NASA'nın 1977 yılında fırlattığı Voyager 1 uzay aracı, uzay araştırmaları tarihinde yeni bir dönüm noktasına yaklaşıyor. Yaklaşık yarım asırdır yolculuğunu sürdüren araç, 18 Kasım'da Dünya'dan bir ışık günü uzaklığa ulaşarak bu mesafeye erişen ilk insan yapımı nesne olacak.
Associated Press'in (AP) haberine göre Voyager 1, Dünya'dan 26 milyar kilometreden fazla uzaklaşmış durumda. Saniyede yaklaşık 300 bin kilometre hızla ilerleyen ışığın bu mesafeyi katetmesi 24 saat sürüyor. Bu da NASA'nın Voyager 1'e gönderdiği bir komutun araca ulaşmasının bir gün, araçtan gelen yanıtın Dünya'ya dönmesinin ise bir gün daha süreceği anlamına geliyor.
Voyager 1'in bir ışık yılı uzaklığa ulaşmasının yaklaşık 18 bin yıl, başka bir yıldızın yakınından geçmesinin ise bunun iki katından daha uzun süreceği tahmin ediliyor.
49 yıldır uzayda yolculuk ediyor
Voyager 1, 1977 yılında ikizi Voyager 2 ile birlikte Güneş Sistemi'nin dış gezegenlerini incelemek amacıyla uzaya gönderildi. Voyager 2'den iki hafta sonra fırlatılan araç, daha hızlı ilerleyerek onu geride bıraktı.
Voyager 1, 1979'da Jüpiter'in, 1980'de ise Satürn'ün yakınından geçerek gezegenlere ilişkin önemli görüntüler ve bilimsel veriler topladı. Araç, 2012 yılında Güneş'in oluşturduğu parçacık bölgesinin dışına çıkarak yıldızlararası uzaya ulaşan ilk insan yapımı araç oldu.
Jüpiter ve Satürn'ün yanı sıra Uranüs ve Neptün'ü de ziyaret eden Voyager 2 ise 2018'de yıldızlararası uzaya ulaştı. Voyager 2'nin Dünya'dan bir ışık günü uzaklığa 2035 yılında ulaşması bekleniyor.
Her iki araç da saatte yaklaşık 61 bin kilometre hızla ilerlemeye devam ediyor.
Yarım asır sonra hâlâ veri gönderiyor
Voyager 1 ve Voyager 2, ilerleyen yaşlarına ve teknik sorunlarına rağmen Dünya'ya bilimsel veri göndermeyi sürdürüyor.
Araçlar, yıldızlararası uzaydaki manyetik alanların gücü ve yönü, basınç, toz parçacıkları ve galaktik kozmik ışınlar hakkında bilgi topluyor.
NASA'nın Voyager Proje Yöneticisi Suzanne Dodd, 1984 yılından bu yana görev aldığı Voyager araçlarını uzayın derinliklerinde çalışan hava durumu uydularına benzetiyor.
Kaliforniya'daki Jet İtki Laboratuvarı'nda (JPL) görev yapan küçük bir ekip, araçlara yaklaşık haftada bir komut gönderiyor. Teknik sorunlar yaşandığında ise projede geçmişte çalışmış emekli mühendislerden de destek alınıyor.
NASA, eylül ayında plütonyumla çalışan Voyager 1'in enerji tüketimini azaltmak için yeni önlemler aldı. Ekim ayında araçla kısa süreli iletişim kaybı yaşandı. Mühendisler, kesintinin nedenini araştırmaya devam ediyor.
Dünya'nın en uzak fotoğrafını çekmişti
Voyager 1'in en önemli başarılarından biri de 1990 yılında çektiği ve "Soluk Mavi Nokta" (Pale Blue Dot) adıyla bilinen Dünya fotoğrafı oldu.
Neptün'ün yörüngesinin ötesinden çekilen fotoğrafta Dünya, uzayın karanlığı içinde küçük bir ışık noktası olarak görülüyordu.
Fotoğrafın çekilmesini öneren gökbilimci Carl Sagan, görüntünün insanlığın evrendeki yerini hatırlattığını belirterek Dünya'yı devasa kozmik sahnede son derece küçük bir nokta olarak tanımlamıştı.
Voyager 1, bu görüntüyle Dünya'nın en uzak mesafeden çekilmiş fotoğrafına da imza attı.
Uzayda Dünya'dan mesaj taşıyor
Voyager 1 ve Voyager 2, bilimsel cihazlarının yanı sıra Dünya'daki yaşamı tanıtmak amacıyla hazırlanmış birer altın plak da taşıyor.
Carl Sagan öncülüğünde hazırlanan 30 santimetre çapındaki plaklarda 55 dilde selamlamalar, Dünya'dan görüntüler ve çeşitli çizimler bulunuyor.
Plaklarda Sagan'ın o dönemde altı yaşında olan oğlu Nick'in, "Dünya gezegenindeki çocuklardan merhaba" mesajı da yer alıyor.
Suzanne Dodd, plakları 1977 yılındaki Dünya yaşamının zaman kapsülü olarak nitelendirerek bir gün başka bir yaşam formu tarafından bulunmasını umduğunu söyledi.
NASA'dan ışıklı kutlama çağrısı
NASA, Voyager 1'in tarihi yolculuğundaki yeni dönüm noktasını kutlamak için dünya genelindeki insanları 17 Kasım Salı günü gün batımından sonra ışıklı bir etkinliğe katılmaya davet etti.
Katılımcılardan telefonlarının ışığını veya el fenerlerini kullanarak Mors alfabesiyle Voyager'ın çağrı işareti olan "V-G-R" harflerini gökyüzüne doğru göndermeleri istendi.
Voyager Proje Yöneticisi Dodd, yaklaşık yarım asırdır yolculuğunu sürdüren uzay aracını "ulusal bir hazine" olarak nitelendirdi.
Dodd'a göre Voyager 1, yıldızlar arasında yolculuk eden bir Dünya elçisi olmanın yanı sıra insanlığın evrene duyduğu merakı da canlı tutuyor.
