ABD’nin Pekin’e yönelik gelişmiş çip ve stratejik teknoloji kısıtlamalarına rağmen, Çin askeri ve güvenlik odaklı kurumlarının Amerikan yapay zeka teknolojilerini "kestirme yol" olarak kullandığı belgelendi.
Reuters'ın Washington merkezli Jamestown Foundation verilerine ve 80'den fazla akademik makale ile patente dayandırdığı habere göre, Çin Halk Kurtuluş Ordusu (PLA) bağlantılı araştırmacılar "Model Distilasyonu" (Model Eğitimi/Arıtımı) tekniğine yaygın şekilde başvuruyor.
Bu yöntem sayesinde devasa bilgi işlem gücüne ihtiyaç duyulmadan, ABD'nin güçlü yapay zeka sistemlerinin mantık yürütme adımları ve çıktıları alınarak, yerel olarak çalışabilen daha küçük ve özelleştirilmiş askeri modeller eğitiliyor.
Siber harp ve dron sistemlerinde ABD yapay zekası aklı
Araştırmayı analiz eden Jamestown uzmanı Sunny Cheung, Çinli askeri bilim insanlarının Batılı modellerin karmaşık mantık yürütme adımlarını sistematik olarak kopyaladığını; bunları gözetleme, siber harp ve taktiksel karar alma süreçlerine uyarladığını belirtti.
İncelemeye takılan somut vakalardan bazıları şunlar:
PLA Birlik 96941 (Siber Harp ve İstihbarat Birimi): Pekin'deki askeri siber harp birimi, hassas askeri kaynak kodlarını özetlemek için OpenAI'ın GPT-3.5 modelini kullandı. Ardından bu özetlerle kendi kapalı askeri ağlarında çalışacak yerli bir model eğitti.
Kuzey Çin Üniversitesi (Silah Sanayii Bağlantılı): Araştırmacılar, Anthropic'in Claude 3 Haiku modelini kullanarak sosyal medya takibi ve içerik moderasyonu için sentetik veri üretti.
PLA Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi: Görüntü işleme modellerini küçülterek İHA'lara (dron) entegre etti. Bu sayede dronların, iletişim hatları kopsa bile canlı videoları analiz ederek gerçek zamanlı hedef tespiti ve navigasyon kararları alması sağlandı.
Çin Askeri Bilimler Akademisi: İnsansız denizaltılar, gemiler ve dronların yer aldığı deniz simülasyonlarında hedef tanıma modellerini çalıştırmak için yine bu yöntemden yararlandı.
Washington ve Pekin hattında yapay zeka hegemonyası kavgası
Açığa çıkan bulgular, ABD ile Çin arasında yapılması planlanan yapay zeka yönetimi ve güvenliği zirvesi öncesinde büyük bir diplomatik krize dönüştü. ABD’li yetkililer Çinli kurumları telif haklarını ihlal etmek ve ihracat kontrollerini delmekle suçlarken, Çin tarafı iddiaları reddetti. Pekin, Washington'ı "yapay zeka hegemonyası" kurmakla suçlayarak ABD'li şirketlerin de benzer yöntemler kullandığını savundu.
Çinli yapay zeka girişimi Moonshot da geçtiğimiz günlerde Trump yönetiminin Kimi K3 modelinin Amerikan teknolojisinden devşirildiği yönündeki iddialarını yalanlayarak, sistemin tamamen yerli inovasyonla geliştirildiğini iddia etti.
Anthropic: Çin'e erişimimiz yok
Telif ve güvenlik tartışmalarının odağındaki şirketlerden Anthropic, Çin’e veya Çin devlet kontrolündeki firmalara ticari erişim sağlamadıklarını ve ihlalleri tespit etmek için izleme sistemleri kullandıklarını açıkladı. Şirket, kopyalanan veya distile edilen modellerin orijinal sistemdeki güvenlik engellerini yitirebileceği ve kontrol dışı hassas askeri yeteneklere dönüştürülebileceği konusunda uyarıda bulundu.
Uzmanlar ise bu yöntemin Çin ordusuna maliyet ve hız avantajı sağladığını ancak kopyalanan modellerin hiçbir zaman ana model kadar geniş bir zekaya ulaşamayacağını, sürecin bir "tam bağımsızlık" değil, yetenek transferi olarak görülmesi gerektiğini vurguluyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
