Bir yıl önce New York Belediye Başkanlığı seçimlerini kazanarak Amerikan siyasetinin en dikkat çekici figürlerinden biri haline gelen Zohran Mamdani'nin siyasi etki alanı bu kez de Kongre yarışlarında sınandı.
2026 ara seçimleri öncesinde New York'ta gerçekleştirilen Demokrat Parti ön seçimleri Kongre adaylarının yanı sıra partinin geleceğini de belirledi. Sonuçlar, Donald Trump'ın Beyaz Saray'a ikinci kez gelişinin ardından Demokrat Parti içinde giderek derinleşen ideolojik tartışmaların yeni bir aşamaya geçtiğinin göstergesi.
Mamdani'nin desteklediği üç aday da ön seçimlerden zaferle çıktı. Eski New York Sayıştayı Başkanı Brad Lander, Temsilciler Meclisi üyesi Dan Goldman'ı mağlup etti. Eyalet Meclisi üyesi Claire Valdez, Kongre'den ayrılmaya hazırlanan Nydia Velázquez'in desteklediği Antonio Reynoso'yu geride bıraktı.
Ön seçimler bir de sürpriz sonuç getirdi. Manhattan'ın kuzeyi ve Bronx'un bir bölümünü kapsayan 13. bölgede demokratik sosyalist Darializa Avila Chevalier, Temsilciler Meclisi Hispanik Grubu Başkanı Adriano Espaillat'ı yenerek büyük bir sürprize imza attı.
Mamdani, alternatif bir güç odağına dönüşüyor
Ön seçimler, Mamdani'nin siyasi hareketinin ilk büyük sınavı oldu. Mamdani yanında durduğu adaylara yalnızca destek açıklaması yapmakla yetinmedi. Kampanyalara aktif biçimde katıldı, mitingler düzenledi ve seçmen mobilizasyonunun doğrudan parçası oldu.
Mamdani destekli adaylar, Demokrat Parti yönetiminin, yerel siyasi otoritelerin ve Washington'daki etkili Demokrat isimlerin desteğini alan adaylarla yarıştı.
ABD merkezli Politico, zaferi "Demokrat Parti kurumsal yapısına indirilen balyoz darbesi" olarak tanımladı.
Demokrat Parti'nin eski muhafızları zorlanıyor
Ön seçimlerin önemli başka bir sonucu parti yönetimine yakın isimlerin ciddi kayıplar yaşaması oldu.
Temsilciler Meclisi Azınlık Lideri Hakeem Jeffries hem Dan Goldman'ı hem de Adriano Espaillat'ı destekliyordu. İki aday da seçimleri kaybetti.
Senato Azınlık Lideri Chuck Schumer doğrudan yarışların merkezinde yer almasa da ilerici çevrelerin eleştirilerinin hedefinde bulunuyor. Özellikle Trump karşısında yeterince sert muhalefet yapmadığı ve partiyi merkeze çekmeye çalıştığı yönündeki eleştiriler son yıllarda giderek arttı.
Politico'ya göre ön seçim sonuçları Schumer açısından da bir uyarı niteliği taşıyor. 2028'de yeniden seçime gitmesi beklenen Schumer'in ilerici bir rakiple karşı karşıya kalabileceği konuşuluyor. Hal böyleyken Demokrat Parti'nin gelecekteki liderlik yapısı da Mamdani'nin "tehdidi" altında.
Seçmen neden sola yöneliyor?
Hem İngiltere merkezli Guardian hem de Politico, analizlerinde ortak bir noktaya vurgu yapıyor: Seçmen sola yöneliyor çünkü mevcut siyasal yaşama güvenmiyor.
Pandemiden bu yana etkisi hissedilen ekonomik kriz , yükselen kiralar ve konut krizi, sağlık hizmetlerine erişim sorunları ve gelir eşitsizliği özellikle büyük şehirlerde yaşayan seçmenleri etkiliyor. Tıpkı Mamdani'nin belediye başkanlığı kampanyasında olduğu gibi, Demokrat Parti içerisindeki ilericiler seçim kampanyalarını bu sorunlar üzerine kuruyor.
İlerici adaylar, hayat pahalılığının sorumlusu olarak yalnızca Cumhuriyetçileri sorumlu tutmuyor, Demokrat Parti içindeki yerleşik güç ilişkilerini de sistemli biçimde hedef alıyor.
ABD siyasetinde geleneksel olarak seçim süreçlerinin ilerlemesini sağlayan büyük emlak şirketleri, kurumsal bağışçılar ve güçlü lobi grupları kampanyalarda reddediliyor.
Mamdani'nin seçim gecesi yaptığı konuşmada kullandığı "Bizi bu krize sürükleyen eski siyaset, bizi bu krizden çıkaramaz" sözleri ilericiler ve geleneksel Demorkatlar arasındaki farkı özetler nitelikte.
Gazze tartışması dinmedi
Ön seçimlerde belirleyici olan bir diğer mesele ise İsrail'di. Mamdani'nin desteklediği adaylar, Gazze'nin işgali sonrasında Demokrat Parti içinde yükselen İsrail eleştirilerinin de taşıyıcıları konumunda.
Özellikle genç seçmenler ve ilerici çevreler arasında İsrail hükümetine yönelik eleştiriler İsrail'in Gazze'ye dinmeyen saldırılarıyla beraber kesintisiz biçimde sürüyor. Buna karşılık Demokrat Parti'nin geleneksel liderliği daha temkinli bir çizgi izliyor.
Bu nedenle New York'taki yarış, yalnızca ekonomik politikalar üzerinden değil, dış politika ve Ortadoğu konusundaki farklı yaklaşımlar üzerinden de şekillendi. Birçok gözlemciye göre Demokrat Parti içindeki yeni bölünme hatlarından biri artık İsrail-Filistin meselesi.
Alexandria Ocasio-Cortez'in mirası
2018 yılında Alexandria Ocasio-Cortez'in Joe Crowley'i yenmesi Demokrat Parti için tarihi bir dönüm noktası olarak görülmüştü. O dönemde birçok kişi bu sonucu tek seferlik bir sürpriz olarak değerlendirmişti. Ancak sekiz yıl sonra ortaya çıkan tablo farklı bir hikaye anlatıyor.
Demokratik Sosyalistler ve benzer ilerici hareketler artık yalnızca birkaç bölgede etkili olan marjinal yapılar değil. New York'ta belediye başkanlığını kazanabilecek, Kongre üyelerini devirebilecek ve parti liderliğini zorlayabilecek bir etki alanına sahipler.
Demokrat Parti nereye gidiyor?
Demokrat Parti yönetimi, Trump'a karşı başarılı olabilmek için merkez seçmeni kaybetmemek gerektiğini savunuyor. Bu yaklaşım, Biden döneminden beri partinin temel stratejisi. Mamdani ve ilerici kanat ise farklı düşünüyor. Onlara göre seçmenlerin sisteme yönelik öfkesi büyüyor ve bu öfkeyi yalnızca Trump karşıtlığı üzerinden yönetmek imkansız. Parti, ekonomik eşitsizlikten konut krizine kadar birçok konuda daha radikal çözümler üretmek zorunda.
Bu tartışmaların merkezindeki isim Zohran Mamdani artık yalnızca New York'un belediye başkanı değil. Kongre'ye kendi müttefiklerini gönderebilen, parti liderliğini zorlayabilen ve Demokrat Parti'nin geleceğine ilişkin tartışmaları şekillendiren ulusal bir figür haline geliyor.
Bu nedenle 2026 New York ön seçimleri, gelecekte yalnızca birkaç Kongre yarışının sonucu olarak değil, Demokrat Parti'nin yeni yönünün belirlenmeye başladığı anlardan biri olarak hatırlanabilir.
