Orta sınıf dondurması

Küresel ısınmanın önemli etkilerinden biri de dünya ikliminin dengeleyicisi buzulların erimesi olarak görülüyor. Ama son dönemde asıl erime orta sınıfta. Bu erimenin etkileri belki de iklim değişikliği etkilerinin çok ötesinde olabilir. Orta sınıf hep ekonominin motoru olarak görüldü. Özellikle de liberal ekonomilerde. Neredeyse bütün sektörler orta sınıf hedefli ve odaklı çalışmakta. Seçim sonuçlarının ana belirleyicisi de neredeyse her yerde yine bu kesim olarak görüldü. Savaştan pandemiye, enerjiden tarıma pek çok faktörün etkilediği koşullar orta sınıfı buharlaştırıyor. Neredeyse bütün dünyada. Bizde de. En yüksek ile en düşük %20’lik nüfus dilimleri arasındaki 8 katlık oran bir dağılım eşitsizliği. Doğru ama en zengin %1 vergi öncesi gelirin %21.7’sini, toplam serbest içinde ise %37’sini alıyor. Ülkenin toplam varlığının %63’üne sahip. Bu da çok kaba hesapla 200-250.000 hanenin aşırı zengin, 4 milyona yakın hanenin de orta sınıf sayılabileceği düşünülebilir. Geri kalan %40’ın ise “su üzerinde durabildiği”, kalan %40’ın ise temel ihtiyaçların ötesine geçmesi hayli zor. Dünyada durum bundan daha iyi olmakla beraber, her yerde orta sınıf buharlaşma sürecinde hızla ilerliyor. Tam “dijital ekonomi”. Yani hayat ya “1” ya “0”. Ortası, arası, grisi yok. Bu keskinleşen ayrım her alanda sertçe alışkanlıkları, öğretileri, pratikleri değiştirmek durumunda olacak. Sadece iş konularında değil. Örneğin son yıllarda Spotify gibi platformlarda her yerde Rap ve Hip-Hop’un en çok dinlenenler listelerine ambargo koyması, sosyal platformlarda her şeyin hız ve ayakta kalmak üzerine yoğunlaşması, hazır giyimin toplam yaklaşımını değiştirmesi, ev tipleri hatta beyaz eşyanın boyu, yapısı, otomobillerin sadece enerji ve çevre saikleri dışında da küçülmesi, iki tekerlekli araçların inanılmaz artışı ve daha pek çok konu bu erimeye bağlanabilir. Tencere büyüklüğünden, hızlı gıda tüketimine, tatil eğlence alışkanlıklarına kadar. Bu da aidiyetlerin ya tamamen azalmasına ya da din, memleket, futbol taraftarlığı gibi aitliklerde keskin kutuplaşmalara götürebilir. Hayatta kalabilmek zorunda olmak yaşamın tek amacı haline gelebilir. Bunun da risklerini tamamen öngörmek bile imkansızlaşır.