Macaristan’da Nisan ayında yapılacak kritik seçimler öncesinde, Washington Post'tan ilginç bir iddia geldi. Gazeteye göre, Macaristan Başbakanı Viktor Orban'ın halk desteğini kaybettiği yönündeki varsayımın ardından harekete geçen Rus istihbaratı, desteği artırmak için bir suikast girişimi planı kurgulanmasını önerdi.
Washington Post'a göre Rusya Dış İstihbarat Servisi (SVR) tarafından hazırlandığı öne sürülen plan bir Avrupa istihbarat servisi tarafından ele geçirildi.
SVR’nin siyasi nüfuz operasyonlarından sorumlu ana birimi olan Aktif Önlemler Departmanı için hazırlanan raporda görevliler, “Böyle bir olay, kampanya algısını rasyonel sosyoekonomik sorular alanından duygusal bir alana kaydıracaktır; burada ana temalar devlet güvenliği, istikrar ve siyasi sistemin savunulması olacaktır” diye yazdı.
Şu ana kadar, kötüleşen ekonomi nedeniyle popülaritesi azalan Orban’a yönelik herhangi bir fiziksel saldırı gerçekleşmedi. Ancak Orban’ın hayatına yönelik bir girişim kurgulanması düşüncesi bile, Moskova’nın Macaristan seçimlerindeki riskleri ne kadar yüksek gördüğünü vurguluyor.
Temmuz 2024’te Donald Trump’a yönelik düzenlenen ve kulağından yaralandığı saldırı; onun dayanıklılığını öven ikonik fotoğraflarla sonuçlanmış ve özellikle çekirdek destekçileri arasındaki anket rakamlarında hızlı bir artış sağlamıştı.
Orban anketlerde geride
Anketler, Orban’ın, yine muhafazakar bir çizgide olan ancak yolsuzluk karşıtı bir reformcu olarak kampanya yürüten eski Fidesz partisi üyesi Peter Magyar’ın gerisinde kaldığını gösteriyor. Rus görevliler raporda, “Çoğunluk (%52,3) ülkedeki gidişattan memnun değil. Memnuniyetsizlik sadece şehirlerde değil, iktidardaki Fidesz partisinin pozisyonunun geleneksel olarak güçlü olduğu kırsal bölgelerde de (%50,8) hakim” ifadelerine yer verdi.
Orban’ı bu zorlu dönemde desteklemek isteyen tek dış güç Rusya değil. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio geçen ay Budapeşte’yi ziyaret ederek Orban’a “Sizin başarınız bizim başarımızdır” dedi. Orban da Trump’ın desteğini beklediğini gizlemedi. Ancak Trump İran’daki savaşla meşgulken, Macaristan Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto, Başkan Yardımcısı JD Vance’in ziyaret edeceğini duyurdu.
Cumartesi günü yayınladığı video mesajda Trump, Orban’a “tam ve mutlak desteğini” sundu. Ancak Rusya’nın müdahalesi çok daha doğrudan olabilir. Bazı Batılı yetkililer, Kremlin’in; AB’nin kilit politikalarını engelleyen ve ABD’li muhafazakarlarla köprü kuran Orban’ı iktidarda tutmaya kararlı olduğunu söylüyor.
Dezenformasyon ve suçlamalar
Orban’ın sözcüsü Zoltan Kovacs, SVR raporu veya Rusya’nın müdahale iddiaları hakkında yorum yapmadı. Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov ise belgeyi “dezenformasyon örneği” olarak niteleyerek reddetti.
Son haftalarda Orban ve partisi Fidesz, halkın dikkatini ekonomik sorunlardan uzaklaştırıp dış güvenlik tehditlerine yöneltmeye çalışıyor. Macaristan’ın Ukrayna’ya yönelik 90 milyar avroluk AB kredisini bloke etmesiyle büyüyen gerilimde Orban, Ukrayna’yı Rus petrol akışını durdurmakla suçladı. Oysa kesinti, hattın bir Rus saldırısında hasar görmesinden kaynaklanmıştı.
Orban geçen hafta Ukraynalıların ailesine yönelik fiziksel saldırı planladığını iddia ederken, Ukrayna Devlet Başkanı Zelensky ise Orban için “Bu kişinin adresini silahlı kuvvetlerimize verebilirim” diyerek sertleşti. Macaristan hükümeti Perşembe günü, Orban ve ailesini tehdit ettikleri gerekçesiyle üç Ukrayna vatandaşının ülkeye girişini yasakladı.
"Ruslar her şeyi yapacaktır"
Eski bir Macar istihbarat şefi yardımcısı olan Andras Telkes, “Ruslar, Orban’ı iktidarda tutmak için her şeyi yapacaktır. Macaristan’ı kendi nüfuz alanlarının bir parçası olarak görüyorlar” dedi.
Avrupa güvenlik yetkililerine göre Rusya’nın desteği, Orban’ın “egemenliği koruyan tek lider” olduğu mesajını yayan sosyal medya kampanyalarını da içeriyor. Bir yetkili, Budapeşte’deki Rus büyükelçiliğinde görevli Tigran Garibian’ın, hükümet yanlısı gazetecilere düzenli olarak talimatlar verdiğini belirtti.
Rusya Büyükelçiliği ise “Başka ülkelerin seçimlerine müdahale etmiyoruz” açıklamasını yaptı. Ancak Rusya, 2016 ABD seçimleri de dahil olmak üzere pek çok kez benzer suçlamalarla karşı karşıya kalmıştı.
"Orban'ın cüzdanı"
İlişkinin temelinde ekonomik çıkarlar da yatıyor. Andras Telkes, “Orban için ilk mesele paraydı” diyerek Rus enerjisi üzerinden kurulan sistemi işaret etti. Macar enerji devi MOL ve nükleer enerji santrali Paks II projeleri üzerinden Orban’ın yakın çevresine büyük fonlar aktarıldığı iddia ediliyor. Orban’ın çocukluk arkadaşı ve ülkenin en zengin ismi olan Lorinc Meszaros’un, Rus bankası kredileriyle desteklenen projelerden milyonlarca dolar kazandığı biliniyor.
Kampanyada Orban kendisini “barışın adayı”, rakibi Peter Magyar’ı ise “Brüksel’in kuklası ve savaş taraftarı” olarak niteliyor. Rusya’nın ise muhalefet adaylarını karalamak için yapay zeka (AI) destekli sahte videolar hazırladığı ve dezenformasyon yaydığı iddia ediliyor.
Batılı bir yetkilinin ifadesiyle: “Orban, Rusya’nın en değerli varlıklarından biri oldu. İşler ters giderse Rusların yardım için hazır beklemeyeceğini hayal etmek güç.”
Kaynak: Gazete Oksijen
