Fas'ta 23 Eylül'de düzenlenen parlamento seçimlerinin ardından Kral VI. Muhammed, merkezci Özgünlük ve Modernlik Partisi'nin (PAM) liderlerinden Fatima Ezzahra El Mansouri'yi başbakan olarak atayarak hükümeti kurmakla görevlendirdi.
Fas tarihinin ilk, Arap dünyasının ise ikinci kadın başbakanı unvanını kazanan 50 yaşındaki hukukçu El Mansouri; 2011 Arap Baharı sonrası değişen anayasal süreç doğrultusunda göreve gelirken, yeni dönemde hem zorlu koalisyon görüşmelerine liderlik edecek hem de 2030 FIFA Dünya Kupası yatırımları ile ekonomik reformların sorumluluğunu üstlenecek.
Fas'ta milat: Başbakanlık koltuğuna ilk kez bir kadın oturdu
Fas'ta gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin ardından ülke politikasında tarihi bir kırılma yaşandı. Kral VI. Muhammed, başkent Rabat'taki Kraliyet Sarayı'nda kabul ettiği Özgünlük ve Modernlik Partisi’nin (PAM) üst düzey liderlerinden Fatima Ezzahra El Mansouri’ye yeni hükümeti kurma görevini resmen verdi.
Atama kararı, Kraliyet Sarayı Protokol ve Şeref Nişanları Bakanlığı tarafından kamuoyuna duyuruldu.
PAM sandıktan birinci çıktı
23 Eylül'de yapılan ve kayıtlı 15,8 milyon seçmenden yaklaşık 1 milyonunun oyunu alan PAM, 395 sandalyeli Temsilciler Meclisinde 97 sandalye kazanarak kurulduğu 2008 yılından bu yana ilk kez seçimlerden birinci parti olarak çıktı.
İçişleri Bakanlığının açıkladığı resmi sonuçlara göre parlamentodaki sandalye dağılımı şu şekilde gerçekleşti:
- Özgünlük ve Modernlik Partisi (PAM): 97 sandalye
- Ulusal Bağımsızlar Birliği (RNI): 66 sandalye
- İstiklal Partisi: 65 sandalye
- Adalet ve Kalkınma Partisi (PJD): 54 sandalye
Seçimler, geçtiğimiz temmuz ayında yaşanan Sebte (Ceuta) göç krizi ve önceki yıl gençlerin öncülüğünde düzenlenen kitlesel protestoların ardından yapılan ilk genel oylama olma özelliğini taşıyor.
El Mansouri’den ilk açıklama: 'Gerçekten tarihi bir an'
Görevlendirmenin ardından televizyonda canlı yayınlanan konuşmasında kararı 'gerçekten tarihi' olarak nitelendiren El Mansouri, duyduğu gururu şu sözlerle dile getirdi:
"Ülkemizin tarihinde ilk kez bir kadın hükümeti yönetme sorumluluğunu üstleniyor. Bu karar sadece benim için değil, tüm Faslı kadınlar için büyük bir gurur kaynağıdır."
Fransa’daki Montpellier Üniversitesi’nin yanı sıra ABD'deki New York Üniversitesi’nde (NYU) de hukuk eğitimi alan El Mansouri; 2009'da Marakeş’in ilk kadın belediye başkanı seçilmiş, Şehircilik Bakanlığı döneminde ise Al Haouz depremi mağdurlarının konutlandırılması gibi kritik toplumsal krizlerin yönetimini üstlenmişti.
Anayasal arka plan: 2011 Arap Baharı reformu
Fas Anayasası'nın 47. maddesi uyarınca Kral, ülkenin en yüksek otoritesi olsa da başbakanı Temsilciler Meclisi seçimlerinde en fazla sandalyeyi kazanan siyasi partinin temsilcileri arasından atamak zorunda.
Bu zorunluluk, 2011 yılındaki Arap Baharı gösterileri sırasında halkın talepleri doğrultusunda anayasaya eklenmişti. Bu tarihten önce kral, herhangi bir kısıtlama olmaksızın dilediği ismi başbakan olarak atayabiliyordu.
Aile kökleri, hukuk kariyeri ve siyasi geçmişi
50 yaşındaki Fatima Ezzahra El Mansouri, eğitimini Fransa’daki Montpellier Üniversitesi Hukuk Fakültesinde tamamlamış bir avukat.
Siyasi ve toplumsal olarak köklü bir aileden gelen El Mansouri, kamuoyunda "Marakeş Paşası" olarak bilinen, eski BAE Büyükelçisi ve Marakeş Barosu Başkanı Abderrahman el-Mansouri'nin kızı.
Arap dünyasında ikinci kadın Başbakan
El Mansouri’nin atanması yalnızca Fas için değil, bölge siyaseti açısından da tarihi bir anlam taşıyor. El Mansouri, Tunus'ta başbakanlık koltuğuna oturan Necla Buden'in ardından Arap dünyasında hükümet başkanı olan ikinci kadın unvanını aldı.
Koalisyon masası ve yeni hükümetin önündeki zorlu gündem
Fas'ta hükümet kurabilmek ve parlamentodan güvenoyu alabilmek için en az 198 sandalyelik çoğunluk gerekiyor. PAM'ın 97 sandalyede kalması nedeniyle El Mansouri önümüzdeki günlerde koalisyon turlarına başlayacak. PAM tüm partilerle diyaloga açık olduğunu belirtse de, ılımlı İslamcı Adalet ve Kalkınma Partisi (PJD) ile sol eğilimli Demokratik Sol Federasyonu muhalefette kalacaklarını açıkladı. Kurulacak yeni hükümeti bekleyen temel öncelikler ise şöyle:
- 2030 FIFA Dünya Kupası: İspanya ve Portekiz ile ortaklaşa düzenlenecek turnuva kapsamında milyarlarca dolarlık altyapı ve stadyum yatırımlarının idaresi.
- Ekonomik Reformlar: Yükselen enflasyonla mücadele edilmesi, istihdam yaratılması ve ücretlerin artırılması vaatlerinin hayata geçirilmesi.
Koalisyon ortaklarının belirlenmesinin ardından kabine üyeleri, Başbakan El Mansouri'nin teklifi üzerine Kral VI. Muhammed tarafından onaylanarak resmen göreve başlayacak.
Kaynak: Gazete Oksijen
