilerleme olarak yeniden sunulamaz” dedi.
Kaynak: Gazete Oksijen
