ABD Başkanı Donald Trump’ın danışmanı ve damadı Jared Kushner, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Kudüs’te gerçekleştirdiği 4 saatlik kritik zirvede, Hamas’ın silahsızlanma taahhüdünün samimi olup olmadığını test etmek amacıyla İsrail’in Gazze’de "küçük adımlar" atması gerektiğini söyledi.
Axios'un haberine göre ekim ayındaki genel seçimler öncesinde köşeye sıkışan Netanyahu ise Washington’ın planına karşı derin şüphelerini koruyor.
Jared Kushner, Mısır’da Hamas liderleri ve Mısırlı, Katar ile Türk arabulucularla yaptığı temasların ardından Mısır, Katar ve Türkiye heyetlerinin de dahil olduğu diplomatik trafiği İsrail’e taşıdı.
Görüşmede Netanyahu, Hamas’ın askeri kanadını tasfiye etme ve silahsızlanma taahhüdüne ilişkin derin şüphelerini dile getirerek Kushner’a neden Mısır’da Hamas yetkilileriyle doğrudan görüştüğünü sordu.
ABD’li üst düzey bir yetkilinin aktardığına göre Kushner bu soruya, "Hamas liderlerinin silahsızlanma konusunda ne kadar ileri gitmeye hazır olduklarını doğrudan duymak önemliydi.
Steve Witkoff ile Hamas liderleriyle en son görüştüğümüzde, bu temas 7 Ekim saldırılarında rehin alınan son kişilerin de serbest bırakılmasıyla sonuçlanmıştı" yanıtını verdi.
Seçim öncesi Netanyahu'ya baskı
İsrail’de Ekim ayında yapılması planlanan genel seçimler öncesinde muhalefetin Gazze konusunda taviz verildiği yönündeki sert eleştirileri, Netanyahu hükümetinde büyük bir baskı oluşturuyor.
Görüşme sırasında Netanyahu, Kushner’a iki ayrı kamuoyu araştırmasının sonuçlarını gösterdi. Anketlerden biri İsrail halkının büyük çoğunluğunun Gazze silahsızlandırılmadan yeniden inşaya karşı çıktığını, diğeri ise halkın anlık tehditlere karşı hava saldırılarının sürmesini istediğini ortaya koyuyor.
Kushner ise ABD’nin İsrail’den anlık tehditlere karşı hareketsiz kalmasını beklemediğini vurgulayarak, Trump’ın Barış Kurulu planına göre yeniden inşa sürecinin ancak silahsızlanma tamamen tamamlandıktan sonra başlayacağını net bir dille ifade etti.
Silahsızlanma nasıl olacak? Üç aşamalı plan
ABD’li yetkililerin paylaştığı plana göre silahsızlanma süreci üç aşamalı bir mekanizmayla yürütülecek:
Silahların devri: Hamas, elindeki tüm silahları Filistinli teknokrat hükümete teslim edecek.
Uluslararası güç: Teknokrat hükümeti bu silahları Uluslararası İstikrar Gücü’ne devredecek.
İmha süreci: Uluslararası İstikrar Gücü teslim alınan tüm mühimmat ve silahları imha edecek.
Öte yandan, Kushner ve Netanyahu görüşürken Trump’ın Fox News’e "İsrail’in Gazze’deki hava saldırılarını durdurmasını istiyoruz" şeklinde açıklama yapması kısa süreli bir gerilime yol açtı.
Barış Kurulu yetkilileri, Trump’ın doğrudan "yakın ve anlık tehdit oluşturmayan" saldırıları kastettiğini belirterek durumu netleştirdi.
'Silahlar teslim edilirse ne olacağını göreceğiz'
Zirvenin sonunda iki taraf, Gazze’de olası ihlalleri izlemek ve gerilimin tırmanmasını önlemek amacıyla Mısırlı arabulucuların da yer alacağı bir "çatışmasızlık mekanizması" ile iki yeni çalışma grubu kurulmasında uzlaştı.
Bu gruplardan biri Gazze’nin Silahsızlandırılması, diğeri ise İnsani Durum ve Altyapı (Su ve Kanalizasyon) konularına odaklanacak.
ABD’li yetkili, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, "İsrail tarafıyla aramızdaki görüş ayrılıkları aşılmayacak boyutta değil. Hiçbirimiz Hamas’a körü körüne güvenmiyoruz. Somut adımlar atmaya başlayabiliriz. İsrail’deki seçim atmosferi nedeniyle büyük bir korku pompalanıyor. Fakat Hamas’ın silah teslim etmeye başladığını görürsek, bu sürecin gerçek olduğuna dair ilk somut kanıtı elde etmiş olacağız" değerlendirmesinde bulundu.
Netanyahu’nun ofisinden yapılan açıklamada da iki çalışma grubunun kurulduğu doğrulanırken, yeniden inşanın başlaması için silahsızlanmanın tamamlanmasının ön şart olduğu yineledi.
Barış Kurulu yetkilileri ise "İsrailliler bu sürece bir şans verecek. Şimdi uyum sağlayıp sağlamayacağını gösterme sırası Hamas’ta" ifadelerini kullandı.
Kaynak: Gazete Oksijen
