Çin, gelişmiş çip üretiminde kullanılan en önemli teknolojilerden biri olan DUV litografi makinelerinin yerli üretiminde önemli bir aşamaya geçti. Böylece Pekin, çip üretiminde Batılı teknolojilere bağımlılığını azaltma hedefinde kritik bir adım attı.
Litografi makineleri, bilgisayarlardan akıllı telefonlara ve yapay zeka sistemlerine kadar pek çok cihazda kullanılan çiplerin üretiminde temel rol oynuyor. Bu makineler, çiplerin üzerine son derece küçük elektronik devreleri işliyor. DUV adı verilen teknoloji ise ultraviyole ışık kullanarak bu devrelerin çok küçük ölçekte üretilmesini sağlıyor.
Bu alanda dünya pazarına Hollandalı ASML hakim. Ancak ABD ve Hollanda'nın uyguladığı ihracat kısıtlamaları nedeniyle Çin, ASML'nin en gelişmiş litografi makinelerine erişemiyor. Pekin son yıllarda kendi çip üretim teknolojilerini geliştirmek için milyarlarca dolarlık yatırım yapıyor.
Üretimin başında devlet şirketi var
Reuters’ın kaynağına göre yerli DUV makinelerinin üretimine Şanghay merkezli devlet şirketi Shanghai Aishengna Electronic Technology Group öncülük ediyor. Ağustos 2023'te 1 milyar dolar sermayeyle kurulan şirketin faaliyetleri hakkında bugüne kadar kamuoyuna çok az bilgi verildi.
Teknoloji sitesi The Information, pazartesi günü devlet destekli Şanghay merkezli bir şirketin DUV makineleri üretmeye başladığını bildirmiş ancak şirketin adını açıklamamıştı. Habere göre bu yıl yaklaşık beş, 2027'de ise 20 makinenin üretilmesi hedefleniyor. Reuters, şirketin Aishengna olduğunu ilk kez açıkladı.
Çin yapımı makinelerin bu yıl ülkenin önde gelen çip üreticileri SMIC, Hua Hong Semiconductor ve bellek çipi üreticisi ChangXin Memory Technologies'e (CXMT) gönderilmesi bekleniyor.
Ancak Çin'in geliştirdiği teknoloji henüz ASML'nin makineleriyle aynı seviyede değil. Reuters'a konuşan kaynak, Aishengna'nın makinesinin daha fazla test edilmesi gerektiğini ve Hollandalı şirketin rakip modellerinin hâlâ oldukça gerisinde olduğunu belirtti.
Buna rağmen makinelerin fabrikalarda başarıyla kullanılmaya başlanması Çin açısından önemli olacak. Böylece Batılı ülkelerin ihracat kısıtlamalarını daha da artırması halinde Çinli çip üreticileri, kritik üretim ekipmanlarından en azından bir bölümünü kendi ülkelerinden temin edebilecek.
Daha gelişmiş çipler de üretilebiliyor
Daldırmalı DUV teknolojisinde makinenin merceği ile çip üretiminde kullanılan silikon plaka arasına ince bir su tabakası yerleştiriliyor. Bu yöntem, geleneksel sistemlere göre daha küçük ve daha hassas devrelerin basılmasını sağlıyor.
DUV makineleri çok çeşitli çiplerin üretiminde kullanılabiliyor. Aynı alanın birden fazla kez işlenmesine dayanan "çoklu desenleme" yöntemiyle daha gelişmiş çipler üretmek de mümkün. Ancak bu yöntem üretimi daha karmaşık ve maliyetli hale getiriyor.
Çin, ASML'ye alternatif yaratmaya çalışıyor
Çin'in en büyük sorunu, dünyanın en gelişmiş çiplerini üretmek için kullanılan EUV adı verilen yeni nesil litografi makinelerine erişememesi. ABD'nin öncülüğündeki ihracat kısıtlamaları nedeniyle ASML'nin EUV makinelerinin Çin'e satışı engelleniyor. Hollanda ayrıca bazı gelişmiş DUV modellerinin Çin'e ihracatını da sınırlandırıyor.
Reuters, aralık ayında Çin'in kendi EUV makinesinin prototipini geliştirmeyi başardığını bildirmişti. Ancak bu teknolojinin fabrikalarda seri üretimde kullanılabilecek seviyeye gelmesinin yıllar alması bekleniyor.
Çin'in yerli DUV üretimine başlaması bu nedenle önemli bir ilerleme olarak görülse de ASML açısından kısa vadede büyük bir tehdit oluşturması beklenmiyor. Çin hâlâ Hollandalı şirketin önemli müşterilerinden biri ve yılın ilk yarısında ASML'nin net satışlarının yaklaşık yüzde 16'sını oluşturdu.
JPMorgan Chase analistleri de birkaç DUV makinesi üretmenin, bunları fabrikalarda binlerce çip üzerinde hızlı, hassas ve güvenilir biçimde kullanabilmekle aynı anlama gelmediğine dikkat çekti. Analistlere göre Çin'in ASML ile gerçek anlamda rekabet edebilmesi için makinelerin yüksek hacimli üretimde güvenilirliğini kanıtlaması gerekiyor.
Kaynak: Reuters
