Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, Rusya'nın başkenti Moskova'da düzenlenen üçüncü Rusya-Afrika Zirvesi'nin genel oturumunda konuştu. Afrika'nın güvenliği ve istikrarının kıta halklarının beklentilerinin karşılanması için temel şart olduğunu vurgulayan Sisi, Afrika Boynuzu'nda tırmanan gerilimden duydukları endişeyi dile getirdi.
Bölge ülkelerinin egemenliğinin ihlal edilmesine yönelik tehditlere ve iç işlerine müdahaleye karşı olduklarını belirten Sisi, bölgedeki kırılgan durumdan yararlanılarak Kızıldeniz'in askerileştirilmesine ve denize kıyısı olmayan ülkelerin Kızıldeniz kıyılarında askeri varlık oluşturma girişimlerine karşı olduklarını ifade etti.
Sisi herhangi bir ülkenin adını anmazken Mısır, Eritre'nin 1993'te bağımsızlığını kazanmasının ardından denize kıyısı olmayan Etiyopya'nın denize erişim sağlama girişimlerine yaklaşık bir yıldır karşı çıkıyor. İki ülke arasında Nil Nehri sularının paylaşımına dair anlaşmazlıklar da sürerken Eritre'nin de aralarında bulunduğu bazı bölge ülkeleri, Etiyopya'nın bu hamlelerine karşı Mısır'ın tutumunu destekliyor.
Sudan'daki savaşın sona erdirilmesi çağrısı
Sudan'daki gelişmelere de değinen Sisi, ülkesinin Sudan'ın birliğini bozmayı, egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve ulusal kurumlarına zarar vermeyi amaçlayan her türlü girişimi kesinlikle reddettiğini kaydetti. Sisi, "Savaşı sona erdirmek için çabaların birleştirilmesi ve tamamen Sudanlıların öncülüğünde yürütülecek bir diyaloğa zemin hazırlayan siyasi sürecin desteklenmesi" çağrısında bulundu.
Sudan'da Nisan 2023'ten bu yana Hızlı Destek Kuvvetleri ile ordu arasında geçiş sürecine ilişkin anlaşmazlık nedeniyle yaşanan çatışmalarda on binlerce kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 13 milyon kişi ise yerinden edildi.
Sudan hükümeti, Etiyopya'yı Hızlı Destek Kuvvetleri'ne destek vermekle ve insansız hava araçlarının (İHA) kendi topraklarından havalanmasına izin vermekle suçluyor. Etiyopya ise bu suçlamaları reddederek Sudan'ın toprak bütünlüğüne ve egemenliğine saygı duyduğunu belirtiyor.
Sınır aşan sular konusunda uluslararası hukuk vurgusu
Su krizine de değinen Sisi, ciddi su kıtlığıyla karşı karşıya olan ve su kaynakları bakımından büyük ölçüde Nil Nehri'ne bağımlı Mısır'ın, uluslararası hukuk kuralları çerçevesinde sınır aşan nehirlerin yönetimine ilişkin işbirliğinin güçlendirilmesine özel önem verdiğini kaydetti. Sisi, "zarar vermeme, önceden bildirimde bulunma, istişare ve uzlaşma" ilkelerine bağlı kalınması gerektiğini vurguladı.
Sınır aşan suların halklar arasında işbirliği ve anlayış köprüsü olması gerektiğini belirten Sisi, bu suların gerilim veya anlaşmazlık kaynağı haline gelmemesi gerektiğini ifade etti. Sisi, bunun Mısır'ın Nil Havzası'ndaki kardeş ülkelerle ilişkilerinde izlediği yerleşik politika olduğunu söyledi.
Mısır, Etiyopya'da Nil Nehri üzerinde inşa edilen Hedasi Barajı'nın doldurulması ve işletilmesine ilişkin hukuki açıdan bağlayıcı bir anlaşma yapılmasını talep ediyor.
Yıllık 55,5 milyar metreküp su payının azalmasından endişe eden Mısır'ın bu talebini Etiyopya kabul etmiyor. İki ülke arasındaki ilişkiler, müzakerelerin 2024'te askıya alınmasından bu yana gergin seyrediyor.
Kaynak: AA
