Astronomlar, Samanyolu'nun merkezindeki süper kütleli kara delik Sagittarius A çevresinde şimdiye kadar tespit edilen en hızlı yıldızı keşfetti. S301 adı verilen yıldız, saniyede yaklaşık 25 bin kilometre hızla ilerliyor. Bu hız, ticari bir uçağın hızının yaklaşık 100 bin katına karşılık geliyor.
The Guardian'a göre S301 aynı zamanda Samanyolu'nun merkezindeki kara deliğe bilinen en yakın yıldız. Yıldız, Sagittarius A'ya Satürn'ün Güneş'e olan uzaklığından daha yakın bir mesafeden yaklaşıyor.
Max Planck Dünya Dışı Fizik Enstitüsü'nden doktora öğrencisi Felix Mang, S301'in Sagittarius A çevresindeki yörüngesini yalnızca 8,7 yılda tamamladığını ve kara deliğe en yakın noktasında Dünya ile Güneş arasındaki mesafenin yaklaşık 12 katı kadar yaklaştığını belirtti.
Einstein'ın teorisi test edilebilir
S301'in sıra dışı yörüngesi, Sagittarius A'nın temel özelliklerini ve çevresindeki aşırı koşulları incelemek için yeni bir fırsat sunuyor.
Einstein'ın genel görelilik teorisine göre dönen bir kara delik, çevresindeki uzay-zamanı da sürükleyerek yıldızların yörüngelerini etkileyebilir. Ancak bu etkinin belirgin biçimde ölçülebilmesi için yıldızların hızlı dönen bir kara deliğe çok yakın olması gerekiyor.
S301 ise hem oldukça dar hem de yüksek derecede eliptik bir yörüngeye sahip. Bu özelliklerin, Sagittarius A'nın dönüş hızının doğrudan ölçülmesini mümkün kılabileceği belirtiliyor.
Max Planck Dünya Dışı Fizik Enstitüsü'nden Dr. Stefan Gillessen, böyle bir ölçümün Einstein'ın teorisi açısından önemli bir test olacağını belirtiyor.
2031'de yeni gözlem yapılacak
Bilim insanları daha önce Sagittarius A'nın dönüşünü belirlemek için birden fazla yıldızın hareketini onlarca yıl boyunca izlemek gerektiğini düşünüyordu. Ancak araştırmacılar S301'in yörüngesini 2017'ye kadar geriye dönük olarak takip edildi.
Ekip, yıldızın 2031'de kara deliğe yapacağı bir sonraki en yakın geçişini de izleyerek yeterli veriye ulaşmayı hedefliyor. Araştırmacılara göre bu gözlemler, önümüzdeki 10 yıl içinde kara deliğin dönüşünün ölçülmesini sağlayabilir.
Şili'deki teleskoplarla izlendi
Gözlemler, Şili'deki Paranal Gözlemevi'nde bulunan Avrupa Güney Gözlemevi'nin Very Large Telescope Interferometer (VLTI) sistemiyle gerçekleştirildi. Sistem, dört adet 8 metrelik teleskobun topladığı ışığı birleştirerek gözlem yapıyor.
Araştırmacılar, kara deliklerin çevrelerindeki her şeyi içine çeken kozmik elektrik süpürgeleri olarak düşünüldüğünü fakat S301'in yörüngesinde kalmaya devam edeceğini beklediklerini belirtiyor.
University College London'dan astrofizikçi Dr. Ziri Younsi ise keşfi son derece önemli olarak nitelendiriyor. Younsi'ye göre S301, en yüksek hızında ışık hızının yaklaşık yüzde 8'ine ulaşarak Sagittarius A'ya olağanüstü yakın bir noktadan geçiyor.
Younsi, S301'in yörüngesinin kullanılarak kara deliğin dönüşünün ölçülmesinin Samanyolu'nun nasıl evrildiğini anlamada büyük bir değişim yaratabileceğini söyledi.
Kaynak: Gazete Oksijen
