Almanya’nın 21. yüzyıl güvenlik mimarisinin "vaftiz babası" olarak tanınan ve geçmişte kendi ülkesinin istihbarat servislerini yırtıcı hayvanlar arasındaki "vejetaryenlere" benzeterek eleştiren eski BND Başkanı August Hanning, tarihin en büyük casusluk skandallarından birinin başaktörü haline geldi.
The Guardian'ın haberine göre 80 yaşındaki eski istihbarat patronu, vatana ihanet, devlet sırlarını yabancı bir güce sızdırmak ve casusluk yapmak suçlamalarıyla gözaltına alındı.
Tüm bu iddiaların doğrulanması halinde, gerilim dolu bir siyasi polisiye romanı andıran bu sürecin, Almanya’nın küresel güvenlik ortaklıklarına telafisi imkansız zararlar verebileceği ve ülkenin iç güvenlik zafiyetlerini açıkça gözler önüne sereceği belirtiliyor.
Federal Meclis (Bundestag) İstihbarat Denetleme Komitesi Üyesi Konstantin von Notz konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Bu olay, gerçek bir ulusal skandala dönüşme potansiyeline sahip bir kriz" ifadelerini kullandı.
Von Notz, "Mevcut son derece gergin güvenlik ortamında desteğine muhtaç olduğumuz müttefik ülkeler nezdinde 'yıkıcı' bir güven kaybı yaşanabilir" uyarısında bulundu.
80 yaşındaki istihbaratın 1 numarasına operasyon
Geçtiğimiz salı günü Almanya’nın küçük bir kasabasında yaşanan sahneler, tecrübeli casusluk uzmanlarını dahi şaşkına çevirdi.
Maskeli komandolar, Hanning’i doğduğu yer olan Nordwalde’deki evinden çıkararak siyah bir polis aracına bindirdi. Sivil toplum ve istihbarat çevrelerini sarsan bu operasyonda, 1998-2005 yılları arasında Dış İstihbarat Servisi'ni (BND) yöneten Hanning’in ellerinin kelepçesiz oluşu ve soğukkanlı tavırları dikkat çekti.
Uzmanlara göre, Batılı bir demokraside bu kadar üst düzey makamda bulunmuş bir ismin gözaltına alınması bir ilk niteliği taşıyor.
Federal savcılar, Hanning’in BND bünyesinde "Manfred D." olarak tanımlanan eski özel kalem müdürünü köstebek olarak kullandığına inanıyor. Hanning’in, 12 yıllık bir süreçte en azından bir kısmı "gizli" ibareli olan yaklaşık 2 bin belgeyi kurum dışına çıkarması için eski çalışanına ödeme yaptığı öne sürülüyor.
Zanlı Hanning’in, emekli olduktan sonra kurduğu özel danışmanlık şirketinin müşterileri için bu istihbarat bilgilerini kullandığı iddia ediliyor. Tutuklu yargılanan Hanning, avukatları aracılığıyla gizli belgeleri yabancı güçlere aktardığı yönündeki suçlamaları reddetti. Suçlu bulunması halinde eski istihbarat patronunun 10 yıla kadar hapis cezası alabileceği belirtiliyor.
'Kraliyet mücevherleri'
Sızdırılan belgelerin birçoğunun, başbakan da dahil olmak üzere üst düzey devlet yetkilileri için hazırlanan bilgilendirme notlarından oluştuğu tahmin ediliyor. BND Eski Başkan Yardımcısı Arndt Freytag von Loringhoven, Der Spiegel dergisine yaptığı açıklamada, bu materyalleri "BND’nin kraliyet mücevherleri" olarak nitelendirerek, "Bunlar bir BND başkanının sunabileceği en kritik değerlendirmelerdir" değerlendirmesini yaptı.
Söz konusu kriz müttefik gizli servislerini olası hasarı tespit etmek üzere harekete geçirdi. Reuters’a konuşan Batılı bir yetkili, BND’den çalınan belgeler arasında ABD dış istihbaratına ait verilerin de bulunduğunu aktardı.
Köln Üniversitesi İstihbarat Servisleri Araştırma Birimi Yöneticisi Luca Manns, olayı BND’nin "kalbine saplanan bir bıçak" olarak tanımlayarak müttefikler arası iş birliğine paha biçilemez zararlar verdiğini vurguladı.
Manns, "Aniden bir kopuş yaşanmasa da, ortaklıklarda sinsice ilerleyen bir erozyon süreci baş gösterecektir" tahmininde bulundu.
Hangi ülkeler hedefteydi?
Skandal, Almanya istihbarat başkanlarının parlamentoda Rusya ve Çin gibi güçlerin oluşturduğu tehditlere karşı ifade verdikleri hafta patlak verdi.
Ukrayna eski büyükelçisi olan BND’nin mevcut başkanı Martin Jager, Moskova ile yaşanabilecek olası bir sıcak çatışmaya karşı uyarıda bulunmuş ve Kremlin’i bir "gölge savaşı" yürütmekle suçlamıştı.
Raporlara göre, Hanning’in yürüttüğü iddia edilen eylemlerin doğrudan alıcısının Rusya olmadığı değerlendiriliyor.
Der Spiegel gazetesi, Azerbaycan ve Çin’i olası müşteriler arasında gösterse de resmi makamlar bu iddiaları henüz doğrulamadı. Bakü yönetimi de olayla ilgisi olduğunu reddetti.
Hanning’in, otoriter yönetim altındaki bu kritik enerji transit ülkesiyle bağları geliştirmeyi hedefleyen Alman-Azerbaycan Forumu’nun yönetim kurulunda görev yaptığı biliniyor.
Öte yandan Hanning’in temel motivasyonunun finansal olabileceği üzerinde duruluyor.
Hanning, 2019 yılında iflas eden Letonyalı PNB Banka’nın yönetim kurulunda yer alıyordu. Bild gazetesi, Hanning ve aralarında eski NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen’in de bulunduğu diğer bir yönetim kurulu üyesinin 4 milyon euroya kadar sorumlu tutulduğunu bildirdi. Habere göre, Hanning’in borçlarını ödeyebilmek için emekli maaşına el konulmuştu.
Yanıt bekleyen sorular neler? İsrail detayı
Olayın ardından Alman istihbarat servisleri, Nazi ve komünist diktatörlük dönemlerindeki suistimaller nedeniyle uzun süredir bekletilen bir reform süreciyle karşı karşıya kaldı. Bu yıl parlamentodan geçmesi beklenen yasa, savaş sonrası dönemde uygulanan birçok kısıtlamayı kaldırmayı hedefliyor.
Luca Manns, Hanning vakası nedeniyle bu adımların durdurulmaması gerektiği uyarısında bulunarak, "Bu durum, zayıf bir Alman dış istihbarat servisi isteyen rakiplerimizin ekmeğine yağ sürer" dedi.
Yetkililerin Hanning’in suç teşkil eden eylemlerini ancak bir biftek restoranı zinciri sahibinin karıştığı çocuk kaçırma vakasına ilişkin delil toplarken öğrendiği ortaya çıktı.
Hanning’in İsrail istihbarat bağlantılarını kullanarak bu olaya yardım ettiği iddia ediliyor.
Öte yandan Hanning hakkındaki casusluk suçlamaları birçok kritik soruyu da beraberinde getirdi:
Başka köstebekler var mıydı? Casusluk faaliyetleri nasıl bu kadar uzun süre fark edilmedi?
Gizli bilgiler üçüncü şahıslara aktarıldı mı? Ve en önemlisi, Almanya’nın istihbarat teşkilatlarına artık kim güvenecek?
Kaynak: Gazete Oksijen
