Mısır parlamentosu, Suudi Arabistan’ın Yemen’deki İran destekli Husilerin saldırılarına karşı korunmasına yardımcı olmak amacıyla Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi’ye askeri destek sağlama yetkisi verdi.
Reuters’ın 26 Ekim tarihli haberine göre, kapalı oturumda yapılan oylamada milletvekillerinin en az üçte ikisi kararı destekledi. Olası bir askeri görevin süresi, kapsamı ve maliyetine ilişkin ayrıntılar henüz açıklanmadı.
Karar, Mısır’ın Yemen’deki çatışmaya daha doğrudan dahil olabileceği ihtimalini gündeme getiriyor. Bununla birlikte, parlamentonun yetki vermesi asker gönderilmesinin kesinleştiği anlamına gelmiyor. Mısır parlamentosunun yasama komitesi başkan yardımcısı Taher el-Khouly, Reuters’a yaptığı açıklamada, Suudi Arabistan’a asker gönderilmesinin Riyad’ın talebine ve iki ülke arasındaki koordinasyona bağlı olacağını söyledi.
Sisi, yetkiyle ne yapacak?
Sisi yönetimi, askeri desteğin kapsamını Suudi Arabistan’ın savunulmasıyla sınırlı tutacağını vurguluyor. Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdülati ve istihbarat teşkilatı başkanı Hasan Reşad, geçen hafta Suudi Arabistan’a giderek Sisi’nin Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’a ilettiği mektubu sundu.
Al Jazeera’nın 26 Ekim tarihli haberinde de Mısır’ın askeri destek kararının Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarının yoğunlaştığı bir dönemde alındığı ve Kahire’nin Yemen’e saldırı düzenlemeyeceğini açıkladığı belirtildi. Haberde, King’s College London’dan araştırmacı Nawaf Obaid, kararın Riyad’a ihtiyaç duyması halinde Mısır’ın destek vereceği mesajını taşıdığını söyledi.
Mısır Senatosu Başkanı İsam Ferid de ülkesinin tutumunu “tamamen savunma amaçlı” olarak tanımladı. Ferid, desteğin Suudi Arabistan’ın topraklarını, sınırlarını, egemenliğini ve kutsal mekânlarını dış saldırılara karşı korumaya yönelik olacağını belirtti. Mısır Dışişleri Bakanı Abdülati ise Yemen’deki çatışmanın çözümü için diplomatik seçeneklerin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Mısır, bölgedeki gerilime neden dahil oluyor?
Mısır’ın Suudi Arabistan’ın savunmasına neden önem verdiğini açıklayan başlıca etkenlerden biri, Kızıldeniz’in ülke ekonomisi açısından taşıdığı stratejik önem. Babülmendep Boğazı, Kızıldeniz’i Aden Körfezi’ne ve Hint Okyanusu’na bağlayan dar geçit. Süveyş Kanalı üzerinden Avrupa ile Asya arasındaki deniz ticaretinin önemli bir bölümü bu güzergâhı kullanıyor.
Husiler, 2023’ten itibaren uluslararası deniz taşımacılığına yönelik saldırılar düzenleyerek bölgedeki güvenlik risklerini artırdı. Kızıldeniz’deki saldırılar, gemilerin alternatif rotalara yönelmesine ve deniz ticaretinde aksamalara neden oldu. Süveyş Kanalı’ndan elde edilen gelir, Mısır’ın önemli döviz kaynaklarından biri olduğu için bu gelişmeler Kahire’nin ekonomik çıkarlarını doğrudan etkiliyor.
Reuters da Suudi Arabistan’ın Mısır için önemli bir siyasi ve finansal ortak olduğuna dikkat çekiyor. Riyad, Sisi yönetimine milyarlarca dolarlık yardım, merkez bankası mevduatı ve enerji desteği sağladı. Bu nedenle Suudi Arabistan’ın güvenliği, Mısır açısından hem stratejik hem ekonomik bir mesele.
Mısır’ın olası askeri katkısının hava savunması, deniz güvenliği, istihbarat paylaşımı veya Suudi Arabistan’da askeri konuşlandırma biçimlerinden hangisini içereceği henüz bilinmiyor.
Suudi Arabistan destek arıyor
Mısır’ın kararı, Riyad’ın savunma işbirliğini genişletmeye çalıştığı bir dönemde geldi. Reuters’ın haberine göre Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye arasında Ağustos 2026’da imzalanan ve kamuoyunda "Mekke Anlaşması" olarak bilinen karşılıklı savunma anlaşması kapsamında, tarafların Suudi Arabistan’a kuvvet ve askeri kapasite konuşlandırılması konusunu ele aldığı bir süreç yürütülüyor. Pakistan anlaşmayı onayladı; Türkiye’de ise mecliste onay süreci başladı. Mısır bu anlaşmanın tarafı değil.
İngiltere de geçen hafta Suudi Arabistan’ın şehirlerini ve kritik altyapısını Husilerin hava saldırılarına karşı korumaya yardımcı olmak amacıyla Kraliyet Hava Kuvvetleri’ne ait Typhoon savaş uçaklarını görevlendireceğini açıkladı.
Mısır'da muhalefet karara tepkili
Parlamentodaki karar geniş destek almasına rağmen muhalefetin tümü tarafından benimsenmedi. Reuters’a göre Sivil Demokratik Hareket adlı muhalefet koalisyonu, Mısır’ın bölgesel bir savaşa askeri olarak katılmasına karşı çıktı ve Kahire’nin arabuluculuğa odaklanması gerektiğini savundu.
Mısır Sosyal Demokrat Partisi de milletvekillerinin çekimser kalacağını açıkladı. Parti, olası askeri görevin amacı, süresi ve maliyeti hakkında yeterli bilgi bulunmadığını belirtti; buna karşın Suudi Arabistan’a desteğini sürdürdüğünü bildirdi.
Muhalefetin itirazları, askeri desteğin sınırları ve Mısır’ın yeni bir bölgesel çatışmaya dahil olmasının doğurabileceği sonuçlar üzerinde yoğunlaşıyor. Özellikle görevin ne kadar süreceği, kamu bütçesine maliyeti ve savunma amacıyla başlayan bir operasyonun daha geniş bir savaşa dönüşmesi ihtimali tartışma konusu.
Husiler de Mısır’ın olası müdahalesine karşı çıktı. Reuters’ın haberine göre Husilerin kontrolündeki Yemen parlamentosunun başkanı Yahya Ali el-Rai, Kahire’nin askeri müdahaleye katılmasının Mısır’ın kendi ulusal güvenliğini ve iç istikrarını tehlikeye atacağını savundu.
Bölge için ihtimaller neler?
Mısır parlamentosunun kararı, Sisi’ye Suudi Arabistan’ın savunulması için askeri destek sağlama konusunda siyasi ve hukuki hareket alanı açıyor. Ancak asker gönderilmesi için Riyad’ın talebi, iki ülke arasındaki koordinasyon ve operasyonun kapsamına ilişkin kararlar belirleyici olacak.
Önümüzdeki dönemde üç gelişme yakından izlenecek: Suudi Arabistan’ın Mısır’dan resmi bir askeri destek talep edip etmeyeceği, Kahire’nin olası görevin kapsamını ve süresini açıklayıp açıklamayacağı ve Husilerin saldırılarının devam edip etmeyeceği.
Mısır’ın desteği Suudi Arabistan topraklarının korunmasıyla sınırlı kalırsa Kahire, bölgesel ortağına destek verirken Yemen’de doğrudan savaşa katılımını sınırlamış olacak. Ancak saldırıların genişlemesi veya Mısır kuvvetlerinin hedef alınması, bu dengeyi değiştirebilir.
Kaynak: Gazete Oksijen
