Ukrayna istihbaratına dayandırılan ve Reuters tarafından incelenen bir değerlendirme, Rusya’nın İran’a askeri ve siber alanlarda gizli destek sağladığını öne sürdü.
Rapora göre Rus uyduları, Mart ayı sonlarında Orta Doğu’daki askeri üsler, havaalanları ve enerji tesisleri dahil kritik noktaları sistematik biçimde görüntüledi; bu görüntülerin ardından bazı hedefler İran tarafından füze ve insansız hava araçlarıyla vuruldu.
Uydu taramaları ve saldırılar arasında “örüntü”
Değerlendirmeye göre Rus uyduları 21-31 Mart tarihleri arasında 11 Orta Doğu ülkesinde en az 46 farklı noktayı kapsayan 24 ayrı keşif uçuşu gerçekleştirdi. İncelenen hedefler arasında ABD ve müttefiklerine ait askeri üslerin yanı sıra petrol sahaları ve havaalanları yer aldı.
Raporda, bu taramaları izleyen günlerde bazı askeri tesislerin İran’ın balistik füze ve İHA saldırılarına hedef olduğu, bunun da “açık bir örüntü” oluşturduğu belirtildi.
Batılı bir askeri kaynak ve bölgesel bir güvenlik yetkilisi de Reuters’a yaptıkları açıklamada bölgede yoğun Rus uydu faaliyetlerine dair kendi istihbaratlarının bulunduğunu ve elde edilen görüntülerin İran’la paylaşılmış olabileceğini söyledi.
Türkiye de maruz kaldı
Ukrayna değerlendirmesine göre dokuz ayrı uydu geçişi Suudi Arabistan üzerinde gerçekleşti. Bunların beşi, Hafar el-Batin yakınlarındaki Kral Halid Askeri Şehri çevresine odaklandı. Amaçlardan birinin, ABD yapımı THAAD hava savunma sistemlerinin konumunu tespit etmek olduğu öne sürüldü.
Türkiye, Ürdün, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri de iki kez uydu gözetimine maruz kalırken; İsrail, Katar, Irak, Bahreyn ve Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia üssü birer kez incelendi.
Raporda ayrıca, küresel petrol ve LNG akışının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın da yoğun şekilde izlendiği ve İran’ın burada “düşman olmayan gemiler dışında fiili abluka” uyguladığı belirtildi.
Raporda yer verilen dikkat çekici bir örnekte, bir Rus uydusunun Suudi Arabistan’daki Prens Sultan Hava Üssü’nü 27 Mart’taki İran saldırısından günler önce görüntülediği ifade edildi. Saldırıda ABD’ye ait bir E-3 Sentry AWACS erken uyarı uçağının hasar gördüğü belirtildi.
Aynı uydunun saldırının ardından 28 Mart’ta yeniden bölgeden geçerek hasar tespiti yaptığı da öne sürüldü.
Rusya ve İran arasında “kalıcı iletişim kanalı” var
Ukrayna istihbaratı, uydu görüntülerinin paylaşımının Rusya ile İran arasında kurulan “kalıcı bir iletişim kanalı” üzerinden organize edildiğini ileri sürdü. Bu sürecin, Tahran’da konuşlu Rus askeri istihbarat unsurları tarafından da kolaylaştırılmış olabileceği ifade edildi.
Reuters, söz konusu değerlendirmeyi bağımsız olarak doğrulayamadı.
Washington ve Moskova farklı şeyler söylüyor
Beyaz Saray Sözcüsü Olivia Wales, herhangi bir ülkenin İran’a verdiği dış desteğin ABD operasyonlarının başarısını etkilemediğini söyledi. İran Dışişleri Bakanlığı yorum yapmazken, Rusya Savunma Bakanlığı da sorulara yanıt vermedi.
G7 toplantısında Avrupalı liderlerin konuyu ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’ya ilettiği, ancak Rubio’nun bu iddialara doğrudan yanıt vermediği, kamuoyuna açık açıklamalarında ise Rusya’nın İran’a desteğini “önemsiz” olarak nitelediği aktarıldı.
Stratejik ortaklık derinleşiyor
Rusya ile İran arasındaki askeri işbirliği, Moskova’nın 2022’de Ukrayna’yı işgal etmesinden bu yana hız kazandı. Batılı ülkelere göre İran, Rusya’ya uzun menzilli Şahed tipi kamikaze İHA’lar sağladı; Moskova da bu sistemleri Ukrayna’da kullandı. Tahran ise bu iddiaları reddediyor.
İki ülke liderleri, Ocak 2025’te “Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması” imzaladı. Anlaşmanın ilgili maddeleri, tarafların güvenlik tehditlerine karşı istihbarat ve deneyim paylaşımını öngörüyor.
Siber cephede işbirliği iddiası
Rapora göre işbirliği yalnızca fiziksel istihbaratla sınırlı değil. Rus ve İran bağlantılı hacker gruplarının özellikle Şubat sonundan itibaren Körfez ülkelerindeki kritik altyapı ve telekomünikasyon şirketlerini hedef alan saldırılarda koordinasyon içinde hareket ettiği öne sürüldü.
Ukrayna değerlendirmesi, Rusya bağlantılı “Z-Pentest Alliance”, “NoName057(16)” ve “DDoSia Project” grupları ile İran bağlantılı “Handala Hack” arasında Telegram üzerinden etkileşim tespit edildiğini belirtti.
Örnek olarak, İsrail’deki enerji şirketlerine yönelik siber saldırı uyarılarının İranlı gruplar tarafından yapılırken, Rus grupların eş zamanlı olarak kritik altyapı sistemlerine ait erişim bilgilerini yayımladığı aktarıldı.
Ayrıca İranlı hacker grupların bazı operasyonlarda Rus askeri istihbaratına özgü teknikleri kullandığı ve Rusya merkezli bir VPS sağlayıcısı üzerinden alan adı kaydı yaptığı da öne sürüldü.
Kaynak: Gazete Oksijen
