PKK’nın Suriye’deki uzantısı YPG’nin bu ülkenin kuzeyinde çok geniş bir alanı Şam’daki merkezi hükümete bırakmasının sonuçlarından biri, örgütün bu bölgede kilometrelerce uzunlukta son derece geniş ve yaygın bir tünel altyapısı kurduğunu bir kez daha göstermesi oldu.
Söz konusu tünel ağlarının varlığı, ilk kez 8 Aralık 2024 tarihinde Beşar Esad’ın ülkeyi terk etmesi ve HTŞ lideri Ahmed Şara’nın iktidara gelmesinden sonraki süreçte ortaya çıkmıştı.
Bu süreçte örgütün Şam’daki iktidar değişikliğine kadar kontrolü altında tuttuğu, Halep’in hemen kuzeyindeki Tel Rıfat kasabası ve ayrıca Halep’in doğusundaki Menbiç çevresinde çok geniş yeraltı tünelleri ortaya çıkarılmıştı.
Güler, “Gazete Oksijen”in bu konudaki sorusu üzerine, bu iki bölgede tespit edilen tünellerin uzunluğunun toplam 755 kilometreye ulaştığını kaydederek, şunları söyledi:
“Türk Silahlı Kuvvetlerimizin Suriye Harekât Alanlarında gerçekleştirdiği titiz arama-tarama faaliyetleri neticesinde, Tel Rıfat bölgesinde 302 kilometre, Menbiç’de ise 453 kilometre olmak üzere toplam 755 kilometrelik tünel ağı şimdiye kadar tespit edilerek imha edilmiştir. Bu rakamlar, terör örgütünün yıllar içinde oluşturduğu yer altı altyapısının ölçeğini açık biçimde ortaya koymaktadır.
Teknik analiz ve keşif faaliyetleriyle bu tünel ağlarının haritalandırılması yönünde kapsamlı bir çalışma yürütülmektedir.”
Dış destek ve ilkel imkanlar değil mühendislik bilgisi ile…
Toplam 755 kilometre azımsanmayacak bir kapasiteye işaret ediyor. Bu tünellerin ne kadar zamanda ve hangi imkanlarla kazıldığı tahmin ediliyor?
Güler, bu sorumuzu şöyle yanıtladı:
“Yapılan teknik değerlendirmeler, söz konusu tünellerin YPG/SDG tarafından kısa sürede değil; uzun yıllara yayılan, planlı, organize ve dış desteklerden de faydalanılan bir süreç içinde inşa edildiğini gösteriyor. Bu ölçekte bir tünel ağının, yalnızca ilkel imkânlarla değil; mühendislik bilgisi, teknik ekipman ve sürekli iş gücü kullanılarak kazıldığı değerlendirilmektedir.”
Stratejinin iki ayağı: 1) Saklanma, 2) Güvenli silah ve personel aktarımı
Örgütün Suriye’de yeraltına inmesinin gerisindeki en önemli faktörün Türkiye’nin silahlı insansız hava araçlarıyla (SİHA) düzenlediği operasyonlar olduğu anlaşılıyor. Irak’ın kuzeyindeki dağlık coğrafya nedeniyle, PKK bu ülkede daha çok mağaralarda üslenmekteydi.
Buna karşılık Suriye’de alanın düz olması, örgütün faaliyetlerini Türkiye’nin SİHA operasyonlarına açık hale getirdi. SİHA’ların nokta operasyonları örgütün Suriye’nin kuzeyindeki hareket serbestisini büyük ölçüde sınırlandırınca, PKK/YPG faaliyetini önemli ölçüde yeraltına çekme yoluna gitti.
Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, örgütün bu stratejisiyle ilgili şu değerlendirmeyi yaptı:
“Açık arazide tutunamayan terör örgütü, söz konusu tünel ağını yalnızca savunma veya saklanma amacıyla değil, aynı zamanda silah, mühimmat ve personel aktarımında güvenli geçiş koridoru olarak kullanmak üzere tasarlamıştır. Yapılan tespitlerde, bazı tünellerin yerleşim alanlarının altına ve özellikle sivil yapılarla iç içe kazıldığı, bu yolla sivilleri kalkan olarak kullanmak amacı taşıdığı tespit edilmiştir.”
Güler, “Terör örgütünün bu tür altyapılar aracılığıyla bölgesel hâkimiyet kurma ve uzun vadeli yapılanma stratejisi hedeflediği açıktır. Ancak Türk Silahlı Kuvvetlerimiz, bu stratejiyi boşa çıkarmış; tüm tünel hatlarını kararlılıkla tespit etmiş ve kullanılamaz hale getirmiş, getirmeye de devam etmektedir” diye ekledi.
Yeni bulunan tüneller 755 km’nin dışında
Suriye’de geride bıraktığımız üç haftaya yayılan süreçte YPG/SDG’nin Halep’te kontrolü altında tuttuğu mahallelerden başlayarak ve daha sonraki aşamada Fırat’ın doğusundaki çok geniş bir alandan çekilmesi, daha önce Tel Rıfat ve Menbiç’te bulunanlara ek olarak yeni tünel ağlarının da tespit edilmesini beraberinde getirdi.
Bu tünellerden basına da yansıyan görüntüler, PKK/YPG/SDG’nin kontrolündeki birçok merkezde yer altında önemli altyapıya sahip yaşam alanlarının kurulmuş olduğunu gösteriyor.
Bunlar arasında en çok dikkat çekeni, Fırat’ın doğusunda Türkiye sınırına bitişik Ayn El Arab’ın (Kobani) 35 kilometre güneyindeki Sırrin kasabasında ortaya çıkarılan tüneller ve inşa edilen yaşam alanları oldu. Sırrin’den başlayan bu tünelin Kobani’ye kadar uzandığı anlaşılıyor.
Burada vurgulanması gereken bir nokta, bulunan yeni tünellerin Güler’in açıklamasında konu ettiği Tel Rıfat ve Menbiç çevresinde zaten tespit edilip imha edilmiş olan 755 kilometreye ek bir kapasiteyi göstermesidir.
PKK/YPG’nin Suriye’de inşa ettiği tünellerin toplum uzunluğu, Suriye Ordusu’nun yeni kontrolüne aldığı bu bölgelerde önümüzdeki dönemde yapılacak keşif faaliyetlerinin tamamlanmasından sonra belli olacaktır.
